"Informacje o śmierci PiS-u okazały się przedwczesne"

- Myślę, że będziemy mogli się spodziewać powolnej marginalizacji Prawa i Sprawiedliwości po klęskach, które czekają niechybnie tę partię - prof. Zbigniew Mikołejko, filozof i religioznawca. - To nie takie pewne, biorąc pod uwagę sprawność w zbieraniu podpisów przez PiS - prof. Paweł Łuków, etyk i filozof, goście Obserwatora Wyborczego Radia TOK FM.

Obserwator wyborczy TOK FM i Tokfm.pl - czytaj więcej

- Sposobem na istnienie PiS-u jest podgrzewanie emocji. Przywództwo w tej partii ma charakter charyzmatyczny a charyzma iskrzy wtedy, kiedy wokół wrze. Na co dzień ta charyzmatyczność się jednak nie ujawnia - mówił prof. Zbigniew Mikołejko. - PiS działa na emocjach, ale mamy raczej do czynienia z zarządzaniem emocjami - dodał prof. Łuków. - Obecna strategia Prawa i Sprawiedliwości polega na wyciszaniu emocji przy jednoczesnym przypominaniu społeczeństwu o kandydacie. W pewnym momencie dojdzie do nakręcania emocji społecznych po to, aby na tej fali dopłynąć do wyborów. Już dziś mamy do czynienia z odwoływaniem się do emocji. Coraz częściej zaczyna padać słowo "mama", czyli dramatyczne się do chorej matki Jarosława Kaczyńskiego.

PO i PiS różni się typem emocjonalności

Profesor Mikołejko podkreślał różnice w elektoracie PiS i PO. - Pytanie: czym jeszcze można by nagrzać emocje? Najpotężniejszy sposób podgrzania emocji wydarzył się pod Smoleńskiem i nie uda się tego powtórzyć. Strategie "dziadka z Wermachtu", czy "tych, którzy stoją tam, gdzie stało ZOMO" wyczerpały się. PiS ma silny, emocjonalny elektorat, natomiast ci, którzy głosują na PO, to elektorat letni, elektorat negatywny PiS-u. Obie partie charakteryzują się innym typem emocjonalności. W myśleniu PiS-u decyduje masa, wspólnota i emocja.

"W warunkach wolności i demokracji ofiara nie jest konieczna"

Goście Obserwatora Radia TOK FM odnieśli się do wywiadu Ludwika Dorna w ostatnim numerze Tygodnika Powszechnego. Dorn powiedział w nim m.in.: "Ofiara krwi jest niezbędna, bo w sposób mityczny akcentuje, że państwo jest sprawą śmiertelnie poważną. Nadaje państwu substancjalność. Na naszych oczach powstaje mit i jemu się nie zapobiegnie". - To archaiczne, przedchrześcijańskie, rytualne rozumienie polityki - mówił prof. Mikołejko. - W warunkach wolności i demokracji taka ofiara nie jest konieczna. Nie potrzebujemy śmierci jako fundamentu bytu narodowego, tymczasem Dorn się do tego odwołuje.

- Ludwik Dorn patrzy na teraźniejszość z punktu widzenia mitycznego oglądu przyszłości. To nie tylko niemożliwość spojrzenia po prostu na tu i teraz, ale także nadawanie sensu czemuś, co sensu nie ma - komentował prof. Paweł Łuków. - Polityk mówi nam, że państwo potrzebuje krwawego mitu założycielskiego, a z drugiej strony ignoruje fakt, że wydarzenia pod Smoleńskiem to był po prostu wypadek.

"Dzisiaj społeczeństwo polskie jest już inne niż w 2005 roku"

- Warto zwrócić uwagę także na to, że zmieniła się struktura wyborców w Polsce. Po pierwsze, nastąpiło odczarowanie PiS-u - mówił prof. Mikołejko. - Po drugie wielkomiejski wyborca, zdystansowany wobec polityki, rozpoznał swoją wagę i dostrzegł, że jeśli nie weźmie udziału wyborach, to może być dla niego niebezpieczne.

Profesor Zbigniew Mikołejko podkreślił, że język symbolu, rytuału i mitu przemówi do bardzo określonej grupy społecznej, wychowanej na prostych mitach. - Polityka historyczna była polityką mitotwórczą, sprowadzoną do kilku fundamentalnych symboli nacechowanych emocjonalnie. Mamy do czynienia ze społeczeństwem już innym, które inaczej postrzega patriotyzm. Dziś patriotyzm polega na wspólnocie negocjacji, a nie wspólnocie odświętnej ujawniającej się w czasie żałoby. PiS nie negocjuje, ale działa przy pomocy przymusu symbolicznego.

- Wśród Polaków nastąpiła zamiana. Coraz rzadziej ich patriotyzm ma charakter martyrologiczny. Patriotyzm młodych ludzi opiera się na dumie z przynależności do zbiorowości, ale nie dlatego, że ta zbiorowość została doświadczona przez los, lecz dlatego, że potrafimy osiągać rzeczy niedostępne dla innych - podsumował prof. Paweł Łuków.

DOSTĘP PREMIUM