Jak zagłuszyć krzykacza, co wpływa na kształt końskiego ogona, jak nie rozlać kawy. Ig Noble przyznane

Koji Tsukada demonstruje działanie zagłuszacza mowy

Koji Tsukada demonstruje działanie zagłuszacza mowy (Fot. JESSICA RINALDI Reuters)

Szympansy rozpoznają się nie tylko po twarzy. Wystarczy im rzut oka na tyłek innego szympansa, by go rozpoznać. Za to odkrycie znany badacz naczelnych dostał Ig Nobla z anatomii. Rosyjska spółka, finalistka nagrody pokojowej, odkryła, jak ze starej amunicji odzyskać diamenciki. Dziś w nocy po raz kolejny wyłoniono zwycięzców Ig Nobli - nagród przyznawanych w świecie nauki za badania, które "najpierw śmieszą, a potem skłaniają do myślenia".
To hasło celnie opisuje charakter Ig Nobli, do których niesłusznie przylgnęła łatka antynobli - nagród mających wyśmiewać niepoważne, bezsensowne, wręcz głupie badania. Tymczasem wyróżniają one badania jak najbardziej naukowe, choć nietypowe, często bardzo przyziemne (np. dlaczego ludzie wzdychają?). Wszystkie nagradzane odkrycia są na swój sposób zabawne, w niczym im jednak to nie ujmuje. Zajmowanie się kopulacją chrząszczy z butelkami czy prokrastynacją może budzić uśmiech, ale wyniki badań, które odkrywają coś nowego i wskazują problem, zasługują na uznanie. Zwłaszcza jeśli przy tym bawią.

Dla przykładu dwa lata temu nagrodzono stare badanie nt. tego, czy brody są higieniczne. Okazało się, że pomimo mycia wodą i mydłem, zarazki nadal utrzymują się w brodzie i z łatwością przenoszą się na innych.

A czy nie warto też mieć w zanadrzu naukowy dowód na to, że przeklinanie w istocie uśmierza odczuwany ból?

Ig Noble przyznaje co roku redakcja magazynu "Roczniki Badań Nieprawdopodobnych". Tak jak w poprzednich latach uroczyście wręczali je na Uniwersytecie Harvarda laureaci prawdziwych Nobli. Kto w tym roku miał szczęście (a może pecha) otrzymać Ig Noble?

Psychologia. Uważaj, w którą stronę się przechylasz

Anita Eerland i Tulio M. Guadalupe za obserwację, że na nasze szacunki i estymacje ma wpływ pozycja naszego ciała. W badaniach wykazali, że ludzie lekko przechyleni w lewo mają tendencję do zaniżania wszystkich szacunków (czy to liczbę wnuków królowej Beatrix, czy zawartość alkoholu w whisky). Na przykład w jednym z eksperymentów badani mieli oszacować wysokość wieży Eiffla. Okazało się, że ci przechyleni w lewo strzelali średnio o 12 metrów niżej niż grupa wyprostowanych lub przechylonych w prawą stronę. Ten efekt zachodził nawet wtedy, gdy badani nie byli świadomi przechylenia swojej postury.

Nagroda pokojowa. Za klejnociki z detonacji starych ładunków

Dla rosyjskiej firmy SKN za wytwarzanie nanodiamentów za pomocą detonowania starych ładunków wybuchowych i amunicji w specjalnych warunkach. Diamenty wytwarzane w ten sposób mają średnicę długości od pięciu do dziesięciu nanometrów, czyli pięciu-dziesięciu milionowych milimetra.

Akustyka. Nawet największego krzykacza można zagłuszyć

Kazutaka Kurihara i Koji Tsukada nagrodzeni zostali za zagłuszacz mowy. Niesamowite urządzenie, które może uciszyć każdego. Działa w taki sposób, że po nakierowaniu na rozmawiającego wysyła kierunkowo do niego z powrotem jego własne słowa, z opóźnieniem kilkuset milisekund. Kiedy cel zaczyna słyszeć siebie samego sprzed ułamka sekundy, zaczyna odczuwać taki dyskomfort, że nie jest w stanie kontynuować mówienia. Nieprzyjemne uczucie znika zaraz po zamilknięciu. Gaduły pokonane własną bronią - coś pięknego.



Neurobiologia. Czego dowiadujemy się o mózgu, badając martwą rybę

Craig Bennett, Abigail Baird, Michael Miller i George Wolford za pouczające badania z użyciem martwej ryby. Amerykanie wykazali, jak neurobiolodzy, stosując zbyt proste analizy statystyczne przy dość skomplikowanych pomiarach fMRI (skaneru mapującego aktywność mózgu), narażają badania na fałszywe dodatnie wyniki. Zademonstrowali ten problem, wykrywając rzekomą aktywność mózgu w martwym łososiu. Około 50 proc. badań z użyciem fMRI używało niedokładnej analizy statystycznej. Po publikacji ich ustaleń udział takich badań spadł do 10 proc.

Chemia. Odkrycie tajemnicy zielonych włosów

Johan Pettersson za odkrycie, dlaczego w szwedzkim Anderslöv ludziom włosy farbowały się na zielono. Okazało się, że winna jest gorąca woda, która stała w rurach całą noc. Miedź w rurach bez izolacji wytrącała się w wodzie i trafiała do kranów w nowych domach budowanych w szwedzkim miasteczku. Rozwiązanie problemu? Przeprowadzka do starego domu albo kąpiel w zimnej wodzie.

Literatura. Do czego prowadzi nadmiar raportów

Ig Nobel z literatury trafił do Government Accountability Office, instytucji kontrolnej Kongresu Stanów Zjednoczonych, odpowiednika naszego NIK. Urzędnicy GAO jako jedyni nie stawili się po odebranie nagrody. A zasłużyli sobie na nią, wydając raport na temat raportów na temat raportów. Wszystko zaczęło się w 2010 roku, kiedy sekretarz obrony zirytował się zalewem raportów w jego departamencie. Zlecił więc wykonanie raportu, który miał zbadać efektywność tych raportów. Przygotowanie tego sprawozdania się ślimaczyło, więc zlecono GAO zbadanie stanu raportów o raportach.

Fizyka. Co ma wpływ na kształt kucyka

100 tysięcy włosów na głowie tworzą skomplikowany układ fizyczny. Rozpracowali go Joseph Keller, Raymond Goldstein, Patrick Warren i Robin Ball i wykazali, od czego zależy kształt kucyka. Okazało się, że po uwzględnieniu grawitacji oraz elastyczności, długości i ułożenia włosów da się przewidzieć zachowanie włosów w danym kucyku. Sprowadzili to do tzw. liczby Roszpunki (Roszpunka to długowłosa bohaterka baśni braci Grimm), która jest proporcjonalna do długości włosów.

Dynamika płynów. Jak się nie oblać kawą

Rouslan Krechetnikov i Hans Mayer zasłużyli na Ig Nobla dzięki swoim badaniom nad pełnym kubkiem kawy. Jak chodzić z kubkiem, żeby nic nie wylać? Rozwiązanie okazało się dość proste i zdroworozsądkowe - należy iść wolno, stałym tempem, kubka nie napełniać do pełna, a zostawić przynajmniej centymetr wolnego miejsca i przede wszystkim patrzeć sobie na ręce.

Anatomia. Skądś znam tę pupę

Nagroda z dziedziny anatomii trafiła do znanego prymatologa Fransa de Waala i Jennifer Pokorny za wykazanie, że szympansy mogą rozpoznawać się na zdjęciach nie tylko po twarzy, ale też po tyłku i genitaliach. Badane szympansy potrafił dopasować te części ciała swoich kolegów do ich twarzy. Jest to pierwszy dowód na występowanie u naczelnych, nie licząc człowieka, pojęcia całego ciała i jego integralności.

Medycyna. Jak powstrzymać eksplozję gazów podczas kolonoskopii

Emmanuel Ben-Soussan i Michel Antonietti nagrodzeni zostali za wystosowanie rady dla lekarzy wykonujących kolonoskopię, jak przy takim zabiegu minimalizować ryzyko wystąpienia eksplozji gazów (metanu i wodoru). Rozwiązaniem jest odpowiednie przygotowanie jelita grubego do zabiegu.

Zobacz także
  • Robot Husar zaprojektowany przez studentów Politechniki Warszawskiej Polscy studenci zaprojektowali najlepszą w Europie księżycową koparkę
Komentarze (2)
Jak zagłuszyć krzykacza, co wpływa na kształt końskiego ogona, jak nie rozlać kawy. Ig Noble przyznane
Zaloguj się
  • ciemnyludd

    Oceniono 3 razy 3

    Dawno temu obśmiewano u nas temat pracy doktorskiej "O JEDZENIU ZUPY ŁYŻKĄ"... okazało się jednak że to bardzo skomplikowana dla mózgu procedura pozwalająca szybko diagnozować nieprawidłowości w rozwoju dzieci.....

  • rot.leszek

    Oceniono 1 raz 1

    Taki zagluszacz mowy powinien byc w na Wiejskiej w Sejmie, na mownice skierowany

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

DOSTĘP PREMIUM

Polecamy