"Fredrick Wiseman" - dokumenty. Nagroda im. Marka Nowickiego w 2010 r.

Fredrick Wiseman, amerykański twórca filmów dokumentalnych, odebrał nagrodę im. Marka Nowickiego na festiwalu Watch Docs w 2010 roku. Jego twórczość ukształtowała współczesne wyobrażenie o tym, czym jest film dokumentalny. Choć stylistycznie blisko mu do nurtów dokumentu obserwacyjnego, niejednokrotnie odcinał się od amerykańskiego direct cinema, brytyjskiego observational documentary i francuskiego cinéma vérité. Bo wprawdzie w swoich filmach nie stosuje komentarza ani wywiadów, dodatkowego oświetlenia ani muzyki, nie praktykuje też inscenizacji ani prowokacji i nie wchodzi w interakcje z bohaterami, jednak daleki jest od prostego rejestrowania rzeczywistości ?tak, jak się ona wydarza?. "Fredrick Wiseman - dokumenty'' - w tym cyklu widzowie Watch Docs mogli w 2010 roku obejrzeć:

"Mieszkania z przydziału" (Public Housing - USA 1997)

Swój filmowy portret życia w osiedlu domów komunalnych w Chicago zbudował Wiseman jak potężny dokumentalny fresk, monumentalną kompozycję bardzo ''niemonumentalnych'' scen, chwytających różne odcienie codzienności najuboższych Amerykanów.

Wiseman: ''W ''Mieszkaniach z przydziału'' był to dramat starego człowieka eksmitowanego z mieszkania przez policję. Mnóstwo dramatu było w tej starej kobiecie obierającej przy kuchennym stole kapustę''.

"Opieka społeczna" (Welfare USA - 1975)

''Opieka społeczna'' to jeden z najciekawszych Wisemanowskich obrazów instytucji amerykańskiego życia społecznego, tym razem zarejestrowany w ''stolicy świata''- Nowym Jorku. Choć w innych filmach Wisemana też zdarza się nam w ogóle nie wychodzić z pomieszczenia, w wypadku ''Opieki społecznej'' chyba najwyraźniej to dostrzegamy, odczuwając panujące tu napięcie, tłok i zgiełk.

"Prawo i porządek" (Law and Order - USA 1969)

Pozornie niewiele przypomina widzowi, że przygląda się pracy policji w mieście, które niedawno było widownią gwałtownych zamieszek. Wspominają o nich dwaj policjanci podczas swobodnej  pogawędki przez otwarte okna samochodów. Ale w filmie nakręconym w Kansas City rok po wydarzeniach 1968 r. wyczuwa się wiszącą w powietrzu atmosferę przemocy.

"Sąd dla nieletnich" (Juvenile Court - USA 1973)

Jeśli istotnie- jak można czasem sądzić- w funkcjonowaniu różnych publicznych instytucji Wisemana najbardziej interesuje niepokojące zespolenie funkcji usługowych i władczych, w ''Sądzie dla nieletnich'' analiza tego rodzaju władzy jest może najbardziej dobitna. W założeniu sąd ten służyć ma nie tylko ochronie społeczności, ale także dobru swoich ''podopiecznych''.

"Titicut Follies" (USA 1967)

W 1967 roku Wiseman zadebiutował jednym z najsłynniejszych dokumentów w historii kina, który pozostał też najbardziej kontrowersyjnym z jego filmowych dzieł. ''Titicut Follies'' - zbiorowy portret pacjentów i personelu stanowego szpitala psychiatrycznego w Massachusetts dla sprawców czynów karalnych- jest prawdopodobnie jedynym amerykańskim filmem zatrzymanym przez cenzurę z powodów innych niż obsceniczność lub bezpieczeństwo narodowe.

Więcej o: