Sprzymierze鎍y wrogami. Raport nt. nazistowskiej masakry we W這szech

Tysi帷e W這ch闚 zgin窸o w latach 1943-45 z r彗 SS i Wehrmachtu. Przedstawiony w tych dniach raport niemiecko-w這skiej komisji historyk闚 wyja郾ia t這 wydarze i rozprawia si z mitami.
Raport rozdrapa stare rany. Udokumentowanych zosta這 blisko 5 tys. incydent闚, podczas kt鏎ych niemieckie wojsko rabowa這, gwa販i這 i mordowa這. Wspomina Elide Ruggeri, kt鏎a cudem prze篡豉 nazistowsk masakr 29 wrze郾ia 1944 r. w Marzabotto, w g鏎ach na po逝dnie od Bolonii: - By豉m tam, kiedy przyszed jeden z esesman闚. Obok le瘸豉 dziewczynka z roztrzaskan g這w, kt鏎a ju tylko j璚za豉. Esesman dobi j, a ja pomy郵a豉m: nast瘼ny cios jest dla mnie. On popatrzy na mnie i powiedzia: Niente kaputt. Da mi w ten spos鏏 do zrozumienia, 瞠 mnie nie zabije.

Najkrwawsza masakra we W這szech podczas II wojny 鈍iatowej

Histori masakry w Marzabotto, najbardziej krwawej masakry we W這szech podczas II wojny 鈍iatowej, poprzedzi造 wypadki, kt鏎ych pocz徠ek si璕a 8 wrze郾ia 1943 roku. Tego dnia W這chy wypowiedzia造 sojusz z hitlerowskimi Niemcami. Z dnia na dzie sprzymierze鎍y zamienili si we wrog闚. Przebywaj帷e we W這szech niemieckie wojska sta造 si okupantem, zostawiaj帷ym po sobie 鄉ier i zniszczenie. Niemieckich jednostek nie by這 du穎, dzia豉造 za to z tym wi瘯szym okrucie雟twem, m闚i Wolfgang Schieder, wiceprzewodnicz帷y niemiecko-w這skiej komisji historyk闚.

Trzy i p馧 roku cz這nkowie komisji badali na zlecenie rz康闚 w Rzymie i Berlinie krwaw histori ostatnich lat wojny we W這szech. Punktem wyj軼ia by造 przy tym dla nich przede wszystkim do鈍iadczenia i wspomnienia 鈍iadk闚, ofiar i sprawc闚, podkre郵a Wolfgang Schieder. Podstawowe pytania, kt鏎e postawi豉 sobie komisja, dotyczy造 tego "co zdarzy這 si, gdzie, kiedy i przez kogo".

To nowe spojrzenie na niemiecko-w這sk histori podwa瘸 szereg legend, szeroko rozpowszechnionych we W這szech. Na przyk豉d narodowy mit, i od 1943 roku ca貫 W這chy zwarcie walczy造 w "Resistenza", w ruchu oporu. Tymczasem w這scy faszy軼i i zwolennicy Mussoliniego niejednokrotnie wspierali niemieckie wojska podczas ich akcji skierowanych przeciw ludno軼i cywilnej. Tak瞠 o to chodzi這 w pracy komisji historyk闚, m闚i Wolfgang Schieder: - Problem kolaboracji musi zosta zbadany dok豉dniej. Dopiero w闚czas ujawniaj si nowe aspekty, niewidoczne, je瞠li patrzymy na histori wy陰cznie z punktu widzenia ruchu oporu.

Komisja historyk闚 zosta豉 powo豉na do 篡cia po wyroku w這skiego s康u, kt鏎y skaza Niemcy na zap豉t odszkodowa ofiarom hitlerowskich zbrodni. Na poczet odszkodowa skonfiskowane mia造 zosta niemieckie dobra we W這szech. Pod wzgl璠em prawnym sprawa jest wyja郾iona. Trybuna Haski odrzuci w這skie 膨dania wobec Niemiec, uzasadniaj帷, 瞠 瘸dne pa雟two nie mo瞠 wydawa wyroku na drugie pa雟two. Dla ofiar nazizmu we W這szech i ich rodzin wyrok by rozczarowaniem.

Bolesny spadek

1830 os鏏 mia這 zgin望 tylko podczas masakry w Marzabotto. Niemal wy陰cznie by造 to osoby cywilne, starsi ludzie, kobiety, dzieci. Gianluca Lucarini, kt鏎ego dziadkowie zgin瘭i podczas masakry, jest prezesem Stowarzyszenia Ofiar z Marzabotto. Jak m闚i, potomkowie ofiar cierpi do dzisiaj: - Jest to m鎩 spadek i zarazem bardzo trudna cz窷 mojego 篡cia. Bo kiedy dziadkowie zgin瘭i, m鎩 ojciec mia 18 lat. B鏊 z powodu utraty rodzic闚 wni鏀 p騧niej do za這穎nej przez siebie rodziny. 砰cie jego ojca nie by這 豉twe, opowiada Gianluca Lucarini, bo nie by這 nikogo, kto by mu pom鏬 wzi望 篡cie w swoje r璚e. Nie by這 nikogo, kto pom鏬豚y mu zrozumie, co si w闚czas sta這.

W豉郾ie o pytanie "Co si w闚czas sta這?" chodzi w raporcie niemiecko-w這skiej komisji historyk闚. Dla ojca Lucariniego i wi瘯szo軼i ofiar pojawia si on jednak o wiele za p騧no.

Artyku pochodzi z serwisu ''Deutsche Welle''



DOST襾 PREMIUM