TokFm >  Świat

Dlaczego to Krym jest punktem zapalnym? To trzeba wiedzieć o konflikcie na półwyspie [5 PUNKTÓW]

Olg, ab, PAP
26.02.2014 , aktualizacja: 27.02.2014 17:17
A A A Drukuj
Rosyjskie samochody opancerzone na ulicach Sewastopola

Rosyjskie samochody opancerzone na ulicach Sewastopola (Fot. Andrew Lubimov)

Sytuacja na Krymie staje się coraz bardziej napięta. Kreml mobilizuje Flotę Czarnomorską i wysyła do Sewastopola pojazdy opancerzone. Na ulicach manifestują zarówno zwolennicy, jak i przeciwnicy przyłączenia Krymu do Rosji. Aby zrozumieć, dlaczego niewielkie terytorium zależne jest dziś punktem zapalnym, warto poznać jego historię.
"Ten, kto nie żałuje utraty przez Rosję Krymu, nie ma serca; ten, kto chce go odzyskać, nie ma głowy" - napisał dziś rosyjski dziennik "Moskowskij Komsomolec". Dlaczego Krym ma dla Rosjan takie znaczenie? Oto 5 rzeczy, które trzeba wiedzieć o tym terytorium.

1. Jaki jest podział administracyjny Krymu?

Prawie cały obszar Półwyspu Krymskiego (a także niewielki obszar przyległy do półwyspu) zajmuje Autonomiczna Republika Krymu. W skład Ukrainy wchodzi bezpośrednio tylko jedno miasto - Sewastopol.

Republika jest zależna od Ukrainy, ma jednak zapewnioną pewną autonomię w zakresie samorządności, kultury, turystyki, ekologii, gospodarki wodnej oraz edukacji.

Jej status określa konstytucja Ukrainy oraz osobna konstytucja republiki - nie może być ona jednak sprzeczna z prawem obowiązującym na Ukrainie.



2. Jak powstała Autonomiczna Republika Krymu?

Krym należy do terytorium Ukrainy od 1954 roku. Był "prezentem" od Federacji Rosyjskiej dla Federacji Ukraińskiej z okazji 300. rocznicy ugody perejasławskiej. Oddanie Krymu miało upamiętnić umowę zawartą 18 stycznia 1654 r. między Radą Kozacką i przywódcą powstania kozackiego Bohdanem Chmielnickim a pełnomocnikiem cara Wasylem Buturlinem.

Po rozpadzie ZSRR Rosjanie zamieszkujący Krym zaczęli postulować ponowne przyłączenie do Rosji, ale władze Ukrainy nie chciały się na to zgodzić. Ostatecznie udało się osiągnąć kompromis: w 1991 r. Krym otrzymał status republiki autonomicznej, a Sewastopol wszedł w skład Ukrainy.

3. Kto mieszka na Krymie?

Autonomiczną Republikę Krymu zamieszkuje ok. 2 mln osób. Większość z nich (58 proc.) to Rosjanie; Ukraińcy stanowią niespełna 25 proc. populacji, a krymscy Tatarzy - nieco ponad 12 proc. (według spisu z 2001 r.).

Od momentu ogłoszenia niepodległości przez Ukrainę na Krymie widoczne są napięcia, pojawiają się tendencje separatystyczne.

Wczoraj przed parlamentem Autonomicznej Republiki Krymu zawisła rosyjska flaga państwowa; nasilają się wystąpienia prorosyjskich organizacji także w Sewastopolu. Flota Czarnomorska została postawiona w stan podwyższonej gotowości bojowej. Rosyjscy politycy ogłosili, że w razie czego Moskwa przyjdzie z pomocą rosyjskim obywatelom Ukrainy.

4. Skąd na Krymie rosyjskie okręty?

Po upadku ZSRR poradziecka Flota Czarnomorska została podzielona przez Rosję i Ukrainę; większa część, która przypadła Federacji Rosyjskiej, pozostała na Krymie, a jej główna baza, na zasadach dzierżawy, znajduje się w Sewastopolu. Rosja i Ukraina podpisały w 1997 r. umowę, na mocy której rosyjska flota miała przebywać na terytorium Ukrainy do 2017 r.

W 2010 r. ówcześni prezydenci Wiktor Janukowycz i Dmitrij Miedwiediew podpisali tzw. porozumienie charkowskie, przewidujące przedłużenie stacjonowania rosyjskiej floty na Krymie do co najmniej 2042 r. w zamian za obniżenie ceny rosyjskiego gazu dla strony ukraińskiej. Dodatkowa klauzula przewiduje, że rosyjska flota może tam pozostać do 2047 r.

Wprawdzie po II wojnie światowej Moskwa znacznie rozbudowała Flotę Czarnomorską, która miała demonstrować potęgę ZSRR na Morzu Śródziemnym i kontrolować działania VI Floty USA stacjonującej na tym akwenie, ale od tego czasu splendor Floty Czarnomorskiej poszedł w zapomnienie.

5. Jaka obecnie jest sytuacja rosyjskiej floty na Krymie?

- Obecnie to przestarzałe poradzieckie okręty, wykorzystywane przez Rosjan głównie w celach szkoleniowych. Znaczenie tej floty na Morzu Czarnym, które z perspektywy geostrategicznej jest tylko sadzawką, jest niewielkie - mówi szef Europejskiego Centrum Analiz Geopolitycznych Marcin Domagała. Podkreśla zarazem, że dla Moskwy flota ta i jej główna baza w Sewastopolu mają duże znaczenie symboliczne.

- Wykorzystano ją podczas wojny rosyjsko-gruzińskiej w 2008 r. Jednak w dobie międzykontynentalnych rakiet balistycznych jej znaczenie jest marginalne, a uwaga Moskwy zwrócona jest na Flotę Pacyfiku - dodaje Domagała.

W marcu 2013 r. kijowski tygodnik "Dzerkało Tyżnia" napisał, że de facto nie istnieje żadna umowa dzierżawy ani jednego obiektu lub działki zajmowanej przez rosyjską flotę na Krymie. A dzieje się tak, ponieważ od początku lat 90. nie została zakończona inwentaryzacja i wycenianie wartości obiektów oraz działek.

Według "Dzerkała Tyżnia" umowa "o rozliczeniu za rozmieszczenie Floty Czarnomorskiej Rosji na Krymie wyznacza podstawowe parametry dzierżawy, ale ten dokument nie jest umową wynajmu".

Rosja i Ukraina porozumiały się w sprawie inwentaryzacji majątku bazy w Sewastopolu, lecz proces ten wciąż nie został sfinalizowany. "Moskwa blokuje go, nie dopuszczając ukraińskich ekspertów do obiektów lub nie uznając wyników inwentaryzacji" - napisał tygodnik cytowany przez Ośrodek Studiów Wschodnich.

Chcesz na bieżąco śledzić sytuację za granicą? Ściągnij naszą aplikację Gazeta.pl LIVE na Androida | Windows Phone | iOS

Zobacz także

Zobacz więcej na temat:

  • 6
  • 5
Komentarze (11)
Zaloguj się
  • avatar

    Oceniono 25 razy 11

    Ah! To już nie prozachodni EuroMajdan, ale prorosyjski Krym jest punktem zapalnym?

  • avatar

    Oceniono 43 razy 7

    Kiedy w końcu Rosja pójdzie po rozum do głowy i zacznie prowadzić politykę integracji z Europą??? Terytorium Rosji, zamieszkane przez politycznie liczących się Rosjan, jest geograficznie integralną częścią Europy i pozycjonowanie się Putina w kontrze do UE jest nie tylko głupie, ale i w dłuższej perspektywie nierealne.

  • avatar

    Oceniono 27 razy 1

    W czyim interesie USA od 60 lat urabia propagandą swoich radiostacji i dziennikarzy narody europy wschodniej.
    W tej chwili ciągle jeszcze CIA finansuje radio "swoboda" w dwudziestu językach. Szczuje i podżega. Skutkami tej działalności obciąża innych Teraz lansują pogląd, że bezbronni pokojowi demonstranci są ofiarami a nie bandytami. Dlaczego rządy i pismaki idą w zaparte i popierają bandytów. Czy chcą w ten sposób pokazać polakom jak zdobywać demokratycznie władzę. Czy są pewni, że się przykleja do takich demokratów i nadal będą chrzanić bez odpowiedzialności.
    Tu jest o osiągnięciach zbirów.
    youtu.be/JDyZ5fRdF0w youtu.be/MoqsKno5PiY

  • avatar

    0

    Chcesz dowiedzieć się gdzie jest twój kolega? Looknij tutaj: clck.ru/9HHk9 i namierz dowolny numer. Wystarczy wpisac numer i po momencie na mapie pojawia się miejsce gdzie znajduje się telefon! Na serio działa! Sprawdźcie sami!

  • avatar
  • avatar

    smok_jabberwocky

    Oceniono 10 razy -6

    pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBydzi_chazarscy
    Żydzi chazarscy, żydzi wschodnioeuropejscy, żydzi ruscy – wyznawcy judaizmu rabinicznego mieszkający początkowo w państwie Chazarów, od IX-X wieku obecni na Rusi Kijowskiej, a od XII wieku osiedlający się na stałe także w granicach Litwy i Polski.
    Od VII wieku liczni zbiegowie żydowscy z niedalekiego perskiego imperium Sasanidów oraz Bizancjum osiedlali się na południu Chazarii, głównie na Krymie, Półwyspie Tamańskim i Kaukazie, mieszając się z tubylcami, co powodowało stopniowe zapominanie dawnych praw i obyczajów. W VIII wieku pozostało z nich jedynie obrzezanie oraz świętowanie soboty. Ponadto przez to państwo przechodziły ważne szlaki handlowe, po których poruszali się żydowscy kupcy, korzystający z szerokiej sieci współwyznawców osiedlonych na ich trasie w Europie. Okoliczności i społeczny zasięg judaizacji Kaganatu Chazarskiego są zagadkowe i dość zawikłane. Pierwszy etap konwersji odbył się w latach 786-809, za panowania Bulana. Początkowo objął tylko warstwę przywódczą z otoczeniem kagana, podobnie jak w innych państwach na podobnym poziomie rozwoju społeczno-politycznego, np. na Morawach (833), w Bułgarii (866), w Polsce (966), na Węgrzech (973) czy Rusi (988). Było to wydarzenie wielkiej wagi, ze względu na to, że w historii nie odbyło się nigdy wcześniej wprowadzenie religii jako państwowej w kraju tak wielkim i znaczącym w Europie, jeżeli była dyskredytowana i prześladowana w sąsiednich państwach. Drugi etap przypada na lata 900-920, kiedy w procesie centralizacji państwa, organizowania nowego systemu rządów i instytucjonalizowania religii, została ona wprowadzona przymusowo i spowodowała bunt prowincjonalnych władców (kaganat był federacją wielu plemion) oraz przedstawicieli innych wyznań: pogan, muzułmanów i chrześcijan. W latach 20. X w. rozgorzała okrutna wojna domowa, która pomimo tego, że została wygrana przez kagana i skończyła się utwierdzeniem nowych porządków, była początkiem końca tego kraju. Niedobitki siedmiu plemion zbuntowanej części ludności chazarskiej (tzw. Kabarowie, Chabarowie lub Kozarowie) uszła do koczujących w granicach państwa chazarskiego Madziarów, a na północy rozpoczynała się ekspansja Rusinów.

    A oto coś, co wyjaśnia dlaczego banderowcy uważają że Przemyśl należy do nich.

    27 stycznia w Polsce obradował KNESET.

    Wizyta JPII dała impuls do obalenia komuny.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

Napisz do TOK FM

Czekamy na Twoje opinie

Administratorem danych osobowych jest Agora S.A. z siedzibą w Warszawie, ul. Czerska 8/10, 00-732 Warszawa. Podanie danych osobowych jest dobrowolne. Osobie, której dane dotyczą przysługuje prawo wglądu do danych osobowych oraz ich poprawiania.