"Trzeba rozmawiać, aby nie zwyciężył Hitler". W Łodzi powstaje Centrum Dialogu im. Edelmana

- Jeżeli nie będziemy ze sobą rozmawiać, to będzie to oznaczało pośmiertne zwycięstwo Hitlera - mówi w rozmowie z TOK FM Aleksander Edelman, syn ostatniego przywódcy w getcie warszawskim. W łódzkim Parku Ocalałych powstaje właśnie siedziba Centrum Dialogu im. Marka Edelmana.
W przeddzień 68. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim zorganizowało ono skromne uroczystości w łódzkim Parku Ocalałych. Przyszli samorządowcy i uczniowie łódzkich szkół. W parku rosną drzewa zasadzone przez ludzi, którzy przeżyli Holocaust.

Swoje drzewko a także tabliczkę ma tam także Marek Edelman, przywódca powstania z 1943 roku. Tabliczkę przybrano dziś żonkilami.

- Ludzie walczyli w getcie warszawskim po to, abyśmy mogli normalnie żyć - mówił Aleksander Edelman. - Nie tylko trzeba o tym pamiętać, ale także trzeba patrzeć w przyszłość i rozmawiać, bo jeśli nie będziemy rozmawiać, to będzie to pośmiertne zwycięstwo Hitlera - uważa syn legendarnego przywódcy w getcie warszawskim.

Centrum Dialogu im. Marka Edelmana ma w planach organizowanie spotkań, wycieczek i konferencji naukowych, głównie dla młodych po to, aby nauczyli się wyciągać wnioski z przeszłości.

- Ideą centrum jest prowadzenie dialogu z różnymi kulturami i przedstawicielami różnych grup etnicznych i narodowościowych. Będziemy także rozmawiać także o tym, co sporne - zapewnia Joanna Podolska, dyrektorka Centrum Dialogu.

Ostatni przywódca w getcie

Powstanie w getcie warszawskim wybuchło 19 kwietnia 1943 roku na wezwanie Żydowskiego Komitetu Narodowego. Była to próba zbrojnego powstrzymania podjętej przez Niemców decyzji o ostatecznej likwidacji getta.

Przeciwko niemieckim oddziałom wkraczającym do getta zbrojnie wystąpiło około 600 powstańców. Po drugiej stronie walczyło pięć tysięcy żołnierzy SS i policjantów. Żydowskiej Organizacji Bojowej dowodził Mordechaj Anielewicz, a po jego śmierci dowódcą został Marek Edelman.

Edelman po wojnie zamieszkał w Łodzi, tu skończył studia medyczne, tu też pracował jako kardiolog. W połowie lat 70. związał się z opozycją demokratyczną. Podpisywał listy protestacyjne, zaangażował się w działalność Komitetu Obrony Robotników i "Solidarność". W grudniu 1981 roku internowany, uwolniono go po interwencji intelektualistów z Zachodu. W 1989 roku był uczestnikiem obrad Okrągłego Stołu.

W 1998 roku uhonorowano go Orderem Orła Białego. W 2000 roku został Honorowym Obywatelem Łodzi. W ubiegłym roku Rada Miejska Łodzi podjęła decyzję, że Marek Edelman będzie patronem tworzonego w Parku Ocalałych Centrum Dialogu.

Więcej o:

Dostęp Premium TOK FM

Serwis informacyjny