Analiza memów, filmy i spotkanie z imamem. Tak uczniowie dyskutują o uchodźcach w Klubach Dobrej Rozmowy

Chodzi o to, by młodzież wiedziała, jakim językiem mówić o uchodźcach i jak rozmawiać bez agresji i napięć. Jak wynika m.in. z obserwacji RPO w Polsce nasilają się postawy rasistowskie i ksenofobiczne.

Rzecznik Praw Obywatelskich dr Adam Bodnar napisał w tej sprawie do premiera i ministra sprawiedliwości. RPO podkreśla, że wszelkie zdarzenia motywowane nienawiścią na tle narodowościowym, etnicznym lub wyznaniowym oraz przejawy tego typu uprzedzeń nie tylko stanowią naruszenie zakazu dyskryminacji wyrażonego w Konstytucji, ale także godzą w istotę demokratycznego społeczeństwa.

Do ataków na tle dyskryminacyjnym dochodzi w Polsce coraz częściej, a ataki te nie ograniczają się do obelżywych słów pod adresem cudzoziemców, lecz często przeradzają się w agresję fizyczną, w skrajnych przypadkach nawet wobec dzieci

- czytamy na stronie RPO.

W swoim liście zwraca uwagę na to, że trzeba przeanalizować przepisy prawa i rozważyć, czy organy ścigania mają odpowiednie narzędzia, by skutecznie zwalczać  działalność organizacji, których programy odwołują się do nazizmu czy faszyzmu. Rzecznik jednocześnie proponuje podjęcie niezbędnych działań z zakresu edukacji obywatelskiej i historycznej.

Klub Dobrej Rozmowy dla każdego

Właśnie z edukacją związany jest projekt "Rozmawiajmy o uchodźcach", realizowany przez Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO) organizacją wspierającą kompetencje obywatelskie uczniów. W poprzednim semestrze odbył się pilotaż Klubów Dobrej Rozmowy - w ramach projektu w około 80 szkołach w Polsce powstały miejsca do debaty, wymiany poglądów, dyskusji. O uchodźcach, cudzoziemcach, migracjach. - Młodzi ludzie mogą się tam uczyć formułowania opinii, argumentowania swojego stanowiska czy krytycznego stosunku do informacji - mówi Julia Godorowska z CEO.

I do CEO, i do wielu organizacji pozarządowych zgłaszają się nauczyciele, którzy szukają wsparcia - chcą rozmawiać z młodzieżą o trudnych tematach, w tym o kryzysie migracyjnym i uchodźcach, ale nie czują się na siłach; nie bardzo wiedzą jak; boją się agresji i mowy nienawiści, która mogłaby się pojawić.

By te obawy rozwiewać, CEO proponuje udział w projekcie. Ci, którzy zdecydują się uruchomić u siebie w szkole Klub Dobrej Rozmowy, mogą liczyć na fachowe szkolenie dla nauczycieli, by wiedzieli, jak rozmawiać, do czego nie dopuszczać, na co w dyskusji zwracać szczególną uwagę.


- Zakładamy, że na Klubach Dobrej Rozmowy będą wybrzmiewały różne punkty widzenia. Dlatego zależy nam na tym, by w organizacji klubów w szkołach brali udział wszyscy uczniowie i uczennice. Chodzi o wysłuchiwanie z szacunkiem tego, co mają do powiedzenia inne osoby - mówi Elżbieta Krawczyk z CEO.

Jak dodaje, w ramach projektu centrum oferuje nauczycielom szereg konkretnych narzędzi. - Są to różne materiały dydaktyczne, merytoryczne, scenariusze zajęć. Mamy też praktyczne wskazówki, w tym 10 zasad dobrej rozmowy, które pozwalają bardziej się osadzić w kontekście dobrego rozmawiania. I mamy oczywiście kurs internetowy - dodaje E. Krawczyk.


Młodzież o memach: "Często oparte na stereotypach"

Spotkania Klubu Dobrej Rozmowy - w ramach pilotażu - odbywały się m.in. w jednej ze szkół w Bielsku-Białej. Na jednym z nich dyskutowano o memach, m.in. na temat migrantów - jaki jest ich cel i czy przekazują prawdę. Młodzież doszła do wniosku, że memy często korzystają ze stereotypów – opierają się na uproszczeniu i emocjach, a informacje w nich zawarte są ogólne, trudne do zweryfikowania.

Uczniowie - jak wynika z relacji ze spotkania - uznali, że istnieje zagrożenie, że odbiorcy/odbiorczynie, którzy bezkrytycznie przyjmą treść mema, zbudują swoje wyobrażenie o świecie w oparciu o fałszywe informacje.

Młodzież: Jak to jest z tym islamem? Może pójść do meczetu?

W szkole w Milanówku w ramach Klubu Dobrej Rozmowy młodzież obejrzała film "Dziewczyna w trampkach". Po projekcji część uczennic uznała, że chcą zająć się zagadnieniem kobiet w islamie. Stworzyły listę pytań, na które chciały poznać odpowiedź. Chciały potwierdzić, czy prawdą jest to, co o islamie słychać w mediach.

Zaproponowały wycieczkę do meczetu w Warszawie, aby porozmawiać z imamem, czyli osobą, do której muzułmanie zwracają się z pytaniami dotyczącymi wiary. W realizacji spotkania pomogło CEO.

Centrum Edukacji Obywatelskiej podkreśla, że Kluby Dobrej Rozmowy powinny być miejscem wymiany poglądów dla wszystkich, o bardzo różnych przekonaniach. - Chcemy uniknąć poczucia, że klub jest dla wybranej grupy uczniów czy uczennic, które mają określone podejście do tematu. Mamy świadomość tego, że młodzież w bardzo różny sposób podchodzi do uchodźców, ale jednocześnie bardzo chce o tym rozmawiać i szuka przestrzeni do wymiany myśli - dodaje Elżbieta Krawczyk.


CEO w ramach projektu przygotowało m.in. broszurę dla uczniów na temat dobrej rozmowy i klubów. W przewodniku można przeczytać, że jeśli jest w szkole kółko
matematyczne, przyrodnicze czy teatralne, to można też stworzyć takie, którego głównym celem jest rozmowa i wymiana opinii. Przewodnik pokazuje, jakie mogą być korzyści z utworzenia Klubu Dobrej Rozmowy, dlaczego warto rozmawiać o uchodźcach, jak to robić czy jak trzymać na wodzy emocje.

Jest m.in. 10 porad, jak rozmawiać o uchodźcach i wzajemnie się słuchać. Jakie to porady? M.in.:

  • Mówcie do większości, a nie tylko do przekonanych.
  • Szanujcie osoby, o których rozmawiacie i do których mówicie.
  • Nie koncentrujcie się tylko na faktach.
  • Nie generalizujcie i nie używajcie stereotypów.
  • Nie traktujcie wszystkich osób, które się z wami nie zgadzają, jak wrogów.

Nauczyciele, którzy chcieliby się zgłosić do projektu i stworzyć u siebie Klub Dobrej Rozmowy, powinni zajrzeć na stronę Centrum Edukacji Obywatelskiej

Więcej o:

DOSTĘP PREMIUM