Nagroda Nobla z fizyki przyznana. Nagrodzono trzech naukowców

Nagroda Nobla z fizyki przyznana. Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann i Giorgio Parisi zostali nagrodzeni za "przełomowy wkład w nasze zrozumienie złożonych systemów fizycznych".

Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann i Giorgio Parisi - laureatami Nagrody Nobla 2021 w dziedzinie fizyki. Naukowcy zostali nagrodzeni za "przełomowy wkład w nasze zrozumienie złożonych systemów fizycznych"

Jak zauważył Komitet Noblowski, złożone układy charakteryzują się przypadkowością i brakiem ładu i są trudne do zrozumienia. A tegoroczni nobliści zastosowali nowe metody do opisania ich i przewidywania ich długofalowych zachowań.

Włoch Parisi otrzyma połowę nagrody w wysokości 10 mln koron szwedzkich (ok. 980 tys. euro), drugą połową podzielą się po równo 90-letni naukowcy Syukuro Manabe i Klaus Hasselmann.

Nobel z medycyny przyznany

Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za rok 2021 r. została w poniedziałek przyznana wspólnie Davidowi Juliusowi i Ardemowi Patapoutianowi "za odkrycie receptorów temperatury i dotyku". Dzięki pracom tegorocznych noblistów wiemy, w jaki sposób ciepło, zimno i dotyk mogą inicjować sygnały w naszym układzie nerwowym.

Zidentyfikowane kanały jonowe są ważne dla wielu procesów fizjologicznych i stanów chorobowych. Oparte na odkryciach tegorocznych laureatów badania skupiają się na wyjaśnieniu funkcji receptorów w różnych procesach fizjologicznych, co może doprowadzić do opracowywania metod leczenia szeregu stanów chorobowych, w tym przewlekłego bólu.

Tydzień noblowski

W środę poznamy laureata nagrody w dziedzinie chemii. Pierwszy czwartek października zarezerwowany jest dla uroczystości w Sali Giełdy w siedzibie Akademii Szwedzkiej w Sztokholmie. Sekretarz tego gremium Mats Malm ujawni nazwisko tegorocznego laureata literackiej Nagrody Nobla wraz z krótkim uzasadnieniem wyboru. Zazwyczaj czyni to również w języku noblisty.

Jak się przypuszcza w Sztokholmie, w tym roku nagroda może trafić do autora z "dalekiego kraju". "Dagens Nyheter" przypomina, że spośród dotychczas nagrodzonych 117 pisarzy i poetów aż 95 to Europejczycy lub przedstawiciele Ameryki Północnej. Wybór laureatów za 2018 i 2019 rok, czyli Olgi Tokarczuk z Polski i Petera Handkego z Austrii określono w Szwecji jako dowód, że Nagroda Nobla jest prowincjonalna z uwagi na małą różnicę kulturową laureatów.

Członkini Akademii Szwedzkiej Anna Swaerd stwierdziła, że "temat reprezentatywności był wewnątrz komitetu noblowskiego wielokrotnie poruszany". "Ze swojej strony chcę przyczynić się do poszukiwania całej literackiej mapy świata" - zapewniła.

W piątek uwaga świata skierowana zostanie na Oslo, gdzie tradycyjnie to norweski komitet przyzna Pokojową Nagrodę Nobla. Jak podał Instytut Nobla, w tym roku do Instytutu napłynęło 329 nominacji, z czego 234 dotyczy osób, 95 organizacji. Jest to trzecia największa liczba zgłoszonych kandydatów w historii.

Dyrektor Norweskiego Instytutu Badań nad Pokojem (PRIO) na swojej prywatnej liście faworytów na pierwszych trzech miejscach wskazał: organizację walczącą o wolność prasy Reporterzy Bez Granic, białoruską działaczkę opozycyjną Swiatłanę Cichanouską oraz sekretarz wykonawczą panelu klimatycznego UNFCCC Patricię Espinosę.

Laureata Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii poznamy w poniedziałek 11 października w Sztokholmie. Fundatorem tego wyróżnienia jest Bank Szwecji i jest to jedyna dodatkowa Nagroda Nobla, o jakiej Alfred Nobel nie wspomina w swoim testamencie. Szczegóły dotyczące wyboru pozostają tajne przez 50 lat.

Nagroda Nobla. Co to takiego?

Nagroda Nobla to złoty medal i kaligrafowany dyplom, a także pieniądze. W ubiegłym roku Fundacja Noblowska podwyższyła o 1 mln koron (98 tys. euro) do 10 mln koron (980 tys. euro) wartość nagrody pieniężnej w każdej z sześciu dziedzin.

W związku z pandemią COVID-19 10 grudnia w rocznicę śmierci Alfreda Nobla w Sztokholmie nie odbędą się tradycyjne uroczystości. Laureaci tak jak przed rokiem mają otrzymać nagrody w swoich krajach za pośrednictwem szwedzkich placówek dyplomatycznych. Decyzja dotycząca wręczenia nagrody w Oslo ma zapaść w połowie października.

"Nobel Calling" w Sztokholmie to również tydzień atrakcji w Muzeum Nagrody Nobla, centrach kultury i bibliotekach. W programie jest również m.in. zwiedzanie laboratorium, w którym pracują naukowcy.

DOSTĘP PREMIUM