Trąby powietrzne w Polsce pojawiają się coraz częściej. Czy można je przewidzieć? Jak się przed nimi chronić?

Trąby powietrzne w Polsce nie są zjawiskiem anormalnym. Zaskakująca dla nas jest jednak ich wzrastająca częstotliwość, która spowodowana jest zmianami klimatu. Jak rozpoznać, kiedy istnieje ryzyko powstania trąby powietrznej? Jak się przed nimi chronić?

Trąba powietrzna w Dobrzycy w Wielkopolsce zniszczyła kilkadziesiąt domów, trąba powietrzna w Krakowie przewróciła żuraw, a dwie osoby w wyniku tej katastrofy poniosły śmierć. Z tornadami będziemy się musieli niestety coraz częściej mierzyć ze względu na globalne ocieplenie oraz idącą za nim zmianą klimatu. 

Trąby powietrzne w Polsce. Czy będzie ich coraz więcej?

Jak wyjaśniał w rozmowie z Pawłem Sulikiem prof. Zbigniew Karaczun, ekspert Koalicji Klimatycznej, huraganowe wiatry czy nawet występujące od czasu do czasu w Polsce trąby powietrzne to zjawisko naturalne i normalne. - Natomiast rzeczywiście notujemy znaczący trend wzrostowy, jeśli chodzi o występowanie zjawisk ekstremalnych pogodowych w Polsce. To nie chodzi tylko o trąby powietrzne czy huraganowe wiatry, ale również o nawalne deszcze (...) oraz susze. Te zjawiska występują znacznie częściej i ten trend wzrostowy, czyli wzrost częstości ich występowania należy wiązać jednoznacznie z postępującymi skutkami zmiany klimatu - tłumaczył. 

Jak powstają trąby powietrzne?

Istnieje nawet kilkanaście czynników powstawania trąb powietrznych. Na antenie TOK FM wyjaśniał je dr Szymon Walczakiewicz z Instytutu Nauk o Morzu i Środowisku Uniwersytetu Szczecińskiego, autor książki pt. "Regiony trąb powietrznych w Polsce". 

- Pierwszy z nich to musi być dostęp do energii. Burza potrzebuje energii, żeby powstała. Żywi się nią żeby mogła w ogóle istnieć - podkreślił. Drugim czynnikiem wywołującym burze może być front atmosferyczny, czyli strefa przejściowa pomiędzy np. ciepłymi i zimnymi masami powietrza. Kolejny czynnik to tzw. skrętność kierunkową i prędkością wiatru w pionowym profilu troposfery. - To znaczy, że zmienia się prędkość wiatru na różnych poziomach idąc w górę. Czyli załóżmy, że przy ziemi wieje 10 km/h, natomiast wyżej potrafi wiać już o te kilkadziesiąt kilometrów więcej. Dodatkowo dobrze jest, jeśli mamy skrętność kierunkową wiatru, czyli na przykład przy ziemi wieje wiatr z południa, a już nieco wyżej na 3-5 km ten wiatr wieje z zachodu czy z północnego-zachodu. I wtedy takie burze potrafią być naprawdę dosyć groźne, dosyć silne - zaznaczył ekspert.

- W przypadku trąb powietrznych ważne jest, aby uskok prędkościowy wiatru był na umiarkowanych wartościach, żeby była dynamiczna atmosfera, żeby ten przepływ w atmosferze był podwyższony, dosyć zwiększony. Wtedy szanse na trąby powietrzne wzrastają - podkreślił dr Walczakiewicz.  

Czy można przewidzieć powstanie tornada?

Czy zwykły człowiek, niebędący specjalistą może przewidzieć w terenie, że zbliża się trąba powietrzna? Jak podkreślił dr Szymon Walczakiewicz, zanim wyjdziemy w teren, trzeba najpierw sprawdzić, czy w ogóle istnieje szansa na burze. Ważnym sygnałem dla laika będzie chmura wirująca wokół własnej osi. 

- Taka chmura nazywana jest superkomórką burzową. To taka matka czy królowa burz. Jeśli widzimy taką rotację, to istnieje pewne ryzyko, że powstanie tam trąba powietrzna - zaznaczył gość TOK FM oraz dodał: - Jeżeli widzimy, że u podstawy chmury znajduje się niżej położona chmura, która też obraca się wokół własnej osi - tzw. chmura stropowa - to już daje nam informację, że naprawdę sytuacja jest dosyć niebezpieczna i dobrze byłoby się od takiej chmury oddalić, pojechać w innym kierunku niż ten, w którym się ona przemieszcza. 

Jak się chronić przed trąbą powietrzną? Gdzie się schować?

Przede wszystkim nie ignorujmy alertów pogodowych i starajmy się pozostać w budynku murowanym. Jak radzi dr. Szymon Walczakiewicz, najbezpieczniejszym miejscem w takim budynku jest piwnica, względnie pomieszczenie bez okien w środku domu np. łazienka bez okien, a najlepiej wanna. Połóżmy się w takim pomieszczeniu na wznak, zasłaniając twarz. Budynek drewniany niestety nie da nam schronienia, dlatego w razie zagrożenia trzeba z niego uciec. Jeśli tornado zaskoczy nas w terenie, szukajmy rowów melioracyjnych i zagłębień terenu i również połóżmy się w nich na wznak, zasłaniając twarz.

DOSTĘP PREMIUM