Polskie Oscary. Największe tryumfy rodzimych twórców filmowych

Trzymamy kciuki za "Zimną wojnę" i przypominamy największe polskie oscarowe sukcesy, a także przypadki, w których polscy twórcy musieli zadowolić się "jedynie" nominacjami do nagrody Amerykańskiej Akademii Filmowej.

Już 24 lutego czeka nas kolejna ceremonia rozdania Oscarów. Tegoroczna, 91. odsłona przyznania najważniejszych nagród w branży filmowej jest szczególnie istotna dla polskiej kinematografii. "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego powalczy o statuetkę w aż trzech kategoriach: najlepszy film nieanglojęzyczny, najlepsze zdjęcia oraz dla najlepszego reżysera. Z tej okazji przypominamy wcześniejsze oscarowe sukcesy polskich twórców.

Oscar po raz pierwszy - 1942 rok

Pierwszym Polakiem (a właściwie Brytyjczykiem polskiego pochodzenia), który otrzymał Oscara, był ceniony dyrygent Leopold Stokowski. W 1942 r. nagrodzono go za muzykę do pełnometrażowego filmu animowanego Walta Disneya "Fantazja". To jeden z najsłynniejszych filmów animowanych w historii kina, a Stokowskiego doceniono m.in. za wkład w "tworzenie nowych form wizualizacji muzyki".

Kolejny "polski" Oscar, również za muzykę, trafił w 1954 r. do Bronisława Kapera, autora soundtracku do filmu "Lili" w reżyserii Charlesa Waltersa.

W 1983 r. Zbigniew Rybczyński został nagrodzony za krótkometrażowy film animowany "Tango". To pierwszy Oscar dla polskiego filmu.

Oscarowa "Lista Schindlera"

Dużym sukcesem dla polskiej kinematografii była kręcona w Krakowie "Lista Schindlera" Stevena Spielberga. Film obsypano nagrodami, a statuetki Oscara w 1994 roku trafiły również do Polaków - Allana Starskiego i Ewy Braun za scenografię oraz dla Janusza Kamińskiego za zdjęcia. Operator swoją kolejną statuetkę otrzymał w 1999 roku, ponownie za współpracę ze Spielbergiem przy jego kolejny wielkim kasowym i artystycznym sukcesie, "Szeregowcu Ryanie".

W 2000 roku z rąk Jane Fondy statuetkę za całokształt twórczości odebrał Andrzej Wajda. Jego dzieła wielokrotnie zdobywały oscarowe nominacje dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego: "Ziemia obiecana" w 1976 r., "Panny z Wilka" w 1979 r., "Człowiek z żelaza" w 1981 r. i "Katyń" w 2007 r.

Polański z Oscarem za "Pianistę"

Kolejny wybitny polski reżyser nagrodzony Oscarem to Roman Polański. Jego "Pianista" z 2003, jeden z najlepszych filmów o okupowanej Warszawie i zagładzie Żydów, zdobył aż trzy statuetki: za najlepszy scenariusz adaptowany, najlepszą rolę męską (Adrien Brody) i za najlepszą reżyserię.

Wcześniej Polański w kategorii najlepszy reżyser nominowany był za "Tess" z 1979 i "Chinatown" z 1974. O Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny walczył zaś jego "Nóż w wodzie".

Wymarzona muzyka

Kolejnego "polskiego" Oscara przyniósł rok 2005 - wtedy statuetkę odebrał Jan A.P. Kaczmarek za muzykę do "Marzyciela"”. Trzy lata później Oscara za najlepszy animowany film krótkometrażowy dostała zrealizowana przez SE-MA-FOR polsko-brytyjska koprodukcja "Piotruś i wilk" - adaptacja baśni muzycznej Sergieja Prokofjewa.

Wielkim tryumfem polskiego kina był Oscar dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego dla "Idy" Pawła Pawlikowskiego. Nominację za zdjęcia do tego filmu otrzymał Łukasz Żal, w tym roku walczący o nagrodę w tej samej kategorii za "Zimną wojnę".

Było blisko

Chociaż "Zimna wojna" cieszy się świetnymi recenzjami i pokaźnym zestawem nagród, nie uchodzi ona wcale za oscarowego pewniaka. Jako faworyta w kategoriach, w których nominowano film Pawlikowskiego, nieco częściej wskazuje się "Romę" Alfonso Cuaróna.

Nie byłby to pierwszy przypadek, w którym polscy twórcy musieliby zadowolić się samą nominacją. Statuetka uciekła sprzed nosa m.in. "Faraonowi" Jerzego Kawalerowicza, "Potopowi" Jerzego Hoffmana i "Nocom i dniom" Jerzego Antczaka. Oscara nie dostały też "Gorzkie żniwa" i "W ciemności" Agnieszki Holland. Rozczarowaniem był też brak nagród dla "Czerwonego" Krzysztofa Kieślowskiego, który nominowano za reżyserię, scenariusz i zdjęcia.

Duże nadzieje pokładano też w Sławomirze Idziaku nominowanym za zdjęcia do "Helikoptera w ogniu" Ridleya Scotta, a także w "Twoim Vincencie" - polsko-brytyjskiej animacji o Vincencie Van Goghu. Obraz miał szansę na Oscara 2018 za najlepszy długometrażowy film animowany.

Więcej o:

Dostęp Premium TOK FM

Serwis informacyjny