80 rocznica powstania Armii Krajowej. Historia i znaczenie AK

14 lutego mija 80 rocznica powstania AK. "Armia Krajowa była siłą zbudowaną na woli walki o wolną Polskę; postawa żołnierzy AK stanowiła fundament, na którym zbudowana została dzisiejsza wolna Polska" - powiedział w niedzielę szef MON Mariusz Błaszczak w trakcie warszawskich uroczystości upamiętniających to wydarzenie.

Rocznica powstania AK. Oficjalne uroczystości na pl. Piłsudskiego

Dokładnie 80 lat temu, 14 lutego 1942 r. z rozkazu Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych generała Władysława Sikorskiego, powołany w 1939 roku Związek Walki Zbrojnej został oficjalnie przemianowany na Armię Krajową. Podczas niedzielnych uroczystości w Warszawie upamiętniających rocznicę tego wydarzenia, minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak powiedział, iż bez Armii Krajowej nie byłoby dziś wolnej Polski, a postawa żołnierzy AK stanowi wzór dla dzisiejszych żołnierzy Wojska Polskiego.

- Dlatego jesteśmy wdzięczni za taką właśnie postawę, wdzięczni za poświęcenie. Jesteśmy wdzięczni za to wszystko, co związane jest z etosem żołnierzy Armii Krajowej - mówił Błaszczak w czasie niedzielnych uroczystości na pl. Piłsudskiego w Warszawie.

Kiedy powstała Armia Krajowa? Historia

14 lutego obchodzimy rocznicę powstania AK. Od 1942 roku AK działała na terytorium okupowanej przez Niemcy i ZSRR (po wkroczeniu Armii Czerwonej na terytorium państwa polskiego zimą 1944 roku) Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja o powstaniu AK, jaka zapadła 14 lutego, wynikała z konieczności scalenia konspiracyjnych oddziałów zbrojnych I podporządkowania ich rządowi RP w Londynie. 

Korzenie powstania AK sięgają zawiązanej pod koniec września 1939 roku konspiracyjnej Służby Zwycięstwu Polski, która stanowiła początki Państwa Podziemnego. Początkowo przekształcono ją w Związek Walki Zbrojnej (1940 r.), a dwa lata później w Armię Krajową. W jej skład weszło około 200 organizacji wojskowych działających pod okupacją. W okupowanej przez Niemców Europie AK była największą konspiracyjną organizacją wojskową, a w zamierzeniach rządu miała być organizacją ogólnonarodową, 

Od momentu powstania AK była organizacją masową. Liczba zaprzysiężonych do niej żołnierzy wynosiła w 1942 r. ok. 100 tysięcy, a w połowie 1944 r. już ok. 380 tysięcy, w tym około 10,8 tys. oficerów, 7,5 tys. podchorążych i 87,9 tys. podoficerów.

Dzięki powstaniu AK prowadzono zorganizowane działania militarne, takie jak akcje małego sabotażu, akcje sabotażowo-dywersyjne, bojowe i bitwy partyzanckie. Specjalne miejsce w działalności Armii Krajowej zajmowały akcje odwetowe i represyjne w stosunku do SS i policji, jak również zdrajców i prowokatorów.

Największą operacją militarną AK było Powstanie warszawskie w 1944 r. Po jego upadku zdemobilizowano wszystkie jednostki AK przebywające na terenach zajętych przez Armię Czerwoną. Oficjalną decyzję o rozwiązaniu organizacji podjął 19 stycznia 1945 roku (czyli niecałe 3 lata od chwili powstania AK) Komendant Główny gen. Okulicki. Ok. 100 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej poległo lub zostało zamordowanych, ok. 50 tys. z nich  wywieziono do ZSRR i uwięziono. Pozostali byli prześladowani przez władze komunistyczne, zwłaszcza w okresie stalinizmu. 

Nie wszystkie oddziały AK zgodziły się z rozkazem o rozwiązaniu organizacji, założono nowe organizacje konspiracyjne, takie jak Ruch Oporu Armii Krajowej czy Zrzeszenie "Wolność i Niezawisłość". 

DOSTĘP PREMIUM

DOSTĘP PREMIUM