Warszawska giełda działa już od ćwierć wieku! Tak wyglądała pierwsza sesja w Domu Partii

Giełda Papierów Wartościowych ma już 25 lat. Jak się zaczęło? Oto najciekawsze i najważniejsze momenty:
Otwarcie GPW Otwarcie GPW Fot. Tomasz Wierzejski / Agencja Wyborcza.pl

Warszawska giełda działa już od ćwierć wieku! Tak wyglądała pierwsza sesja w Domu Partii

Niezapomniany dzień: 16.04.1991. Pierwsza sesja giełdowa. Notowano 5 spółek: Tonsil, Próchnik, Krosno, Kable, Exbud. W transakcjach wzięło udział 7 domów maklerski. Sesje miały odbywać się raz w tygodniu.

- Zostałem poproszony o "złożenie meldunku" na posiedzeniu Rady Ministrów. Zakomunikowałem, że po 52 latach znowu odbyła się giełdowa sesja w Warszawie. Nigdy wcześniej nie widziałem tylu kamer co tamtego dnia na parkiecie. Czułem się jak na scenie Teatru Wielkiego - mówił w rozmowie z Wyborczą.Biz pierwszy prezes GPW.

16 kwietnia mija 25 lat od otwarcia Giełdy Papierów Wartościowych.

Otwarcie GPW Otwarcie GPW Fot. Tomasz Wierzejski / Agencja Wyborcza.pl

Wielki debiut

Żeby w ogóle mogło dojść do otwarcia giełdy, Sejm musiał uchwalić ustawę o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Stało się to krótko przed pierwszą sesją GPW - w drugiej połowie marca.

Z kolei cztery dni przed historycznym otwarciem Minister Przekształceń Własnościowych Janusz Lewandowski i Minister Finansów Leszek Balcerowicz podpisali akt założycielski GPW.

Logo giełdy na płycie MDF

Prezesem giełdy został jej współzałożyciel Wiesław Rozłucki.

- Pierwsza sesja obfitowała w spontaniczność i dość zabawną, z perspektywy czasu, improwizację. Z piwnicy przywiozłem w bagażniku logo giełdy, które wykonał mój sąsiad plastyk na płycie MDF. Wystawiliśmy je po prostu w oknie. Nie było telefonów. Komputery mieliśmy wypożyczone na kilka dni z jakiejś fundacji i nazajutrz musieliśmy je oddać. Sesje odbywały się tylko raz w tygodniu. Gdy następnego dnia wszedłem do sali notowań, wszystko było uprzątnięte, jakby nigdy nic się tam nie działo. Zupełnie jak w filmie "Żądło" z Robertem Redfordem, gdzie w wynajętej sali zorganizowano fałszywy interes, a potem wszystko znikło bez śladu'' - wspomina w rozmowie z Wyborczą.Biz pierwszy prezes GPW.

Z Hanną Gronkiewicz-Waltz i Hanną Suchocką:


Otwarcie GPW Otwarcie GPW Fot. Tomasz Wierzejski / Agencja Wyborcza.pl

Siedziba w Domu Partii

Giełda Papierów Wartościowych przez pierwsze 9 lat pracowała w dawnym Domu Partii przy rondzie De Gaulle'a.

Choć obecność GPW w siedzibie KC PZPR miało wymiar symboliczny, to sam budynek, niczym forteca ze swoimi dusznymi korytarzami i kratami w oknach, nie nadawał się dla giełdy.

Debiut Banku Śląskiego

25.01.1994 na giełdzie zadebiutował Bank Śląski. Pierwszego dnia do biur maklerskich ustawiły się wielogodzinne kolejki - tylu Polaków było chętnych do kupna akcji prywatyzowanego banku.

W ofercie publicznej na akcje banku zapisało się około 800 tysięcy osób. W dniu debiutu za jedną akcję Banku Śląskiego trzeba było zapłacić 13 razy więcej niż ofercie publicznej - wówczas ponad 6 milionów starych złotych. Ci, którzy kupili wówczas dużo akcji z dnia na dzień zarobili fortuny. Jednak ceny akcji szybko spadły. Kurs maksymalny wynosił: 607,5 zł, a kurs w dołku: 80 zł.

Kolejki w domu maklerskim w Katowicach - 15.01.1994: (Fot. Agencja Gazeta)

 

1994 - rok zmian i pierwszego wielkiego krachu

1994 rok i dużo zmian (na zdjęciu - giełda w 1994 roku). W październiku GPW została formalnie przyjęta do Światowej Federacji Giełd. I zwiększyła się częstotliwość sesji. Od 3.10.1994 sesje odbywają się już nie raz, a pięć razy w tygodniu.

Jednak rok 1994 zapisał się w historii giełdy nie tylko ze względu na te zmiany. W tym roku nastąpił też pamiętny pierwszy krach. Jacek Socha - przewodniczący Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, poprzedniczki KNF i minister skarbu w rządzie premiera Marka Belki - wspomina, że dla niego było to najbardziej przykre doświadczenie w historii całej giełdy. ''Sytuacja na giełdzie na początku 1994 r., kiedy po okresie kilkunastu miesięcy bardzo dużych wzrostów cen akcji (indeks WIG wzrósł o blisko 2000 proc.) nastąpiło załamanie i ogromne straty wielu inwestorów. Niewiele można było zrobić, aby takiej sytuacji uniknąć'' - mówi w rozmowie z serwisem Wyborcza.Biz.

Kolejna ważna data: rok 1996 - wprowadzenie notowań ciągłych akcji - pozwoliło to inwestorom handlować giełdowymi instrumentami w trakcie dnia. Do tej pory handel odbywał się w systemie fixingu, czyli ustalania kursu na podstawie ofert kupna i sprzedaży

Zmiana siedziby

W 2000 roku GPW zmieniła swoją siedzibę - kadencja w Domu Partii dobiegła końca. Nowa siedziba powstała niedaleko, przy Placu Trzech Krzyży.

Przed przeprowadzką:

Nowy sytem - Warset

2000 rok to przełomowy moment także ze względu na uruchomienie Nowego Systemu Giełdowego. Warset obsługiwał wówczas notowania wszystkich papierów wartościowych, mógł obsłużyć nawet 180 zleceń na sekundę. Podobnego systemu używały parkiety w Nowym Jorku, Paryżu czy Brukseli.

13 lat później, podążając tropem największych giełd świata, warszawska GPW przeszła na system UTP.

''Rzecz straszna'': zamilkł dzwon

- Jakieś dziesięć lat temu zamilkł dzwon giełdowy, który otrzymaliśmy w prezencie z giełdy paryskiej na inaugurację notowań. Tak z dnia na dzień, bez przyczyny. Do dziś zachodzę w głowę, co się mu stało. Przyszedł do mnie bardzo przejęty pracownik i powiedział, że stała się straszna rzecz. Szybko kupiliśmy inny dzwon, chyba żeglarski, i powiesiliśmy po cichu w sali notowań, aby nikt nie zauważył, bo jeszcze co bardziej przesądni inwestorzy mogliby sobie coś pomyśleć..'' - wspomina Rozłucki.

Bronisław Komorowski i Wiktor Janukowycz z dzwonem:

Marek Belka i Wiesław Rozłucki z dzwonem:

Ważne debiuty

10.07.1997 - na GPW zadebiutował KGHM

29.11.1999 - debiut Orlenu

14.10.2003 - debiut pierwszej spółki zagranicznej na GPW - Banku Austria Creditanstalt AG

10.11.2004 - debiut PKO BP

9.06.2005 - debiut Lotosu

20.10.2005 - debiut PGNiG

2.05.2010 - debiut PZU


I najważniejszy debiut: GPW na giełdzie!

- Giełda Papierów Wartościowych w dniu jej prywatyzacji jest symbolem wolności, polskiej dumy i gospodarki - powiedział premier Donald Tusk podczas debiutu akcji Warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych na giełdzie w 2010 roku.

Akcje Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie SA zadebiutowały na głównym rynku warszawskiego parkietu po 50,75 złotego, czyli o 18 procent powyżej kursu odniesienia. Czytaj więcej>>