Literacka Nagroda Nobla 2019. Olga Tokarczuk w gronie faworytów

Szwedzka Akademia ogłosi dziś laureatów literackiej Nagrody Nobla. W tym roku będą to aż dwie osoby, bo w 2018 r. nagrody nie przyznano. Jakie szanse mają Polacy? Na listach bukmacherów wysoko pojawia się nazwisko Olgi Tokarczuk. Od wielu lat liczymy też na Nobla dla Adama Zagajewskiego.

Olga Tokarczuk: "Bieguni" dają siłę czytelnikowi. Pokazują, że mówimy tym samym językiem

O godz. 13 drzwi sali Domu Giełdy na Starym Mieście w Sztokholmie otworzy nowy sekretarz Akademii Szwedzkiej Mats Malm i ogłosi nazwiska dwóch laureatów literackiego Nobla. Będzie to przegłosowana przed południem decyzja członków Akademii podjęta na podstawie propozycji Komitetu Noblowskiego. Wiadomo jedynie, że tym razem tzw. krótka lista to ośmiu, a nie pięciu autorów.

Skandal w Akademii

W ubiegłym roku, po raz pierwszy od 70 lat, nagrody nie przyznano. Powodem był  skandal seksualny. Mąż jednej z byłych już członkiń Akademii, fotograf Jean Claude Arnault, został oskarżony o molestowanie seksualne i skazany na dwa lata za gwałt. Ponadto był oskarżany o wynoszenie poza obręb Akademii informacji na temat kandydatów do nagrody. W międzyczasie z Akademii Szwedzkiej odeszło siedmiu członków, którzy byli ze sobą w konflikcie.

To nie pierwszy raz, kiedy literacki Nobel nie został przyznany. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury nie został ogłoszony w 1914, 1918 i 1935 r. oraz w latach 1940-1943.

Czas na kobiety. Margaret Atwood, a może Tokarczuk?

W tym roku po raz pierwszy w składzie dziewięcioosobowego Komitetu Noblowskiego znalazło się pięciu ekspertów zewnętrznych. Ma to pomóc w odbudowie zaufania do Akademii Szwedzkiej.

Nowy sekretarz Akademii Mats Malm zapowiedział, że wybór może się nie spodobać wszystkim. Spekuluje się, że co najmniej jedna nagroda trafi w tym roku w ręce kobiety. Do tej pory na 114 Nobli, tylko 14 otrzymały pisarki. Wśród faworytek wymienia się nazwisko kanadyjskiej pisarki Margaret Atwood, autorki "Opowieści podręcznej", na podstawie której nakręcono głośny serial, oraz 20 innych powieści. Atwood porusza w swoich książkach temat praw kobiet, co w kontekście ubiegłorocznego skandalu wydaje się nie bez znaczenia.

Anders Olsson przewodniczący Komitetu Noblowskiego tłumaczył, że co roku pojawia się ok. 200 kandydatur. W czasie wakacji dokonuje się selekcji, w wyniku której powstaje tzw. krótka lista. W tym roku to osiem nazwisk (a nie pięć jak w latach ubiegłych). Z twórczością wybranych autorów akademicy dokładnie się zapoznają, przed podjęciem ostatecznego wyboru.

Dla fanów literatury, którzy lubią bawić się w spekulacje, ważnych informacji dostarcza lista książek wypożyczanych ze Svenska Akademiens Nobelbibliotek. Członkowie internetowego forum uważnie śledzą, jakie książki wypożyczają członkowie Akademii. Okazuje się, że chętnie wypożyczane były w tym roku książki Olgi Tokarczuk. Forumowicze mają na koncie poważny sukces,  w 2017 r. na podstawie wypożyczeń trafnie wytypowali nazwisko Kazuo Ishigury, brytyjskiego pisarza japońskiego pochodzenia, który rzeczywiście dostał Nobla. 

Jakie szanse na Nobla ma Olga Tokarczuk?

Nominacje do nagród Nobla oraz przebieg głosowania członków Akademii pozostają tajne przez 50 lat. O tym, kto może otrzymać wyróżnienie, spekulują jednak w skandynawskich mediach literaturoznawcy oraz dziennikarze działów kultury.

W tym roku wśród kandydatów do Nobla wymieniana jest Olga Tokarczuk. "Pisarka transgranicza i ważny demokratyczny głos we współczesnej Polsce" - tak o pisarce pisze gazeta "Sydsvenskan", podkreślając, że Polka zasługuje na nagrodę. Także największy szwedzkojęzyczny dziennik w Finlandii "Hufvudstadsbladet" napisał, że "przede wszystkim Polka Olga Tokarczuk powinna otrzymać Nobla".

Z kolei szwedzki największy dziennik "Dagens Nyheter" w weekend poprzedzający ogłoszenie nagród Nobla opublikował obszerny wywiad z polską pisarką, w którym Tokarczuk opowiada o sytuacji politycznej w Polsce oraz wielokulturowej historii naszego kraju. W programie szwedzkiej telewizji publicznej SVT "Babel" poświęconym wydarzeniom kulturalnym, w którym kilka lat temu gościła Tokarczuk, zaproszeni do studia eksperci jako faworytów do Nagrody Nobla wskazali Kanadyjki: poetkę Anne Carson oraz pisarkę Margaret Atwood.

Według dziennikarzy "Guardiana" największe szanse mają Anne Carson i Margaret Atwood, ale Olga Tokarczuk jest także wymieniana jako mocna kandydatka.

U bukmacherów Tokarczuk na czwartym miejscu

Listy faworytów do literackiego Nobla tworzą też zakłady bukmacherskie. Według międzynarodowej firmy Unibet największą szansę ma kanadyjska poetka Anne Carson, tuż po niej znajdują się Margaret Atwood, Maryse Condé pisząca po francusku pisarka z Karaibów oraz węgierski pisarz László Krasznahorkai.

Olga Tokarczuk znajduje się obecnie u bukmacherów na czwartym miejscu. Za Tokarczuk znaleźli się: rosyjska pisarka Ludmiła Ulicka, Kenijczyk Ngugi Wa Thiong'o.

Nazwisko Olgi Tokarczuk coraz bardziej liczy się na międzynarodowej scenie literackiej. Bardzo głośno zrobiło się o niej w 2018 r., kiedy została laureatką International Man Booker Prize za powieść "Bieguni", a w 2019 r. była nominowana do tej nagrody za książkę "Prowadź swój pług przez kości umarłych" (na jej podstawie Agnieszka Holland nakręciła film "Pokot"). Przekład książki pt. "Drive your plow over the bones of the dead" ukazał się za granicą we wrześniu 2018 r. i szybko zdobył uznanie krytyków. Książka nie została nagrodzona Bookerem, ale nominacja przyczyniła się do zwiększenia kręgu fanów Olgi Tokarczuk na świecie. Książka znalazła się też na stworzonej przez "Guardiana" liście 100 najlepszych książek XXI wieku

Nazwisko autorki "Ksiąg Jakubowych" nie po raz pierwszy pojawia się na noblowskiej giełdzie nazwisk, ale ostatnie sukcesy na pewno zwiększyły jej szanse. Trzy lata temu szanse Tokarczuk u bukmacherów były oceniane na 50:1, w tym roku jej notowania podskoczyły na 8:1.

Stali faworyci: Murakami, Kundera, Oates, Zagajewski

Wśród stałych faworytów do literackiego Nobla od lat wymieniani są Haruki Murakami, Ngugi wa Thiong′o, Milan Kundera, Joyce Carol Oates. Na liście bukmacherów, ale dość daleko (255:1), znajduje się także nazwisko George'a R.R.Martina, autora popularnej dzięki serialowi HBO "Gry o tron". Polacy od lat liczą na Nobla dla Adama Zagajewskiego. Ostatni polski Nobel w dziedzinie literatury przypadł Wisławie Szymborskiej i było to w roku 1996. Wcześniej nagrodę przyznano Czesławowi Miłoszowi,  Władysławowi Reymontowi i Henrykowi Sienkiewiczowi.

Wartość Nagrody Nobla w każdej dziedzinie to 9 mln koron (ok. 780 tys. euro). Ceremonia wręczenia nagród odbywa się 10 grudnia, w rocznicę śmierci Alfreda Nobla.

Więcej o:

Dostęp Premium TOK FM

Serwis informacyjny

Komentarze (3)
Literacka Nagroda Nobla 2019. Olga Tokarczuk wśród mocnych typów
Zaloguj się
  • 2bxornot2b

    Oceniono 1 raz 1

    Literacka nagroda Nobla od skandalu z ustawianiem bokkmacherskim przestala rozpalac wyobraznie.

  • dirspacha

    0

    pompujecie Tokarczuk chyba niepotrzebnie
    pisze dobrze
    pisze ciężko

  • teraz8

    Oceniono 2 razy 0

    Tokarczuk jest świetna i zasługuje na Nobla..trzymam kciuki

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX