"Mechanizm pieniądze za praworządność zgodny z prawem". Ważna opinia Rzecznika TSUE ws. Polski

Mechanizm pieniądze za praworządność jest zgodny z prawem UE. Należy oddalić skargi Polski i Węgier - orzekł w czwartek Rzecznik Generalny TSUE.
Zobacz wideo

Opinia dotyczy mechanizmu łączącego fundusze europejskie z praworządnością. Skargę na ten mechanizm złożyły w marcu Polska i Węgry. Rozprawa dotycząca tego mechanizmu rozpoczęła się przed Trybunałem Sprawiedliwości w Luksemburgu 11 październiku. W trakcie tej rozprawy Polska przekonywała, że cały mechanizm dotyczący powiązania funduszy z praworządnością ma charakter sankcyjny. Komisja Europejska natomiast podkreślała, że chodzi tu o wartości będące podstawą UE.

W wydanej w czwartek opinii rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Manuel Campos Sanchez-Bordona przekonuje, że TSUE powinien oddalić skargi Polski i Węgier na mechanizm warunkowości, uzależniający wypłatę środków unijnych od przestrzegania praworządności.

"Należy oddalić skargi Węgier i Polski na system warunkowości wprowadzony w celu ochrony budżetu Unii w przypadku naruszeń zasad państwa prawnego" - czytamy w opublikowanym dokumencie.

"System ten (mechanizm warunkowości) został przyjęty na właściwej podstawie prawnej, jest zgodny z art. 7 TUE oraz z zasadą pewności prawa" - podkreślił przedstawiciel Trybunału.

Do opinii Rzecznika w mediach społecznościowych odniósł się wiceminister sprawiedliwości Sebastian Kaleta. "Opinia Rzecznika Generalnego TSUE jasno dąży do usankcjonowania pozatraktatowego mechanizmu warunkowości. Zaufanie unijnym instytucjom, że będą zdolne do samoograniczenia było naiwnością" - napisał.

W przedłożonych w czwartek opinii rzecznik generalny TSUE Sanchez-Bordona wskazał w pierwszej kolejności, że celem tego rozporządzenia (opisującego mechanizm pieniądze za praworządność) jest "stworzenie szczególnego mechanizmu służącego zapewnieniu należytego wykonywania budżetu Unii, w sytuacji gdy państwo członkowskie popełnia naruszenia zasady państwa prawnego, które zagrażają należytemu zarządzaniu funduszami Unii lub jej interesom finansowym".

Podkreślił przy tym, że rozporządzenie "nie zmierza do ochrony państwa prawnego za pomocą mechanizmu sankcyjnego podobnego do mechanizmu art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), tylko ustanawia instrument warunkowości finansowej w celu ochrony wspomnianej wartości Unii".

Złożone przez rządy Polski i Węgier skargi do TSUE dotyczą decyzji z grudnia 2020 roku. Liderzy państw UE porozumieli się wtedy w sprawie wieloletniego budżetu, funduszu odbudowy oraz mechanizmu warunkowości. Rozporządzenie w sprawie uwarunkowań dotyczących praworządności, mające na celu ochronę funduszy UE przed ich ewentualnym niewłaściwym wykorzystaniem, weszło w życie 1 stycznia 2021 roku. W ramach nowych przepisów nie zaproponowano jednak żadnych instrumentów.

Rada Europejska zwróciła się do Komisji o opracowanie wytycznych dotyczących stosowania mechanizmu i zastrzegła, że będzie on mógł zostać uruchomiony dopiero po przyjęciu tych wytycznych. Jednocześnie, dwa państwa członkowskie - Polska i Węgry - 11 marca 2021 roku zaskarżyły do TSUE ten mechanizm.

DOSTĘP PREMIUM