Środa: W Polsce jest już gotowość do wojny. Są dwa wielkie plemiona, które zupełnie się od siebie różnią

- Wojną jest nie tylko scena, na której dokonuje się działań militarnych, ale wojną jest też pewna gotowość do wojny. Według mnie w Polsce ta gotowość do wojny, która niekoniecznie musi się w tą rzeczywistą przemienić, już jest - mówiła w Radiu TOK FM prof. Magdalena Środa.

Prof. Magdalena Środa, która była gościem programu Prawda nas zaboli w Radiu TOK FM, mówiła, że obecna władza chce przytępić zapał Polaków do manifestacji. A to, co się zmieniło, to na pewno charakter protestów.

O manifestacjach i potrzebie odwagi   

- Pamiętam szczególnie te KOD-owskie na początku, kiedy przychodziły całe rodziny, były baloniki, gdzie było budująco i zabawnie zarazem. Teraz te manifestacje mogą wrócić na swoje miejsce, czyli być pewną formą sprzeciwu, która wymagała nie tyle potrzeby zabawy, co odwagi - powiedziała filozofka.

 - Pamiętamy my, pewne roczniki, jak wyglądały manifestacje w czasie stanu wojennego. Mamy taką kulturę, którą buduje się na pamięci oporu wobec wszystkiego, co narzucone, co jest przeciw wolności. Widzę wielką determinację, że można manifestować wtedy, kiedy jest to radosne, jest wyrazem więzi, ale też trzeba manifestować wtedy, kiedy jest to świadectwem wyraźnego oporu przeciwko złu, które się dzieje - podkreśliła Środa. 

Wykładowczyni z Instytutu Filozofii UW przyznała, że nie chciałaby wracać do czasów, kiedy wyjście na ulice związane było z ryzykiem trafienia na dołek, albo oberwaniem pałką po plecach. Dodała jednak, że w jej ocenie, wszystko idzie w tym kierunku.

Demokracja działa przeciwko demokracji

- Mamy do czynienia z fenomenem. PiS korzysta z demokratycznego mandatu i wykorzystując demokratyczną większość de facto chce zniszczyć demokracje jako pewien system określonych instytucji. Nagle mamy takie zachowania, które są zachowaniami nielegalnymi, ale jednocześnie są one w obronie prawa i praworządności. Większość ma świadomość, że nie jest to przeciwko władzy z zewnątrz, ani władzy, która jest autorytarna ze względu na to, że nie ma legitymizacji do rządzenia. To jest oczywiście nasza władza i władza demokratycznie wybrana, ale też mamy takie doświadczenie, chociażby w Europie, że władze wybrane w sposób demokratyczny doprowadzały do systemów antydemokratycznych - przypomniała.

- W warstwie symbolicznej każdy forma powiedzenie „nie” władzy, która uderza w demokrację, jest istotna. Mogą się pojawić różne formy protestu. Ubolewam nad tym, że jako osoba 60-letnia, że my znowu musimy w to wejść, znowu musimy pracować, znowu - powiem górnolotnie - bronić podstawowych wartości - powiedziała filozofka.

Wojną jest też pewna gotowość do wojny. A ta w Polsce już jest

Jak mówił Hobbes [Thomas Hobbes, angielski filozof i myśliciel -red.], wojną jest nie tylko scena, na której dokonuje się działań militarnych, ale wojną jest też pewna gotowość do wojny. Według mnie w Polsce ta gotowość do wojny, która niekoniecznie musi się w wojnę rzeczywistą przemienić, już jest. Są tak naprawdę dwa wielkie plemiona: jedno plemię europejskiej, drugie zbudowane na jakiś formach nacjonalizmu. I ta gotowość, ta różnica jest

- oceniła.

O przyczynach zła w Polsce

Środa powiedziała, że wciąż wierzy w symboliczny charakter napięć, protestów. To, co w jej zdaniem jest największym problem, to znalezienie punktów stycznych, w których możliwy byłby jakiś dialog, wymiana myśli.

- Ale w moim przekonaniu, to nie manifestujący przeciwko temu, co się dzieje zaostrzają sytuacje w Polsce, tylko w biały rękawiczkach dokonywana jest zmiana ustroju. To jest przyczyna zła w Polsce. Łatwo oskarżać tych, którzy idą na ulice, bo są kompletnie bezbronni i nie mają żadnych politycznych narzędzi, żeby temu przeciwdziałać. Trudniej jest oskarżać tych, którzy mają legalną władzę, idą jak burza ze swoim barbarzyństwem. To poważny problem słabości demokracji i siły nacjonalizmu, autorytarnych postaw - powiedziała w audycji w Radiu TOK Fm prof. Magdalena Środa. 

DOSTĘP PREMIUM