Kazimierz Kutz nie żyje. "Był podróżnikiem w głąb człowieka"

Wybitny reżyser zmarł w wieku 89 lat. - Swoją wrażliwością dał Śląskowi mit, którego Śląsk nie miał. Funkcja tego mitu jest tak istotna, jak Pan Tadeusz dla Polaków - mówił TOK FM Olgierd Łukaszewicz.

O pogorszeniu się stanu zdrowia artysty poinformowano w tym roku. Do szpitala w podwarszawskim Józefowie trafił 25 listopada. Wiadomo było, że jego stan był ciężki. Kazimierz Kutz zmarł 18 grudnia. W lutym skończyłby 90 lat.

Do jego najsłynniejszych dzieł zaliczają się m.in: film  Śmierć jak kromka chleba, który opowiada o realiach, często tragicznych, pracy górników. Jest też autorem słynnej trylogii: Perła w koronie , Sól ziemi czarnej i  Paciorki jednego różańca. Stanowią portret życia Śląska, który dla Kutza był wyjątkowo ważny.

Kazimierza Kutza w Radiu TOK FM wspominała reżyserka Magdalena Łazarkiewicz. - Jako nasz profesor był bardzo obecny wśród nas. Nie tylko na zajęciach, ale też po nich. Zapamiętałam go jako człowieka niesamowicie żywotnego. Myśmy czasami już wpadali pod stół - młodzi ludzie, studenci. A on sypał anegdotami. Opowiadał o swojej miłości do kina i zarażał nas nią - mówiła.

Na naszej antenie swoimi wspomnieniami o Kutzu podzielił się też dr Paweł Kowal z Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk. - Kawał polskiej, śląskiej tożsamości. Kiedy odchodzą artyści, którzy trochę zajmowali się polityką… jako politycy często potrafią kogoś zirytować, wejść w jakieś spory. Zawsze wtedy miejmy przed oczami te obrazy, dzięki którym nasza tożsamość jest taka, jaka jest. On zostaje jako malarz naszej wyobraźni. Jako tworzywa używał filmu - przekonywał.

- Swoim językiem, swoją wrażliwością dał Śląskowi mit, którego Śląsk nie miał. Funkcja tego mitu jest tak istotna, jak Pan Tadeusz dla Polaków - mówił TOK FM Olgierd Łukaszewicz.

Anna Dymna wyrażała się o Kutzu jako o “ukochanym reżyserze”.

- Życie to jest taka droga. Spotyka się na niej czasem niezwykłe istoty. Spotkanie z Kutzem to jest jedno z moich najważniejszych spotkań w życiu. Wpłynął na mnie w sposób zasadniczy, dodał mi odwagi. On był podróżnikiem w głąb człowieka. Jak ktoś go zainteresował, to potrafił w nim coś odkryć. Ja dzięki niemu odkryłam w sobie dużo rzeczy. On człowieka ośmielał. Mówił: jesteś jaka jesteś i to jest w tobie najfajniejsze - wspominała aktorka w rozmowie z Patrycją Wanat.

- Niedawno pochowaliśmy Witka Sobocińskiego. wtedy mówiłem, że odchodzi pokolenie, które właściwie zbudowało polską kinematografię. Oraz wyprowadziło ją na szerokie wody - tak o Kutzu mówił w TOK FM reżyser Jacek Bromski.

Do polityki Kutz wszedł w  1997 roku.  Wystartował jako bezpartyjny z list Unii Wolności do Senatu i pełnił to stanowisko przez trzy kadencje, a w ostatniej kadencji został
wicemarszałkiem Senatu. W latach 2007-2011 był posłem, wybranym z listy Platformy Obywatelskiej, a w 2011 roku ponownie został wybrany senatorem.

Kazimierz Kutz otrzymał w grudniu tego roku tytuł doktora honoris causa Szkoły Filmowej w Łodzi. Jest jednym z pierwszych absolwentów łódzkiej uczelni. Obaj z powodu złego stanu zdrowia byli nieobecni uroczystości.

Kazimierz Kutz urodził się 16 lutego 1929 r. w Szopienicach na Śląsku. W 1955 r. ukończył studia na Wydziale Reżyserii łódzkiej "filmówki". Kończąc szkołę filmową, Kutz rozpoczął współpracę z Andrzejem Wajdą. W 1954 r. został asystentem Wajdy przy filmie "Pokolenie", a w 1956 r. pracował jako drugi reżyser na planie "Kanału".

W 1970 r., obrazem "Sól ziemi czarnej" (ze zdjęciami Wiesława Zdorta), Kutz rozpoczął cykl filmów śląskich opartych na własnych scenariuszach. "Sól ziemi czarnej" to zbiorowy portret śląskiego ludu, poetycka ballada osnuta wokół dramatycznych wydarzeń II Powstania Śląskiego z sierpnia 1920 r. Kutz przedstawił dzieje rodziny starego górnika, którego synowie walczą o polskość swej ziemi. Otrzymał za ten film wiele nagród, m.in. Grand Prix na festiwalu w Grenoble.

Rok później wyreżyserował "Perłę w koronie", z akcją osadzoną w latach 30-tych. Film - w którym zagrali m.in. Franciszek Pieczka, Olgierd Łukaszewicz i Jan Englert - jest liryczną opowieścią o miłości młodego górniczego małżeństwa, splecioną z historią walki strajkowej polskich górników z niemieckimi właścicielami kopalni. Za "Perłę w koronie" także przyznano Kutzowi ważne nagrody, m.in. Złoty Globus na festiwalu w Mediolanie.

Akcję "Paciorków jednego różańca", filmu z 1979 r. zamykającego tryptyk śląski, Kutz osadził pod koniec lat siedemdziesiątych. Osiedle starych domków górniczych ma zostać zburzone pod budowę nowych bloków. Część mieszkańców już się wyprowadziła, inni są w trakcie przeprowadzki. Jeden człowiek, emerytowany górnik Habryka, jednak odmawia - zapowiada, że nie opuści swego domu.

Do najbardziej znanych w twórczości Kutza należą też: "Na straży swej stać będę" (1983) - o konspiracji na włączonym do III Rzeszy Górnym Śląsku podczas II wojny światowej; "Śmierć jak kromka chleba" (1994) - o pacyfikacji kopalni "Wujek"; komedia "Pułkownik Kwiatkowski" (1995) - z akcją rozgrywającą się w 1945 r. i z Markiem Kondratem w roli głównej, oraz "Zawrócony" (1995) - uhonorowany na festiwalu w Utrechcie nagrodą Złotego Cielca dla najlepszego filmu europejskiego.
Kutz to także ceniony reżyser teatralny. Realizował spektakle m.in. dla Teatru Rozmaitości we Wrocławiu, Starego Teatru w Krakowie oraz teatrów warszawskich: Komedia, Polskiego, Ateneum, Teatru na Woli i Narodowego. Wiele znakomitych spektakli Kutz wyreżyserował w Teatrze.

Więcej o:

Dostęp Premium TOK FM

Komentarze (2)
Kazimierz Kutz nie żyje. Wybitny reżyser miał 89 lat
Zaloguj się
  • xzqbq7

    Oceniono 1 raz 1

    Wybitny reżyser, ale biedny. Nie doczekał wolnego Sląska. RIP.

  • krytek-7

    0

    Kim byl naprawde,to sie dopiero okarze.IPN zaczyna pracowac pelna para i pewnikiem stwierdzi,ze byl wstretnym komuchem i trzymal sztame z niemieckimi rewizjonistam i ziomkami.
    Podobnie postapiono ze Sciborem Rylskim.
    Jednemu nie da sie zaprzeczyc.Byl wielkim Slazakiem i nigdy nie zapomnial o swoim pochodzeniu.Dlatego nalezy sie mu najwyzszy szacunek i pamiec.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX