50 lat temu człowiek wylądował na Księżycu. Polecamy podcasty dotyczące zagadek kosmosu

20 lipca 1969 roku człowiek po raz pierwszy wylądował na Księżycu. Dokonała tego załoga Apollo 11, czyli Neil Armstrong, Buzz Aldrin i Michael Collins. Z okazji 50. rocznicy tego wydarzenia, polecamy nasze podcasty na temat fascynujących zagadnień dotyczących kosmosu.

Misja kosmiczna Apollo 11 była częścią programu Apollo zainicjowanego w 1961 roku. Prezydent USA John F. Kennedy obiecał wtedy, że Amerykanie staną na Księżycu przed upływem dekady. Neil Armstrong postawił nogę na srebrnym globie 20 lipca 1969 roku o godzinie 20:17:40 UTC.

Od tamtego czasu badania kosmosu i astronomia niezmiennie inspirują kolejne pokolenia. Z okazji rocznicy lądowania na Księżycu przygotowaliśmy specjalny zestaw podcastów.

Polscy naukowcy zaangażowani w międzynarodowy projekt kosmiczny POLAR-2

W jego ramach będą badać promieniowanie gamma. - To najpotężniejsze eksplozje we wszechświecie od czasów Wielkiego Wybuchu. To wybuchy, które bardzo działają na wyobraźnię od kilkudziesięciu lat. Zostały odkryte w latach 60. XX wieku przez amerykańskie satelity, które obserwowały ziemię pod kątem tego, czy gdzieś nie odbywają się próby nuklearne. Promieniowanie gamma tworzy się w trakcie bardzo silnych eksplozji wysokoenergetycznych, których w kosmosie nie brakuje - mówiła dr hab. Agnieszka Pollo z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ oraz Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Warszawie.

Jak samodzielnie zbudować teleskop?

Wpatrywanie się w nocne niebo to przyjemność, o którą coraz trudniej w Polsce. W jasno oświetlonych polskich miastach, a nawet wsiach widać przede wszystkim Księżyc i kilka najjaśniejszych gwiazd czy planet. Jak zobaczyć więcej? Wiele osób zastanawia się nad zakupem teleskopu. Jednak naprawdę dobry sprzęt kosztuje w sklepie kilka tysięcy złotych, a jego obsługa jest dość skomplikowana. Czy można zbudować teleskop samemu, wykorzystując materiały budowlane i drukarkę 3D? I co można zobaczyć za jego pomocą?

Czy jest życie na innych planetach?

Gościem Tomasza Stawiszyńskiego jest dr hab. Agnieszka Pollo, Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ, Narodowe Centrum Badań Jądrowych w Warszawie.

Zdjęcie czarnej dziury może nie jest spektakularne, ale takie są kulisy powstania fotografii

O przełomowym zdjęciu opowiadała dr hab. Agnieszka Pollo, kosmolożka i astrofizyczka z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego i Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Warszawie. - Gdy mówimy o czarnych dziurach, to paradoksalnie mówimy o obiektach, które są super jasne czy w ogóle najjaśniejsze we wszechświecie. Dlaczego? Czarna dziura przeważnie nie istnieje w próżni, tylko wokół niej jest jakaś materia - mówiła dr hab. Agnieszka Pollo.

Gwiazda przyciąga swojego towarzysza, ale też wyciąga z niego materię, wtedy tworzy się wokół niej obwarzanek tej materii, ta materia szybko się kręci i jest zasysana przez czarną dziurę. Kanibalizm na wszystkich poziomach - powstawanie czarnej dziury opisała astrofizyczka.

Marketing i ekonomia w kosmosie. O pierwszym komercyjnym locie SpaceX mówi prof. Robert Rządca

Gościem Karoliny Głowackiej jest Robert Rządca – profesor Akademii Leona Koźmińskiego, współtwórca Centrum Studiów Kosmicznych Akademii.

Nowi gracze wchodzą na rynek kosmiczny. Stoimy u progu nowego etapu eksploracji kosmosu

Lot izraelskiej sondy na księżyc. Udana próba startu i lądowania rakiety SpaceX Falcon Heavy. Po ponad 60 latach od pierwszego lotu człowieka w kosmos, prywatne firmy coraz śmielej poruszają się po rynku kosmicznym. Gościem programu był dr Michał Moroz, analityk sektora kosmicznego. - Izraelczykom udało się, jako czwartemu państwu na świecie, stworzyć i wystrzelić na orbitę księżyca lądownik. Niestety sam proces lądowania przebiegł źle. Z drugiej strony jest to ogromny sukces, biorąc pod uwagę fakt, że grupa, która to przeprowadziła, jest organizacją non profit, a nie potężną agencją kosmiczną - mówił dr Michał Moroz.

Cień czegoś, czego nie widać. O pierwszym w historii zdjęciu czarnej dziury

Gościem programu był Karol Wójcicki, popularyzator astronomii, autor bloga "z głową w gwiazdach". - Naukowcy często coś wymyślają, dopiero potem to odkrywają. W przypadku czarnych dziur nie mogliśmy bardzo długo ich zobaczyć. W końcu nam się to udało - mówił Karol Wójcicki.

NASA liderem badania kosmosu, SpaceX będzie taksówką na orbitę okołoziemską?

Karol Wójcicki opowiada o tym, że Dragon zacumował na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Dlaczego wierzymy, że nie jesteśmy sami w kosmosie?

Prof. Zbigniew Mikołejko o tym, czy istnieje życie pozaziemskie: - Mam wredny stosunek do życia pozaziemskiego, zwłaszcza jeśli czytam powieści Stanisława Lema czy Bradbury'ego. Nawet gdyby istniało, to i tak nie byłoby nam dostępne, w związku z tym możemy dokonywać na jego temat niewiarygodnych spekulacji, bo dowody naukowe czy qwazinaukowe na ten temat są mało realne, raczej płyną z chciejstwa. [...] Ja z uporem maniaka wracam do przestrzeni wyobraźni. W ogóle kosmos mnie przeraża, tak po pascalowsku, tak jak Pascal mówi o dwóch otchłaniach.

Wśród planet pozasłonecznych wodne światy są powszechne

Dr Anna Łosiak jest geologiem planetarnym z Instytutu nauk geologicznych Polskiej Akademii Nauk. W Radiowej Akademii Nauk mówi o najnowszych odkryciach i pomiarach kosmicznych, z których ma wynikać, że wiele z planet pozasłonecznych (tzw. exit planet) może zawierać nawet 50% wody!

Jak w ogóle można oszacować, z czego składa się tak oddalona od nas planeta? Czy faktycznie na wielu planetach w kosmosie jest pełno wody? A jeśli tak, to na ilu mogło rozwinąć się życie? 

Na te i inne pytania związane z kosmosem i jego tajemnicami odpowiada dr Anna Łosiak.

Fale grawitacyjne, czarne dziury, ciemna materia i ukryty Wszechświat

Nowa instytucja naukowa - Astrocentr - będzie badać fale grawitacyjne i czarne dziury. Ma "tworzyć doskonałość", na przykład opracowywać urządzenia do rejestracji cząstek światła.

Daniel Bloom: "Kosmos brzmi jak muzyka elektroniczna"

Gościem Marty Perchuć- Burzyńskiej jest Daniel Bloom muzyk, kompozytor muzyki filmowej, producent, archeolog. Opowiada o pracy nad ścieżką dźwiękową do filmu "Słodki koniec dnia", o współpracy z reżyserem Jackiem Borcuchem i Leszkiem Możdżerem, o inspiracji włoskim miastem Volterra i kosmosem.

Daniel Bloom: "Dla mnie miejsca, gdzie rozgrywa się akcja filmu, zawsze są istotne. Zawsze będzie mnie ciągnęło do prostoty i harmonii, a nie do chaosu i przypadkowości".

Więcej o:

Dostęp Premium TOK FM