"Przepotwarzanie" - wystawa w Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego

19 listopada 2021 - 3 kwietnia 2022

Twarz od wieków jest obiektem fascynacji artystów, naukowców i myślicieli. Koncentruje się w niej mnóstwo znaczeń, może wyrażać niezliczone emocje, ale jednocześnie być źródłem nieporozumień, a nawet polem starć o narzucenie jej interpretacji. Między innymi temu zagadnieniu zostanie poświęcona wystawa „Przepotwarzanie", którą będzie można zwiedzić w Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego od 19 listopada 2021 do 3 kwietnia 2022 roku.

W przepotwarzanie jesteśmy uwikłani codziennie, zarówno w stosunku do innych, jak i do siebie samych. Z jednej strony ciągle interpretujemy wyrazy twarzy innych ludzi, często narzucając im to, co sądzimy, że wyrażają. Z drugiej strony sami przepotwarzamy nasze oblicze, postrzegamy siebie w zniekształcony sposób lub dostrzegamy zmiany w naszym wizerunku wraz z upływem lat. Od karykaturowania twarzy prawdopodobnie nie ma ucieczki. Kwintesencję przepotwarzania możemy zobaczyć, zestawiając ze sobą różne wizerunki jednej postaci i widząc, jak się między sobą różnią. Można próbować stawiać mu opór, uprzedzając zniekształcenia, na przykład przez autokarykaturę, która pozwala przejąć inicjatywę i kontrolę nad tym, jak jesteśmy przedstawiani. Wciąż jest to jednak wykorzystywanie karykatury do walki z innymi karykaturami.

Waldemar Świerzy, Marilyn Monroe, ok. 1995, kolekcja Muzeum Karykatury im. Eryka LipińskiegoWaldemar Świerzy, Marilyn Monroe, ok. 1995, kolekcja Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego mat. pr.

Przepotwarzanie może służyć różnym celom. Może być nieświadome i niewinne, może być nieszkodliwym żartem, ale też celowym i wrogim zabiegiem. Karykatura charakteryzuje się dużą różnorodnością. Raz przesadnie uwypukla cechy wyglądu i ułomności fizyczne człowieka, a innym razem jest wymierzona w wady jego charakteru oraz pokusy namiętności, którym ulega. O ile pierwszy rodzaj bywa często jedynie zabawą artysty, o tyle drugi może stać się bronią wymierzoną w konkretnych ludzi, całe grupy społeczne lub instytucje.

Na wystawie zostaną zaprezentowane prace najwybitniejszych twórców karykatury portretowej, m.in. Andrzeja Stopki, Edmunda Mańczaka, Edwarda Ałaszewskiego, Edwarda Głowackiego i Izabelli Kulczyńskiej. Wszystkie pochodzą z kolekcji Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego.

Widzowie będą mogli obejrzeć karykatury przedstawiające m.in. Stanisława Lema, Zofię Nałkowską, Jarosława Iwaszkiewicza, Marylin Monroe, a także postaci historyczne jak Józef Stalin, Adolf Hitler, Wojciech Jaruzelski. Nie zabraknie również wizerunków współczesnych polityków (Lech Wałęsa, Aleksander Kwaśniewski, Leszek Balcerowicz) oraz ludzi kultury (Krystyna Janda, Zbigniew Cybulski, Kalina Jędrusik, Beata Tyszkiewicz). Niektórych z nich będzie można zobaczyć na kilku karykaturach.

Wystawie towarzyszyć będzie bogato ilustrowany katalog. Znajdzie się w nim esej kuratorki wystawy Karoliny Prymlewicz, analizujący złożoność historii postrzegania twarzy i historię jej portretowania, a także wiele reprodukcji karykatur portretowych pokazanych na ekspozycji, w tym również wizerunki prac pochodzących z kolekcji zagranicznych i polskich muzeów.

Witold Mysyrowicz, Karykatura Lecha Wałęsy, lata 90. XX w., kolekcja Muzeum Karykatury im. Eryka LipińskiegoWitold Mysyrowicz, Karykatura Lecha Wałęsy, lata 90. XX w., kolekcja Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego mat. pr.

kuratorka – Karolina Prymlewicz

projekt graficzny katalogu i plakatu wystawy – Tomasz Rupociński, Labografia

Materiały do pobrania (w tym plakat wystawy oraz wizerunki wybranych prac z wystawy) są dostępne na stronie: www.bit.ly/3H257JJ

Strona internetowa wydarzenia: www.bit.ly/3wr2s7A

DOSTĘP PREMIUM