Przedmioty-ikony stanu wojennego [ZDJĘCIA]

Milicyjny gwizdek, amerykański powielacz, prymitywna grzałka i ulotki schowane w puszce po parówkach - te i inne przedmioty stanu wojennego sfotografował ośrodek Karta. Na zdjęciu minipowielacz elektryczny, do drukowania niewielkich ulotek na taśmach papierowych zwiniętych na wałkach (np. stosowanych ówcześnie w kasach sklepowych) Milicyjny gwizdek, amerykański powielacz, prymitywna grzałka i ulotki schowane w puszce po parówkach - te i inne przedmioty stanu wojennego sfotografował ośrodek Karta. Na zdjęciu minipowielacz elektryczny, do drukowania niewielkich ulotek na taśmach papierowych zwiniętych na wałkach (np. stosowanych ówcześnie w kasach sklepowych) Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Stan wojenny - gwizdek porządkowy, będący na wyposażeniu Milicji Obywatelskiej Stan wojenny - gwizdek porządkowy, będący na wyposażeniu Milicji Obywatelskiej Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Amatorsko przygotowywany sprzęt nadawczy, używany do nadawania na falach ultrakrótkich audycji radiowych podziemnego Amatorsko przygotowywany sprzęt nadawczy, używany do nadawania na falach ultrakrótkich audycji radiowych podziemnego "Radia Solidarność" Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
W takich, oryginalnie zamkniętych puszkach i opakowaniach różnych artykułów, przemycano z Zachodu materiały poligraficzne, ulotki i gazetki dla niezależnych wydawnictw w Polsce. Na zdjęciu puszka zawierająca dwa rulony z samoprzylepnymi ulotkami w formie 'telegramu' z okazji wyborów. Tekst 'telegramu' brzmi: 'Zostań w domu (stop) i tak Czernienko głosuje za Ciebie (stop)' W takich, oryginalnie zamkniętych puszkach i opakowaniach różnych artykułów, przemycano z Zachodu materiały poligraficzne, ulotki i gazetki dla niezależnych wydawnictw w Polsce. Na zdjęciu puszka zawierająca dwa rulony z samoprzylepnymi ulotkami w formie 'telegramu' z okazji wyborów. Tekst 'telegramu' brzmi: 'Zostań w domu (stop) i tak Czernienko głosuje za Ciebie (stop)' Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Powielacz RiNEi250 (34x28x30 cm), własność Jerzego Szlubowskiego, z założoną na bębnie oryginalną matrycą białkową z tekstem okolicznościowej ulotki.
Od marca 1982 wykorzystywany przez KZ NSZZ 'Solidarność' w Zakładach Mechanicznych Ursus dostarczony tam za pośrednictwem Bogdana Bujaka (brata Zbigniewa). Jerzy Szlubowski i Tadeusz Pałaszewski drukowali na nim redagowany przez Jerzego Domżalskiego 'Wolny Głos Ursusa' w okresie od marca 1982 do października 1984 oraz od 1985 do końca 1988. Inne pisma drukowane na tym powielaczu to 'Wolny Mazur', 'Sektor' oraz ulotki okolicznościowe Powielacz RiNEi250 (34x28x30 cm), własność Jerzego Szlubowskiego, z założoną na bębnie oryginalną matrycą białkową z tekstem okolicznościowej ulotki. Od marca 1982 wykorzystywany przez KZ NSZZ 'Solidarność' w Zakładach Mechanicznych Ursus dostarczony tam za pośrednictwem Bogdana Bujaka (brata Zbigniewa). Jerzy Szlubowski i Tadeusz Pałaszewski drukowali na nim redagowany przez Jerzego Domżalskiego 'Wolny Głos Ursusa' w okresie od marca 1982 do października 1984 oraz od 1985 do końca 1988. Inne pisma drukowane na tym powielaczu to 'Wolny Mazur', 'Sektor' oraz ulotki okolicznościowe Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Miska i kubek więzienny internowanego w Białołęce k/Warszawy. Przekazał Piotr Mitzner Miska i kubek więzienny internowanego w Białołęce k/Warszawy. Przekazał Piotr Mitzner Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Ramka do sitodruku i wałek do rozprowadzania farby drukarskiej (22 cm szer.). Najpopularniejsza i najczęściej stosowana przez niezależne drukarnie 'maszyna' drukarska. Prezentowana na zdjęciu ramka drukarska wykonana została w 1984 roku przez Krzysztofa Michalca, który wraz z Waldemarem Gniadkiem był twórcą Oficyny Wydawniczej 'Pokolenie' założonej w 1983 roku. Jest to druga kopioramka tego wydawnictwa. Została zrobiona z malarskiego blejtramu i siatki do sitodruku przywiezionej z Berlina Zachodniego. Drukowano na niej wszystkie książki 'Pokolenia' do roku 1987, kiedy zaczęto korzystać z offsetu (także z Berlina Zachodniego). Ramka służyła również do wydawania pism 'KOS', 'Tu teraz' oraz serii Zeszytów Edukacji Narodowej.
Na sicie ramki utrwalona w emulsji (częściej stosowane były matryce białkowe z wykłutym rysunkiem i naniesionym maszyną do pisania tekstem) satyryczna grafika z podobizną Jacka Fedorowicza, obok odbitka.
Przekazali Krzysztof Michalec i Waldemar Gniadek Ramka do sitodruku i wałek do rozprowadzania farby drukarskiej (22 cm szer.). Najpopularniejsza i najczęściej stosowana przez niezależne drukarnie 'maszyna' drukarska. Prezentowana na zdjęciu ramka drukarska wykonana została w 1984 roku przez Krzysztofa Michalca, który wraz z Waldemarem Gniadkiem był twórcą Oficyny Wydawniczej 'Pokolenie' założonej w 1983 roku. Jest to druga kopioramka tego wydawnictwa. Została zrobiona z malarskiego blejtramu i siatki do sitodruku przywiezionej z Berlina Zachodniego. Drukowano na niej wszystkie książki 'Pokolenia' do roku 1987, kiedy zaczęto korzystać z offsetu (także z Berlina Zachodniego). Ramka służyła również do wydawania pism 'KOS', 'Tu teraz' oraz serii Zeszytów Edukacji Narodowej. Na sicie ramki utrwalona w emulsji (częściej stosowane były matryce białkowe z wykłutym rysunkiem i naniesionym maszyną do pisania tekstem) satyryczna grafika z podobizną Jacka Fedorowicza, obok odbitka. Przekazali Krzysztof Michalec i Waldemar Gniadek Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Blachy offsetowe (szare arkusze z perforacją na obrzeżach) - matryce, na które nanoszono tekst, grafikę i ilustracje. Zakładane na bębny niewielkich, najczęściej przemycanych z Zachodu, drukarskich maszyn offsetowych przenosiły tekst i ilustracje na papier. Drukowane tą techniką książki, gazetki i ulotki osiągały kilku-, a nawet kilkunastotysięczne nakłady Blachy offsetowe (szare arkusze z perforacją na obrzeżach) - matryce, na które nanoszono tekst, grafikę i ilustracje. Zakładane na bębny niewielkich, najczęściej przemycanych z Zachodu, drukarskich maszyn offsetowych przenosiły tekst i ilustracje na papier. Drukowane tą techniką książki, gazetki i ulotki osiągały kilku-, a nawet kilkunastotysięczne nakłady Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Plastyka niezależna. Do wykonywania ulotek, transparentów i niewielkich, powielanych form graficznych używano różnorodnych technik. Na zdjęciu linoryt i odbitka z niego z popiersiem Lecha Wałęsy Plastyka niezależna. Do wykonywania ulotek, transparentów i niewielkich, powielanych form graficznych używano różnorodnych technik. Na zdjęciu linoryt i odbitka z niego z popiersiem Lecha Wałęsy Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Blachy offsetowe (szare arkusze z perforacją na obrzeżach) i książki wydrukowane techniką offsetową, wydane przez niezależne wydawnictwa Blachy offsetowe (szare arkusze z perforacją na obrzeżach) i książki wydrukowane techniką offsetową, wydane przez niezależne wydawnictwa Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Pieczątki wykonane w linoleum przez działaczy NSZZ 'Solidarność' uwięzionych w ośrodku internowania w Białołęce k/Warszawy po wprowadzeniu stanu wojennego Pieczątki wykonane w linoleum przez działaczy NSZZ 'Solidarność' uwięzionych w ośrodku internowania w Białołęce k/Warszawy po wprowadzeniu stanu wojennego Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Blachy offsetowe (szare arkusze z perforacją na obrzeżach) i książki wydrukowane techniką offsetową, wydane przez niezależne wydawnictwa Blachy offsetowe (szare arkusze z perforacją na obrzeżach) i książki wydrukowane techniką offsetową, wydane przez niezależne wydawnictwa Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Internowani po 13.12.1981 często w więzieniach, obozach, internatach i ośrodkach odosobnienia zajmowali się różnrodną twórczością plastyczną bądź wydawniczą. Na zdjęciu płaskorzeźba z Matką Boską Płaczącą i datą wprowadzenia stanu wojennego (13.12.1981), wykonana w jednym z ośrodków internowania Internowani po 13.12.1981 często w więzieniach, obozach, internatach i ośrodkach odosobnienia zajmowali się różnrodną twórczością plastyczną bądź wydawniczą. Na zdjęciu płaskorzeźba z Matką Boską Płaczącą i datą wprowadzenia stanu wojennego (13.12.1981), wykonana w jednym z ośrodków internowania Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Drukarska maszyna offsetowa produkcji amerykańskiej z założoną na bębnie blachą-matrycą. Na takich maszynach, przemycanych w latach 80-tych z Zachodu, drukowało niezależne książki i gazetki wiele niezależnych wydawnictw Drukarska maszyna offsetowa produkcji amerykańskiej z założoną na bębnie blachą-matrycą. Na takich maszynach, przemycanych w latach 80-tych z Zachodu, drukowało niezależne książki i gazetki wiele niezależnych wydawnictw Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Internowani po 13.12.1981 często w więzieniach, obozach, internatach i ośrodkach odosobnienia zajmowali się różnrodną twórczością plastyczną bądź wydawniczą. Na zdjęciu transparent-makatka z widokiem Matki Boskiej Częstochowskiej z orłem i inwokacją: 'Jasnogórska Królowa Narodu Polskiego. Jesteś naszą nadzieją i zwycięstwem'. Wykonany w ośrodku internowania w Zabrzu-Zaborzu przez Mariana Moczka ps. 'Mariusz', szefa okręgu Konfederacji Polski Niepodległej (KPN) w Katowicach, kierownika propagandy okręgu i szefa wydawnictw KPN Internowani po 13.12.1981 często w więzieniach, obozach, internatach i ośrodkach odosobnienia zajmowali się różnrodną twórczością plastyczną bądź wydawniczą. Na zdjęciu transparent-makatka z widokiem Matki Boskiej Częstochowskiej z orłem i inwokacją: 'Jasnogórska Królowa Narodu Polskiego. Jesteś naszą nadzieją i zwycięstwem'. Wykonany w ośrodku internowania w Zabrzu-Zaborzu przez Mariana Moczka ps. 'Mariusz', szefa okręgu Konfederacji Polski Niepodległej (KPN) w Katowicach, kierownika propagandy okręgu i szefa wydawnictw KPN Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Niezależne wydawnictwa publikowały nie tylko książki, gazetki bądź druki ulotne. Często drukowane były także okolicznościowe pocztówki i serie znaczków 'poczty podziemnej', projektowane przez znanych grafików. Ich nakład wahał się zazwyczaj od kilku do kilku tysięcy egzemplarzy. Na zdjęciu serie i pojedyncze znaczki wydane w podziemiu w roku 1986, wraz z blachami offsetowymi-matrycami z których odbijano znaczki Niezależne wydawnictwa publikowały nie tylko książki, gazetki bądź druki ulotne. Często drukowane były także okolicznościowe pocztówki i serie znaczków 'poczty podziemnej', projektowane przez znanych grafików. Ich nakład wahał się zazwyczaj od kilku do kilku tysięcy egzemplarzy. Na zdjęciu serie i pojedyncze znaczki wydane w podziemiu w roku 1986, wraz z blachami offsetowymi-matrycami z których odbijano znaczki Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Czapka i koszula więzienna internowanego po 13.12.1981 w Białołęce k/Warszawy działacza NSZZ 'Solidarność', ozdobiona przez internowanych symbolami związku, popiersiami o. Maksymiliana Kolbego, Lecha Wałęsy, symbolami i emblematami solidarnościowymi, niepodległościowymi i hasłami Czapka i koszula więzienna internowanego po 13.12.1981 w Białołęce k/Warszawy działacza NSZZ 'Solidarność', ozdobiona przez internowanych symbolami związku, popiersiami o. Maksymiliana Kolbego, Lecha Wałęsy, symbolami i emblematami solidarnościowymi, niepodległościowymi i hasłami Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Grzałka wykonana w ośrodku internowania w Białołęce k/Warszawy przez osadzonych tam działaczy NSZZ 'Solidarność' zakładów 'Polkolor' w Piasecznie. Przekazał członek KOR Anatol Lawina Grzałka wykonana w ośrodku internowania w Białołęce k/Warszawy przez osadzonych tam działaczy NSZZ 'Solidarność' zakładów 'Polkolor' w Piasecznie. Przekazał członek KOR Anatol Lawina Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Opakowania papierosów i zapałek z symbolami 'Solidarności'. Nadruki na oryginalnych pudełkach były wykonywane techniką sitodruku w Polsce oraz na Zachodzie (następnie przemycane do Polski) Opakowania papierosów i zapałek z symbolami 'Solidarności'. Nadruki na oryginalnych pudełkach były wykonywane techniką sitodruku w Polsce oraz na Zachodzie (następnie przemycane do Polski) Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.
Granat gazowy używany przez ZOMO i inne formacje porządkowe do rozpraszania demonstracji i zgromadzeń organizowanych przez opozycję Granat gazowy używany przez ZOMO i inne formacje porządkowe do rozpraszania demonstracji i zgromadzeń organizowanych przez opozycję Fot. Jerzy Mąkowski, zbiory Ośrodka KARTA, zdjęcie wykonane w 2002 r.