Masz już blog? Dodaj wpis po zalogowaniu.

29.05.2015 14:56

"Pakt dla Nauki" - Cel 13. Wprowadzenie projakościowych zmian w systemie oświaty

Z końcem kwietnia 2015 roku ruch społeczny "Obywatele Nauki" wraz z licznym gronem współpracowników, zarówno instytucji jak i indywidualnych osób, ogłosili "Pakt dla Nauki" - prawie stustronicowy dokument z propozycjami kompleksowej zmiany sposobu organizacji nauki w Polsce, który, mamy nadzieję, zacznie poważną debatę o roli nauki w rozwoju Polski. Przez ostatnie 3 tygodnie publikowaliśmy poszczególne jego części w odcinkach na tym blog. To już ostatni wpis prezentujący "Pakt...". 

===

Polski system nauki jest ściśle powiązany z organizacją edukacji. Dzisiejsi uczniowie i uczennice to jutrzejsi studenci, doktoranci i przyszłe kadry polskiej nauki. Obecność wiedzy naukowej w szkołach to warunek wykształcenia krytycznych, ciekawych świata i otwartych obywateli. Dlatego propozycja rozwoju nauki w Polsce nie może pominąć wybranych elementów systemu edukacji ściśle powiązanych z nauką.

Przedstawione propozycje dążą do polepszenia stanu i lepszego wykorzystania infrastruktury technicznej szkół (postulaty 13.1 - 13.4), zwiększenia nacisku na kształtowanie krytycznego myślenia oraz innych kompetencji miękkich wśród uczniów (postulaty 13.5 - 13.11), zwiększenia prestiżu zawodu nauczyciela (postulaty 13.12 - 13.14), usprawnienia systemu kształcenia nauczycieli (postulaty 13.15 - 13.22), wykorzystania szkół do integracji środowiska lokalnego i większego uspołecznienia szkół (postulaty 13.23 - 13.28), polepszenia systemu wsparcia psychologicznego i społecznego (postulaty 13.29 - 13.30), ulepszenia systemu oceniania (postulaty 13.31 - 13.32) oraz zwiększania współpracy między uczelniami a szkołami (postulaty 13.33 - 13.35).

Postulaty:

13.1 Wyposażenie wszystkich laboratoriów szkół w laboratoria przyrodnicze;

13.2 Wyposażenie wszystkich szkół w szerokopasmowy dostęp do Internetu dla uczniów;

13.3 Udostępnienie pracowni dla uczniów i uczennic również poza siatką zajęć szkolnych, na cele realizacji programów uczniowskich;

13.4 Dodanie do programów szkoleń nauczycieli rozwoju umiejętności pracy ze standardowym sprzętem laboratorium uczniowskiego;

13.5 Ograniczenie stosowania testowych metod sprawdzania wiedzy;

13.6 Poprawienie procesów tworzenia zadań, aby zwiększyć liczbę i jakość zadań badających umiejętności złożone i myślenie problemowe;

13.7 Redukcja liczby zajęć lekcyjnych w gimnazjum na recz realizacji projektów uczniowskich.

13.8 Wyodrębnienie dodatkowych funduszy na mentoring dla projektów uczniowskich oraz wsparcie naukowe (popularyzatorów) dla uczniowskich projektów badawczych. Projekty uczniowskie powinny być moderowane przez nauczycieli. Grono pedagogiczne powinno być też dostępne dla uczniów potrzebujących konsultacji merytorycznych w procesie realizacji takich projektów;

13.9 Wprowadzenie realizacji zajęć poprzez pracę w grupie;

13.10 Wprowadzenie zajęć z umiejętności prezentacji;

13.11 Wprowadzenie zajęć z kompetencji komunikacyjnych;

13.12 Limitowane egzaminem zawodowym dostępu do zawodu nauczyciela. Jednocześnie, nauczyciel musi być zobowiązany do stałego podnoszenia swych kwalifikacji zawodowych;

13.13 Zagwarantowanie wyższych płac nauczycielom w celu podniesienia prestiżu zawodu nauczyciela;

13.14 Kampanie społeczne typu “Zawód nauczyciel” oraz dodanie do kampanii “Zawód naukowiec” wymiaru współpracy ze szkołami;

13.15 Wprowadzenie do egzaminu zawodowego nauczycieli zarówno części teoretycznej (wiedza dziedzinowa), jak i praktycznej (długi staż z realnym kontaktem z mentorem);

13.16 Uwzględnianie przez programy badawczo-wdrożeniowe Szkół Ćwiczeń pracy z młodzieżą w trudniejszych środowiskach i roli nauczycieli w systemie polityki społecznej (np. współpracę z asystentami rodziny);

13.17 Zwiększenie liczby narzędzi wspierających indywidualną pracę ze słabszymi nauczycielami;

13.18 Wprowadzenie procedur ułatwiających zwalnianie słabszych nauczycieli;

13.19 Dążenie do utrzymania przez wydziały uczelni specjalizacji dydaktycznych i nie przenoszenie ich na wydziały pedagogiczne. Szkoły wyższe mające uprawnienia do kształcenia nauczycieli powinny podlegać restrykcyjnym procedurom ewaluacji, ze szczególnym naciskiem na poziom dydaktyki akademickiej, znajomości narzędzi pedagogicznych i poziomu badań naukowych. Nauczyciel powinien być wykształcony w swojej dziedzinie tak jak pozostali studenci danego kierunku;

13.20 Wprowadzenie obowiązku posiadania Szkół Ćwiczeń przez jednostki chcące kształcić  nauczycieli. W Szkole Ćwiczeń miałyby być prowadzone badania pedagogiczne i programy szkoleniowe nauczycieli. Szkoły ćwiczeń nie mogą być wyłącznie szkołami elitarnymi – muszą również pracować w środowiskach trudnych, ponieważ również w takich będą pracowali nauczyciele;

13.21 Wprowadzenie konkursowego finansowania (np. przez MEN z funduszy strukturalnych UE) programów kształcenia nauczycieli (w typie kierunków zamawianych) w danych dziedzinach, np. kształcenie nauczyciela fizyki, chemii, historii, polskiego, itd. Taki grant gwarantowałby wydziałom znaczne fundusze, a studentom - przyszłym nauczycielom -  stypendia;

13.22 Stworzenie osobnego katalogu kompetencji nabywanych przez nauczycieli, badanych w procesie specjalistycznej akredytacji;

13.23 Wprowadzenie elementów partycpacji wprocesie podejmowania decyzji istotnych dla szkoły na każdym etapie edukacji (od uczniów szkół podstawowych wybierających zabawę aż po licealistów decydujących o fragmencie budżetu szkoły). Szkołę tworzą uczniowie, nauczyciele, rodzice oraz organy prowadzące szkołę i partnerstwa z wybranymi instytucjami. Pożądane są elementy partycypacji na każdym etapie edukacji;

13.24 Prowadzenie szkoleń, których celem jest wprowadzenie zmian w kulturze szkolnej dotyczących komunikacji, przepływu informacji, współpracy, współdziałania w projektach społecznych/badawczych;

13.25 Włączenie szkół i uczelnie w integrowanie środowisk lokalnych, m.in. poprzez realizację projektów proponowanych przez uczniów i rodziców (np. w ramach nauki obywatelskiej). Środki na ten cel powinny być przewidziane w budżecie. Działania takie powinny być uwzględniane w ocenie jednostek akademickich;

13.26 Włączenie środowisk społecznych w proces dzielenia części funduszy związanych z edukacją na poziomie miejskim i szkolnym, realizowane w formie budżetu partycypacyjnego, z uwzględnieniem mechanizmów partycypacji wszystkich nauczycieli, uczniów i rodziców;

13.27 Poprawa jakości konsultacji społecznych w zakresie edukacji na poziome gmin i MEN oraz wprowadzenie nowych narzędzi wspierających partycypację (np. sondaż deliberatywny, budżety obywatelskie ukierunkowane na edukację);

13.28 Otwarcie szkół na współpracę partnerską z instytucjami naukowymi / kultury / pozarządowymi z lokalnego otoczenia;

13.29 Podporządkowanie ewaluacji szkół nadrzędnej zasadzie budowania systemu wsparcia społecznego. Wiele z problemów edukacyjnych ma źródło w problemach społecznych, dlatego czasami poprawa jakości nauczania wymaga interwencji społecznej (pomocy psychologicznej, asystenta rodziny, streetworkera i innych służb opiekuńczych);

13.30 Zwiększenie nacisku na poprawne funkcjonowanie pomocy społecznej (pomocy psychologicznej, asystenta rodziny, streetworkera i innych służb opiekuńczych). Wiele z problemów edukacyjnych ma źródło w problemach społecznych, dlatego czasami poprawa jakości nauczania wymaga interwencji społecznej;

13.31 Wprowadzenie systemu oceniania kształtującego do programów kształcenia nauczycieli;

13.32 Wprowadzenie systemu oceniania kształtującego do kryteriów ewaluacji szkół;

13.33 Wprowadzenie rozwiązań motywujących naukowców do angażowania szkół / młodzieży do projektów badawczych (np. projektów nauki obywatelskiej);

13.34 Rozbudowanie systemu motywacyjnego dla wykładowców szkół wyższyć, by zachęcać ich do pracy dydaktycznej lub popularyzującej naukę, szczególnie we współpracy ze szkołami i organizacjami pozarządowymi zajmującymi się edukacją. Zaangażowanie w tę działalność powinno być uwzględniane w ocenie okresowej pracownika i w postępowaniach awansowych. Sprzyjać temu powinno wprowadzenie ścieżki dydaktycznej jako modelu kariery pracownika szkoły wyższej (patrz: Cel 13. Wprowadzenie projakościowych zmian w systemie oświaty);

13.35 Częstsze angażowanie kół naukowych uczelni wyższych we współpracę z młodzieżą szkolną. Niezbędna jest aktywizacja środowisk studenckich w działaniach na rzecz upowszechniania wiedzy naukowej w szkołach i w organizacji wspólnych projektów studencko-uczniowskich;

13.36 Realizacja w szkołach postulatu równego traktowania dziewcząt i chłopców w zakresie nauczania przedmiotów z zakresu STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) i niepowielania kulturowych stereotypów związanych z rolami społecznymi płci. Istotne jest zwłaszcza zweryfikowanie pod tym kątem podręczników szkolnych oraz odpowiednie przygotowanie / uwrażliwienie nauczycieli.

---

Wersję na bloga opracował Wojciech Dudziak. Cały "Pakt dla Nauki" dostępny jest na stronie Obywateli Nauki.

Czytaj więcej na blogu Blog Obywateli Nauki.

Zobacz także

O autorze obywatelenauki

avatar

Obywatele Nauki to założony w 2012 r. oddolny ruch społeczny na rzecz dobrej nauki w Polsce. Skupiamy naukowców i ludzi zainteresowanych nauką i edukacją, którzy uważają, że bez dobrej nauki i edukacji w Polsce nie będzie dobrej Polski.
www.obywatelenauki.pl
www.facebook.com/obywatelenauki

Teks...

Najczęściej czytane