"Tęsknię za Tobą, Żydzie!" nie na UW? "Boją się zabierać głos"

- Uznałem, że jest to najlepsze miejsce do tego, żeby wyrazić tęsknotę za Żydami. Ze względu chociażby na prof. Baumana czy prof. Kołakowskiego, którzy zostali wydaleni z Uniwersytetu w 1968 roku - mówił w Radiu TOK FM Bartek Żurowski, inicjator akcji ?Tęsknię za Tobą, Żydzie!? na UW. Uniwersytet zgodził się na przeprowadzenie akcji, ale pod tytułem... "Tęsknimy za Wami!".
Słuchaj całej audycji w TOK FM>>

- Napisałem e-mail do władz uniwersytetu, w którym namawiałem je do tego, żeby zgodziły się na akcję Rafała Betlejewskiego - mówił Bartek Żurowski. - Władze odpowiedziały, że ze względu na pieniądze z UE, za które odbyła się renowacja budynków, nie możemy zrobić napisu na fasadzie żadnego z nich. Uznaliśmy więc, że fajnie byłoby zrobić zdjęcie przy pustym krześle, które symbolizowałoby brak społeczności żydowskiej na UW. Otrzymaliśmy odpowiedź, która była co najmniej groteskowa: uniwersytet stwierdził, że zgadza się na akcję, ale pod innym tytułem. Mielibyśmy zmienić "Tęsknię za Tobą, Żydzie!" na "Tęsknimy za wami!". A chodzi o to przecież, żeby odczarować słowo "Żydzie!" - mówił Żurowski.

"Hasło ma genialny potencjał"

- Zmiana hasła to rozmycie jego treści - komentowała decyzję UW Anna Zawadzka, socjolożka. - Przez to byłoby to hasło nic nieznaczące i powiedziane za kogoś. To jest jakiś podmiot zbiorowy, nie wiadomo kto to jest, natomiast "Tęsknię za Tobą, Żydzie!" to coś, co może powiedzieć jednostka. Coś, co wymaga jakiegoś przemyślenia sprawy, ujawnienia wrażliwości i ujawnienia swoich emocji na temat tego całego wydarzenia i także zaznaczenie, że Żyd to jest ktoś bliski, ktoś ważny, ktoś utracony. Utraceni ludzie, do których ma się pozytywne emocje - mówiła Zawadzka.

- Hasło ma genialny potencjał odebrania pejoratywnego znacznie tego słowa. Użycie go w innym kontekście, nie antysemickim, bardzo dużo zmienia: na początku wywołuje jakiś rodzaj dyskomfortu, ale właśnie na tym polega moc tego hasła. Trzeba się nad nim zatrzymać i odwrócić "wajchę" w głowie. Władzom UW trochę zabrakło, żeby tę wajchę przestawić - podsumowała Anna Zawadzka.

"To ważny, wzruszający gest"

- Pamiętam, że kiedyś ZTM nie zgodziło się na umieszczenie na autobusach i tramwajach haseł, które zmuszały do myślenia. Hasła dotyczyły praw kobiet. UW niestety wpisuje w tę stylistykę instytucji, która boi się zabierać głos - komentuje Bartosz Żurowski.

- Ja bardzo bym prosił, żeby umożliwić wystawienie napisu i wykonanie zdjęcia. Dla wielu osób jest to bardzo ważny, wzruszający gest - mówił Rafał Betlejewski, pomysłodawca akcji "Tęsknię za Tobą, Żydzie!". - Natomiast patrząc na list z UW doszukiwałbym się pozytywnych intencji gdyby nie to, że wpisuje się to w jakiś szerszy wymiar. Słowo "Żyd" było usuwane z wielu naszych napisów. Pozostawało natomiast samo "Tęsknię za Tobą", ale to nie to, o co chodzi. Nie mamy pamięci w tej kwestii, tylko zostały nam wpisane scenariusze myślenia. Kalki, które ciągle powtarzamy. Każdy pewnie jest w stanie to przywołać, np. historie o zawłaszczaniu mienia przez Żydów.

- UW informuje nas w mailu, że "nie informuje studentów o tej akcji - mówił Bartek Żurowski. - Nie wiemy jak to odbierać, ale dla nas istotne jest, żeby to właśnie studenci brali w tym udział. Żeby wiedzieli jaka jest historia tej placówki, że nie wszyscy kiedyś mogli studiować. Nie wiadomo czy się śmiać, czy płakać - podsumował Żurowski.

Akcję "Tęsknię za Tobą, Żydzie!" zainaugurował Rafał Betlejewski 27. stycznia - w Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holocaustu. Akcja ma na celu zebranie wspomnień o Żydach polskich, którzy z różnych powodów zniknęli ze świadomości na co dzień. Szczegóły akcji można znaleźć pod adresem www.tesknie.com

Więcej o:

Dostęp Premium TOK FM

Serwis informacyjny