Premier: Nie ma zgody na to, by móc nam grozić palcem tylko dlatego, że komuś się nie podoba nasz rząd

Nie ma zgody polskiej na to, by w sposób zupełnie dowolny móc stosować różne klauzule i grozić nam palcem tylko dlatego, że komuś się mniej podoba nasz rząd - powiedział premier Mateusz Morawiecki. Chodzi o wypłaty z funduszu odbudowy, które mają być uzależnione od praworządności.
Zobacz wideo

Szef rządu odniósł się w ten sposób do nowej propozycji mechanizmu warunkowości w budżecie UE, przedstawionej w poniedziałek przez niemiecką prezydencję.

- Przedstawiliśmy nasze spojrzenie na tę sprawę i zawsze pokazywaliśmy, że - jeśli chodzi o wykorzystanie środków europejskich - staramy się, by ono było jak najbardziej uczciwe. Dlatego nie obawiamy się tego, żeby jakiekolwiek instytucje, agendy europejskie weryfikowały wydawanie tych środków, bo to są środki podatników, w tym polskich, ale także wszystkich innych europejskich. Dlatego chcemy, by te środki były wydawane uczciwie - powiedział szef rządu.

- Natomiast czym innym jest rodzaj i próba szantażu politycznego poprzez zupełnie amorficzną i ciągnącą się w nieskończoność procedurę (...) art. 7 (Traktatu o UE - PAP) od paru lat i tu nie ma zgody polskiej na to, by w sposób zupełnie dowolny móc stosować różne klauzule i grozić nam palcem tylko dlatego, że komuś się mniej podoba nasz rząd - oświadczył. - Stoję na stanowisku takim, jakie wydyskutowaliśmy na Radzie Europejskiej w lipcu i będziemy na pewno na ten temat jeszcze wiele miesięcy dyskutować - dodał.

Chodzi o propozycję przedstawioną w poniedziałek ambasadorom państw członkowskich UE dotyczącą mechanizmu warunkowości w budżecie UE, w tym liczącego 750 mld euro funduszu odbudowy; odnosi się ona do łamania praworządności. Z dokumentu, który widziała PAP wynika, że łamanie zasad praworządności może skutkować zawieszeniem płatności unijnych dla kraju członkowskiego. Propozycja zakłada, że to Komisja Europejska będzie oceniała naruszenia praworządności przez kraje członkowskie. Decyzje ws. ewentualnego zawieszenia funduszy będzie z kolei podejmowała Rada UE. Zgodnie z niemieckim dokumentem, kary za naruszenie praworządności - zawieszenie finansowania unijnego - byłyby podejmowane większością głosów państw członkowskich UE.

Praworządność i pieniądze z unijnej kasy

Przypomnijmy, że w lipcu, gdy państwa UE dogadały się w sprawie budżetu, przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel - ogłaszając porozumienie - powiedział, że "po raz w europejskiej historii budżet będzie w jasny sposób powiązany z naszymi klimatycznymi celami, po raz pierwszy poszanowanie dla praworządności jest decyzyjnym kryterium dla wydatków budżetowych". Polski premier długo co prawda zapewniał, że w porozumieniu nie ma nic o praworządności, ale zdaniem komentatorów od początku "zaklinał rzeczywistość. 

Z kolei 17 września Parlament Europejski przyjął rezolucję dotyczącą praworządności w Polsce.

W dokumencie zwrócono uwagę na ciągłym pogarszaniu się stanu demokracji, rządów prawa i praw podstawowych w Polsce. Największe obawy PE dotyczą m.in. niezależności sądownictwa, funkcjonowania systemu legislacyjnego. Zawiera też apel do polskich władz "o przestrzeganie wszystkich postanowień dotyczących praworządności i praw podstawowych, zapisanych w traktatach, Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i w międzynarodowych normach odnoszących się do praw człowieka, a także o podjęcie bezpośredniego dialogu z Komisją".

DOSTĘP PREMIUM