Gostynin wyjęty spod prawa? Rządzi się własnymi regulacjami. "Stamtąd nikt nigdy nie wyszedł"

PIOTR AUGUSTYNIAK

Z ośrodka w Gostyninie nikt jeszcze nie wyszedł i nie zanosi się, aby to miało się zmienić. - W przypadku pięciu osób dyrektor składał już wnioski o zwolnienie, ale sąd się nie zgodził - mówiła w TOK FM Jolanta Nowakowska z Biura RPO.

Radio TOK FM i Wyborcza.pl teraz w jednym pakiecie - wygodniej i aż o 50% taniej. Takiej oferty nie było jeszcze nigdy! Sprawdź szczegóły >>>

Ośrodek w Gostyninie to zakład zamknięty. Miały do niego trafiać osoby, które odbyły już karę więzienia, ale ponieważ w opinii sądu cały czas stanowiły zagrożenie dla społeczeństwa, nie mogły zostać wypuszczone na wolność.

Jak tłumaczyła w TOK FM Jolanta Nowakowska, główna specjalistka w zespole ds. wykonywania kar w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, placówka powstała w 2013 roku, kiedy zbliżał się czas opuszczenia więzienia przez seryjnego mordercę i przestępcę seksualnego, Mariusza Trynkiewicza. Stał się on jedną z pierwszych osadzonych tam osób i pozostaje w ośrodku do dzisiaj.

- Pomyślano wtedy również, że za chwilę wiele osób, które zostały skazane na karę śmierci zamienioną na karę 25 lat pozbawienia wolności (w wyniku amnestii przeprowadzonej w 1989 roku), opuści mury zakładów karnych. I coś trzeba z tym zrobić, ponieważ wiele z nich stanowi nadal bardzo poważne zagrożenie dla społeczeństwa - przypominała historię ośrodka uczestniczka programu "Analizy". 

Początkowo w ośrodku miało być osadzonych 18 osób. Z czasem przystosowano go do 60 mieszkańców. Obecnie jest jednak przepełniony - przebywa w nim już 61 osób. 

Miała być w nim również zapewniona terapia, która, przynajmniej w teorii, mogłaby pomóc osadzonym wrócić do życia w społeczeństwie. 

- To są pacjenci zaburzeni, którzy przebywają w warunkach przeludnienia. W pokojach, w których miały być dwie osoby, teraz przebywa osiem-dziesięć. To są osoby praktycznie cały czas zamknięte. One są w całkowitej izolacji i pod stałą kontrolą: i kamer, i pracowników. To są warunki też trudne dla personelu - tłumaczyła.

Gostynin. Osadzeni szukają pomocy

Temat ośrodka w Gostyninie niedawno powrócił ze względu na tekst karnistki, prof. Moniki Płatek w portalu OKO.Press. Osadzeni zaczęli pisać do niej listy z prośbą o pomoc. Twierdzili w nich, że placówka bardziej przypomina obóz koncentracyjny niż zakład leczniczy.

Zdaniem Jolanty Nowakowskiej wiele rzeczy w funkcjonowaniu ośrodka wymaga zmiany. 

Specjalistka zaznaczyła, że według przepisów powinny tam trafiać osoby stwarzające zagrożenie dla społeczeństwa i odbywające karę pozbawienia wolności w systemie terapeutycznym. - Są to osoby objęte terapią w zakładzie karnym. Muszą być u nich stwierdzone zaburzenia: upośledzenie umysłowe, zaburzenia osobowości lub zaburzenia seksualne - podkreśliła.  

W opinii RPO w Gostyninie przebywają jednak trzy osoby, które nie powinny się tam znaleźć, ponieważ zmagają się z chorobą psychiczną. - Powinny być zatem skierowane do szpitala psychiatrycznego, a nie na leczenie terapeutyczne - podkreśliła Nowakowska.

Gostynin. Jak można zmienić warunki życia osadzonych? 

Ośrodek w Gostyninie został powołany do życia ustawą przygotowaną przez resort sprawiedliwości, wówczas zarządzany przez Jarosława Gowina.

Zdaniem prof. Płatek złamała ona cztery fundamenty prawa karnego i państwa prawa: nie można być dwa razy ukaranym za to samo, prawo nie działa wstecz, nie ma kary bez [przepisu] prawa, zakaz stosowania środków surowszych, niż przewidywała ustawa w trakcie orzekania o winie.

Jolanta Nowakowska podkreśliła w programie "Analizy", że wymaga ona zmiany. 

- Rzecznik Praw Obywatelskich monituje trudną sytuację w Gostyninie od czterech lat.  Generalny postulat jest taki, że ustawa wymaga gruntownej nowelizacji - mówiła specjalistka oraz dodała: - Dopóki nie zostaną w niej określone m.in. prawa i obowiązki pacjentów oraz ograniczenia tych praw, to sytuacja będzie nierozwiązana.

Zaznaczyła, że "życie w ośrodku reguluje dyrektor wewnętrznymi regulacjami, które nie mają podstawy prawnej". 

- Dyrektor na pewno dostrzega obecność osób, które nie powinny tam być ze względu na swoją chorobę psychiczną - podkreśliła Nowakowska, przypominając, że interweniował w sprawie osadzonej w Gostyninie chorej psychicznie kobiety.

- Myślę, że jest w trudnej sytuacji, ponieważ jeśli ustawa nie reguluje praw i ograniczeń, to musi to czynić sam. Myślę jednak, że może należałoby zmienić relacje między personelem a pacjentami. Może więcej należałoby rozmawiać na temat trudności - stwierdziła ekspertka, dodając, że jej zdaniem warunki panujące obecnie w ośrodku nie sprzyjają leczeniu ani prowadzeniu terapii.  

Gostynin. Czy osadzeni mają szanse na wyjście z ośrodka?

Co sześć miesięcy następuje ocena osadzonych. Sprawdza się, czy są przesłanki do dalszego pobytu w Gostyninie. Ale jak podkreśliła Nowakowska, "nikt jeszcze nie wyszedł". 

- W przypadku pięciu osób dyrektor składał już wnioski o zwolnienie, ale sąd się nie zgodził - zaznaczyła. - Wielu z nich to zbrodniarze, osoby, które popełniły okropne czyny, ale w państwie prawa, w państwie demokratycznym, nie możemy traktować tych osób z naruszeniem ich praw - przypomniała Nowakowska, nie potrafiła jednak odpowiedzieć na pytanie, co należy zmienić, aby naprawić tę sytuację. 

- Powinniśmy o tym rozmawiać, żeby może również uwrażliwić sąd, sędziów, którzy rozpatrują takie sprawy. Rzecznikowi Praw Obywatelskich nie pozostaje nic innego, jak cały czas nawoływać do ministra sprawiedliwości i ministra zdrowia. Skierowaliśmy również pismo do Senatu, żeby pokazywać tę sytuację i mamy nadzieję, ze przyjdzie taki czas, że ta sytuacja się rozwiąże - podkreśliła rozmówczyni "Analiz".

- Osób przybywa, więc albo będzie trzeba rozbudować za chwilę ośrodek, albo pożegnać się z koncepcją, że jest to miejsce leczenia i uznać, ze powstał w Polsce pierwszy obóz typu koncentracyjnego - stwierdziła prowadząca program Agata Kowalska.  

- Myślę, że taka jest puenta. Musimy zastanowić się nad koncepcją życia takich osób. Jak chcemy zorganizować im życie, bo mogą to być osoby, które do końca życia spędzą tam swój czas - podsumowała specjalistka. 

Chcesz wiedzieć więcej? Posłuchaj!

Zobacz także
  • Paweł M., ps. Misiek Paweł M. ps. "Misiek" usłyszał zarzuty, adwokaci przygotowują linię obrony
  • Stajnia Drwal. Święto jeźdźców i Myśliwych Hubertus Myśliwi świętują. Ogólnopolski Hubertus w Pułtusku bez pokotu. A co w innych miastach?
  • Na co warto wybrać się do kina? O najgorętszych premierach opowiada Patrycja Wanat
Komentarze (119)
Ośrodek w Gostyninie
Zaloguj się
  • drdr2

    Oceniono 26 razy 12

    Błąd był na początku. Karę śmierci zawieszono, a dożywocia nie było, więc dostali po 25 lat. Potem już skazywano na dożywocia i nie trzeba łamać prawa by zbrodniarzy izolować

  • tumaxer

    Oceniono 17 razy 11

    Trzeba zbudować ośrodki Gostynin II do Gostynin XXX, bo dla PiSu miejsca zabraknie inaczej.

  • siwywaldi

    Oceniono 13 razy 9

    Jak widać Polskę WIELE spraw przerasta. I tak jak NIE POTRAFIMY stworzyć ośrodka dla dożywotnio izolowanych, tak samo od 29 lat NIE POTRAFIMY stworzyć ośrodków dla emigrantów. Nawet dla tych "naszych", z polskimi korzeniami, którzy mieszkają w Kazachstanie i innych państwach postradzieckich. Wcześniej takim problemem były tzw. "monary", ale SZCZĘŚLIWIE temat dało się zamieść pod dywan i praktycznie wyciszyć :-)

    Bo ośrodki dla emigrantów z Afryki, to już są nierealne himalaje...

  • dev_null

    Oceniono 14 razy 8

    To jest jedna z najbardziej haniebnych uchwalonych ustaw i powołanych instytucji po roku 89. Nie licząc zawsze wybitnego w najgorszym Gowina, żyrowali je także ci, którzy dziś mają gęby wypchane praworządnością, PiS nie "wynalazł" bezprawia, on je jedynie spospolicił do reszty.

    Ci, którzy zaraz zakrzykną o 'bestiach' itp. mogliby sobie uświadomić, że Pan Zbyszek z łatwością z kazdego może zrobić "pedofila" albo i coś ciekawszego.

  • 2doxa

    Oceniono 12 razy 6

    haha, mialo byc fajnie i humanitarnie, a znowu wyszedl oboz koncentracyjny. powody te co zwykle, zamiast wydawac kase na budowe duzego osrodka, szmal poszedl na dotacje do emerytur rolnikow i gornikow, a takze koscioly i wyplate biurw.

  • exhajer1

    Oceniono 7 razy 5

    Miało być super, a wyszło jak zawsze. Rozumiem że KS zamieniono na dożywocie, ale dlaczego na 25 lat? Też nie jestem zwolennikiem KS, takie przypadki jak p. Komendy mogą się zdarzać i zdarzają nie tylko w Polsce.

  • adstr

    Oceniono 6 razy 4

    W ośrodku, w którym są takie różowo-liliowe ściany nawet zdrowy może dostać wścieklizny.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

DOSTĘP PREMIUM

Polecamy