Ciężkie życie kleszcza. Je tylko trzy razy w życiu. Na ofiarę czeka nawet 7 lat

Kleszcze, by zjeść, urządzają polowania i zasadzają się na potencjalnych żywicieli. Bez jedzenia potrafią żyć latami.

Na świecie istnieje kilkaset gatunków kleszczy. W Polsce żyje ich około dwudziestu. 

- Kleszcze to pajęczaki, które, aby przeżyć, muszą napić się krwi. Nie mają żadnego innego źródła pokarmu. Muszą być więc pasożytami - tłumaczyła w TOK FM dr Ewa Mierzejewska, z Wydziału Biologii UW. 

Specjalistka podkreśliła, że najstarsze znalezione w skamielinach kleszcze datowane są nawet na 100 mln lat. 

Kleszcz może żyć nawet 20 lat

Jak mówiła ekspertka, kleszcze zaczynają swoje życie od jajeczka, które samica składa do ziemi lub np. w zbutwiałe liście. Po 2-3 tygodniach wykluwają się z nich larwy.

- Larwa musi spotkać swojego żywiciela. Zwykle są to gryzonie. Wtedy zaczyna swój pierwszy życiowy posiłek. Kiedy całkowicie napełni jelito, odpada od żywiciela i następuje linienie do postaci nimfy. Larwa ma trzy pary odnóży, a nimfa już cztery - wyjaśniała dr Mierzejewska. 

Nimfy również polują na żywiciela. - To nadal mogą być gryzonie, ale także wiewiórki, zające. Mogą to być też lisy. Kiedy napije się do syta, sytuacja się powtarza: odpada i przechodzi kolejną wylinkę. Przechodzi do postaci dorosłej - tłumaczyła ekspertka.

Czytaj też: Jak wyglądałby świat bez pszczół? Ekspertka ostrzega: Nie będzie owoców, warzyw

Cykl życiowy kleszcza może zamknąć się w niespełna roku, ale może też trwać 20 lat. Potwierdziły to, jak podkreśliła dr Mierzejewska, badania w warunkach laboratoryjnych.

- Kleszcze mają niezwykłe zdolności do przeżywania bardzo długo bez posiłku. To może być nawet 7 lat. Bazują na krwi, która jest zgromadzona w jelicie. To ona jest przetwarzana na tkankę tłuszczową. Podczas każdego stadium życiowego osobnik pije krew tylko raz. Podczas dorosłego życia też - podkreśliła.

Strategie kleszczy: polowanie i zasadzki

Sposoby znalezienia żywiciela różnią się w zależności od stref występowania kleszczy. Te, które żyją w strefach tropikalnych i subtropikalnych, stawiają raczej na polowanie. 

- Ukrywają się w różnych załomach skalnych, pod kamieniami. Na pustyni potrafią się ukryć w pobliżu miejsc, gdzie przebywają wielbłądy podczas swoich postojów. Kiedy zbliża się ofiara, potrafią m.in. wyczuć drgania podłoża, pot, dwutlenek węgla oraz różnego rodzaju substancje produkowane przez gruczoły łojowe - wyjaśniała specjalistka oraz dodała, że kiedy kleszcze zlokalizują potencjalnego żywiciela, niemalże do niego biegną.

Inaczej działają kleszcze występujące w Polsce. Cierpliwie czekają na roślinach. - Wybierają strategię zasadzki. Wdrapują się na roślinność, na wysokość między 80 a 150 cm. Najchętniej wybierają trawy, krzewy, młode drzewa. Tam oczekują na swoją ofiarę. Kiedy wyczują dwutlenek węgla, pot lub ciepło, wystawiają pierwszą parę odnóży i jeżeli tylko dojdzie do kontaktu człowieka, albo zwierzęcia z rośliną, na której czekają, odpadają lub lekko się wdrapują na ofiarę - opisywała biolożka w TOK FM.

Kleszcze. Gdzie szukać ich na ciele?

Dr Ewa Mierzejewska zaznaczyła, że kleszcze nie wgryzają się w żywiciela od razu, po znalezieniu się na jego ciele. 

- Najpierw muszą odbyć spacer po naszym ciele. Muszą poszukać miejsca, gdzie jest cienka skóra i są płytko położone naczynia krwionośne. Najczęściej są to miejsca dla nas niewidoczne i których nie dotykamy zbyt często. Tak samo jest w przypadku zwierząt - mówiła dr Mierzejewska i wyliczała, że najczęściej są to pachwiny, okolice przedpiersia, zagłębienie żuchwy oraz uszy. 

Chcesz wiedzieć więcej? Posłuchaj!

  • jak zabezpieczyć się przed kleszczami;
  • co badacze zaobserwowali w Egipcie;
  • co zrobić po wyjęciu kleszcza.

Po co na świecie są pszczoły? Tłumaczy Katarzyna Jagiełło z Greenpeace

Więcej o:

Dostęp Premium TOK FM

Serwis informacyjny