Abonament RTV 2022. Poczta Polska robi kontrole, RPO ostro reaguje i wytyka błędy

Abonament RTV 2022. Poczta Polska przeprowadza kontrole, a Rzecznik Praw Obywatelskich wskazuje, iż system naliczania opłat oraz przeprowadzania kontroli jest wadliwy, mimo zgłaszanych od lat skarg. Jedni w ogóle nie płacą za korzystanie z telewizji i radia, a inni są niesłusznie ścigani. Potrzebna jest kompleksowa zmiana aktualnego stanu prawnego.

Kontrole Poczty Polskiej. Abonament RTV 2022 pod lupą Centrum Obsługi Finansowej

Poczta Polska ma obowiązek weryfikować, czy posiadacze odbiorników telewizyjnych i radiowych opłacają abonament radiowo-telewizyjny. Kontrole obowiązku rejestracji odbiorników RTV przeprowadzają uprawnieni do tego pracownicy poczty, a jednostką odpowiedzialną za kontrole jest Centrum Obsługi Finansowej. 

Jak podaje Poczta Polska na swojej stronie, "osoba kontrolowana powinna umożliwić przeprowadzenie kontroli obowiązku rejestracji odbiorników RTV lub okazać dowód potwierdzający rejestrację odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych". Jeśli kontrolerzy stwierdzą, iż ktoś posiada niezarejestrowany odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny, taka osoba może się spodziewać:

  • kary stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika (Ile kosztuje abonament RTV? W 2022 r. to 24,50 zł. Od 2023 roku stawka miesięczna wzrośnie do 27,30 zł),
  • konieczności uregulowania zaległych składek.

Abonament RTV 2022. Poczta Polska nasyła kontrolerów, których wcale nie musimy wpuszczać do domu

Z kontrolami radioodbiorników i telewizorów w domach Polaków są jednak kłopoty. Przede wszystkim do dzisiaj nie powstała żadna podstawa prawna, która nakazywałaby wpuszczanie przedstawiciela Poczty Polskiej do domu. Co więcej, taka kontrola to według Rzecznika Praw Obywatelskich naruszenie miru domowego. Już w 2016 roku RPO wystosował pismo do ministra infrastruktury i budownictwa, w którym napisał, że kontrole Poczty Polskiej podważają nienaruszalność mieszkania, które jest jedną z podstawowych zasad konstytucyjnych wyrażonych w art. 50 Konstytucji RP. Przeprowadzanie takich kontroli wymagałoby więc zmiany odpowiednich zapisów prawnych.

W efekcie, niewpuszczenie urzędnika Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej nie grozi żadnymi konsekwencjami.

Kto musi płacić abonament RTV? Kontrolerzy mają problem

To nie wszystko. Jak czytamy w serwisie Gazeta.pl, kara za niepłacenie abonamentu nie może zostać nałożona na podstawie zdjęcia telewizora czy radia, które znajdują się w domu, mieszkaniu czy samochodzie. Podstawą do jej nałożenia nie mogą też być zdjęcia anteny satelitarnej lub naziemnej. Dlaczego? Kontrolerzy muszą bowiem udowodnić, że urządzenie faktycznie działa – a tego na podstawie zdjęcia nie da się stwierdzić.

Jest też kłopot z osobami, które mają telewizory z funkcją Smart TV i, kiedy nie posiadają dekodera lub anteny oraz z tymi, którzy korzystają z aplikacji radiowych na telefonie.

Kontrole abonamentu RTV 2022 Poczty Polskiej – RPO reaguje

Do kontroli przeprowadzanych przez urzędników Poczty Polskiej odniósł się ponownie pod koniec października 2022 roku Rzecznik Praw Obywatelskich. Na swojej stronie pisze, iż wadliwy system kontroli i naliczania kar nadal funkcjonuje w niezmienionej formie, mimo wielokrotnych zapowiedzi reformy, a do Biura RPO masowo wpływają skargi w tej sprawie. Zgłaszane problemy dotyczą zarówno kwestii systemowych, jak również nieprawidłowości w przeprowadzaniu kontroli przez Pocztę Polską. Z tego powodu RPO uważa, że konieczne jest podjęcie przez ustawodawcę działań, które doprowadziłyby do kompleksowych zmian aktualnego stanu prawnego.

Przede wszystkim – jak zauważa RPO – niewielka liczba osób uiszcza opłaty abonamentowe. Dzieje się tak dlatego, że obecnie większość obywateli ogląda TV lub słucha radia przy pomocy telefonów, tabletów i komputerów. "Obecna ustawa tego nie uwzględnia. Dlatego trudno uznać, że ustawowy obowiązek uiszczania opłat abonamentowych dotyczy ‘każdego’ w rozumieniu art. 84 Konstytucji". 

Tradycyjnych odbiorników używają głównie seniorzy, osoby chore, niepełnosprawne, znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej, które bardzo często mają kłopot z regularnym uiszczaniem opłat. 

Do tego "często zdarzało się, że Poczta Polska wzywała do zapłaty zaległych opłat abonamentowych, bez dokładnego sprawdzenia, czy są one zasadne. Przykładowo, wezwania takie były kierowane do osób, które już dawno zgłosiły zaprzestanie używania odbiornika z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania" - czytamy na stronie RPO. Ze skarg wpływających do Rzecznika wynika, że miały też miejsce przypadki wysyłania upomnień na niewłaściwy adres lub do osób o zbieżnych imionach i nazwiskach. Zdarzało się, że ktoś dostał wezwanie do opłaty, kiedy nie miał zarejestrowanego żadnego odbiornika.

Kolejnym problemem jest to, że Poczta Polska wymaga, aby każdy obywatel bezterminowo przechowywał dokument wyrejestrowania odbiornika – mimo iż zaległości z tytułu opłat abonamentowych przedawniają się po upływie 5 lat. Niektóre sądy wskazują, że skoro istnieje taki termin przedawnienia, to nie można wymagać przechowywania dokumentu w nieskończoność.

Czy emeryt musi płacić abonament RTV? Co z osobami niepełnosprawnymi i tymi w trudnej sytuacji finansowej? 

Bywało również, że wezwanie do zapłaty dostawały osoby starsze lub niepełnosprawne, zwolnione z abonament RTV, nawet kiedy dopełniły formalności związanych z takich zwolnieniem. 

Czy emeryci płacą abonament RTV? Warto wiedzieć, że wszystkie osoby, które ukończyły 75. rok życia, nie muszą uiszczać takiej opłaty. Poza tym zwolnione z niej są:

  • osoby, które ukończyły 60 lat i mają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia,
  • osoby zaliczone do I grupy inwalidzkiej, 
  • weterani będący inwalidami wojennymi lub wojskowymi.

DOSTĘP PREMIUM

DOSTĘP PREMIUM