Lepsza atmosfera dla Poznania [artykuł sponsorowany]

Wraz z rozpoczęciem sezonu grzewczego bardziej zwracamy uwagę na jakość powietrza. Częściej i z większą uwagą śledzimy informacje z tym związane. Skąd czerpać rzetelną i w przystępny sposób przedstawioną wiedzę?

Badaniem stanu jakości powietrza zajmuje się Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) Departament Monitoringu Środowiska Regionalny Wydział Monitoringu Środowiska w Poznaniu.

Dla oceny jakości powietrza, GIOŚ obsługuje na terenie Poznania dwie automatyczne i trzy manualne stacje pomiarowe. Metody manualne są dokładniejsze, jednak znacznie wolniejsze. Pobór i analizy próbek wykonywane są przez GIOŚ zgodnie z normami, w akredytowanych laboratoriach, przez co są wiarygodne i można je odnieść do obowiązujących w Polsce norm zanieczyszczeń. Wyniki badań ze stacji automatycznych prezentowane są po 6 minutach od pomiaru na stronie internetowej GIOŚ. Natomiast po weryfikacji w postaci raportów rocznych udostępniane są w kwietniu następnego roku. Poza tym, informacje można łatwo znaleźć na przygotowanej przez Miasto Poznań stronie internetowej „ATMOSFERA DLA POZNANIA” (www.poznan.pl/powietrze), gdzie dane GIOŚ uaktualniane są co godzinę i porównywane z obowiązującymi normami - z poziomami dopuszczalnymi, informowania i alarmowania. 

Atmosfera dla PoznaniaAtmosfera dla Poznania poznan.pl

Oceniając jakość powietrza w Poznaniu od kilku lat skupiamy się na stężeniach pyłów drobnych PM10, ponieważ dla zanieczyszczeń gazowych (takich jak dwutlenek siarki, dwutlenek azotu, ozon, benzen, tlenek węgla), normy są spełniane z nawiązką. Stężenia średnioroczne pyłu PM10 również nie przekraczają normy, jedynie zbyt wysoka jest liczba dni w ciągu roku, dla których stężenia średniodobowe są wyższe od poziomu dopuszczalnego (50 mikrogramów na metr sześcienny). Zgodnie z normą, takich dni może być 35 w ciągu roku. W 2018 roku odnotowano na stacji pomiarowej przy ul. Dąbrowskiego - 54. 

wykres zanieczyszczenia powietrzawykres zanieczyszczenia powietrza Maria Niezborała

Pył PM10, to bardzo małe, niewidoczne gołym okiem ziarna pyłów o średnicy mniejszej niż 10 mikrometrów (1 mikrometr, to 1/1000 mm). Dla porównania, średnica ludzkiego włosa ma średnicę ok. 70 mikrometrów. (rys.1) Pyły PM10 unoszą się w powietrzu i zachowują podobnie jak gaz, stąd nazywane są również pyłami zawieszonymi. Przemieszczają się z wiatrem, nawet na odległość 1000 km. Pyły PM10 w dużej koncentracji mogą drażnić górne drogi oddechowe i być niebezpieczne dla osób szczególnie wrażliwych, w tym dla starszych, małych dzieci i przewlekle chorujących na choroby układu krążenia.

Stężenia pyłów w powietrzu bardzo mocno zależą od warunków meteorologicznych, przede wszystkim od siły wiatru. Słaby wiatr, brak opadów, niska temperatura i inwersja temperaturowa, to czynniki, które kumulują na niewielkiej wysokości zanieczyszczenia powstałe w wyniku niskotemperaturowego spalania paliw stałych, w indywidualnych kotłach grzewczych i w kominkach.

Najlepiej możemy przysłużyć się środowisku rezygnując ze spalania paliw stałych, likwidując kotły i piece opalane węglem, drewnem lub brykietami ze słomy i zastępując je ciepłem systemowym, ogrzewaniem gazowym, elektrycznym lub pochodzącym z odnawialnych źródeł energii. Taka inwestycja jest kosztowna i nie wszyscy mogą ją udźwignąć. Jednak warto wziąć pod uwagę to, że za parę lat nie będzie można korzystać z najmniej wydajnych kotłów tzw. kopciuchów i trzeba będzie zainwestować w zmianę sposobu ogrzewania. Aby było to mniej kosztowne, warto skorzystać już dziś z realizowanego przez Miasto Poznań programu KAWKA BIS. Jest to program dotacyjny dla mieszkańców Poznania, w którym można uzyskać dofinansowanie na wymianę starych i nieefektywnych pieców opalanych paliwem stałym i zastąpić je bardziej energooszczędnymi.

W rozdaniu na rok 2020 jest na ten cel przeznaczone aż 10 mln. złotych. W odróżnieniu od wcześniejszych edycji, gdzie maksymalne dofinansowanie wynosiło 6.000 zł., teraz każdy wnioskodawca może liczyć na wsparcie kwotą aż do 15.000 zł., z czego 12.000 na ogrzewanie gazowe, elektryczne lub olejowe, a 15.000 zł., na odnawialne źródła energii w postaci pomp ciepła lub instalacji fotowoltaicznych (i kolektorów słonecznych).

Jest więcej zmian, dzięki którym program jest lepszy, prostszy i bardziej przystępny:

  • Brak ograniczeń metrażem,
  • 100% kosztów to koszty kwalifikowane,
  • Brak wymogu osiągnięcia minimalnego efektu ekologicznego,
  • Brak listy rankingowej,
  • Wydłużenie terminu naboru wniosków,
  • Wydłużenie terminu realizacji inwestycji.

Pracownicy Wydziału Kształtowania i Ochrony Środowiska, pomogą w przygotowaniu wniosku, zadbają o przygotowanie listy dokumentów, które należy przedłożyć razem z wnioskiem a także udzielą wyczerpujących odpowiedzi na wszystkie pytania związane z uzyskaniem dotacji.

Projekt KAWKA jest realizowany od 2015 roku, przez pierwsze 3 lata ze wsparciem Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a od 2018 roku jako KAWKA BIS już całkowicie jest finansowany z budżetu Miasta Poznania. Do końca 2019 roku dzięki programowi zmodernizowano 1350 lokali, usunięto 2151 pieców i przeznaczono na dotację ponad 5,5 mln. zł. www.poznan.pl/srodowisko. 

Logo programu Kawka BisLogo programu Kawka Bis materiały partnera

Przed zanieczyszczeniami powietrza można się również chronić, śledząc usługę internetową „ATMOSFERA DLA POZNANIA”, dzięki której można poznać prognozę stężeń pyłów PM10 na najbliższe dni. Pomoże ona w zaplanowaniu zewnętrznych aktywności, treningu, dłuższego spaceru lub prac w ogrodzie, ponieważ podaje przydatne porady, jak powinniśmy postępować szczególnie w dni, kiedy prognozowane są bardzo wysokie wartości stężeń. Wówczas porady skupiają się na tym, czego nie powinniśmy robić, żeby nie pogarszać i tak złej sytuacji. Kiedy jest zimno i musimy włączyć ogrzewanie, a nasz dom lub mieszkanie posiada alternatywne źródło ciepła, powinniśmy wybrać to, które jest mniej uciążliwe dla środowiska. Na przykład nie powinniśmy korzystać z kominka, jeżeli mamy dostęp do miejskiej sieci cieplnej lub ogrzewania gazowego. Wprowadzanie dodatkowego ładunku do i tak bardzo zanieczyszczonego powietrza powoduje gwałtowne zwiększenie uciążliwości dla nas i naszych sąsiadów. W takie dni powinniśmy nawet zrezygnować z jazdy samochodem, szczególnie wyposażonym w silnik diesla bez filtra cząstek stałych.

Zachętą do korzystania z darmowego transportu zbiorowego będzie podjęta w lutym 2017 roku (a zmieniona w 2019 roku)przez Radę Miasta Poznania uchwała, w myśl której, zwolnienie z opłaty za przejazd środkami lokalnego transportu zbiorowego Miasta Poznania w strefie A+B+C, nastąpi w godzinach od 3:00 do 24:00 z powodu bardzo wysokich stężeń pyłów PM10 w powietrzu. Dotyczy to sytuacji, kiedy dnia poprzedniego stwierdzone zostanie przekroczenia wartości 100 µg/m3 stężenia średniodobowego pyłu PM10, a równocześnie, gdy wartość prognozowana stężenia średniodobowego pyłu PM10 na dany dzień, będzie nie mniejsze niż 100 µg/m3 . W praktyce należy śledzić informacje w lokalnych mediach oraz na stronach ZTM i „ATMOSFERA DLA POZNANIA”, gdzie zostanie to ogłoszone.

Pyły drobne są zanieczyszczeniem transgranicznym, potrafią przemieszczać się na ogromne odległości, także pomiędzy kontynentami. Do Polski, a nawet do Skandynawii przy sprzyjających wiatrach, docierają pyły mineralne znad Sahary. Dzięki Instytutowi ZAMG (Zentralanstalt für Meteorologie und Geodynamik) z Wiednia, na stronie „ATMOSFERA DLA POZNANIA”, można się o tym przekonać, śledząc modele matematyczne rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza na obszarze Europy. Są to trzydniowe modele prognoz stężeń pyłów PM10, pyłów znad Sahary i ozonu, które przemieszczają się po kontynencie godzina po godzinie.

Ekoprognoza dla EuropyEkoprognoza dla Europy materiały partnera

Ponadto, z inicjatywy Metropolii Poznań oraz miasta Poznania w 160 szkołach mieszczących się na terenie metropolii, w tym w 86 placówkach na terenie Poznania zamontowano czujniki jakości powietrza mierzącą stężenia pyłów zawieszonych PM10 oraz PM 2,5. Celem projektu jest przede wszystkim uświadomienie mieszkańcom metropolii Poznań powagi problemu, jakim jest stan czystości powietrza, którym oddychamy. Wyniki można na bieżąco śledzić na stronie internetowej pod adresem: https://esa.nask.pl

Warunki meteorologiczne wpływają na „rozwiewanie” lub kumulowanie się zanieczyszczeń, my wszyscy odpowiedzialni jesteśmy za ich powstawanie. Powinniśmy robić wszystko, żeby je ograniczać. Można to zrobić na wiele sposobów…

Warto sprawdzić, czy nie zużywamy zbyt dużo energii cieplnej do ogrzewania domu, ogrzewając przy okazji powietrze na zewnątrz. Często przez tzw. mostki cieplne, ucieka sporo ciepła. Tracimy pieniądze i zbędnie obciążamy środowisko. W prosty sposób można temu zaradzić. Można wziąć udział w organizowanej przez Miasto Poznań kolejnej edycji akcji „Trzymaj ciepło” polegającej na przeprowadzeniu badań termowizyjnych domów, które są dla mieszkańców bezpłatne. Pokazują one dobitnie wszystkie mostki cieplne obiektu zarówno na elewacji, stropodachu, jak i na drzwiach oraz oknach. Dzięki temu możemy zaplanować prace termomodernizacyjne i wykonać w pierwszej kolejności te, które nie są zbyt kosztowne, a dadzą znaczną poprawę termoizolacyjną budynku. 

Trzymaj ciepłoTrzymaj ciepło materiały partnera

Jedenasta edycja akcji „Trzymaj ciepło” rozpocznie się 11 grudnia 2019 roku. O godzinie 12:00, na stronie www.poznan.pl/srodowisko - baner „TRZYMAJ CIEPŁO”, udostępnione zostaną formularze i uruchomiony będzie nabór uczestników – właścicieli domów jednorodzinnych z terenu całego Poznania. Tegoroczna pula to 500 miejsc. W ostatnich latach podobna ilość wyczerpywana była średnio przez dwa dni, a w pierwszych edycjach, nawet przez jedną godzinę! Dzięki badaniom możemy nie tylko zaplanować prace termomodernizacyjne, ale również sprawdzić rzetelność ich wykonania.

Przykład. Okna i drzwi nawet o najlepszych parametrach izolacyjności, źle osadzone, powodują znaczne ubytki ciepła. 

badanie termowizyjnebadanie termowizyjne materiały partnera

badanie termowizyjnebadanie termowizyjne materiały partnera


Autor:

Maja Niezborała
Wydział Ochrony Środowiska
Urząd Miasta Poznania

Więcej o:

Dostęp Premium TOK FM

Serwis informacyjny