W przyszłym roku świętujemy 100-lecie zaślubin Polski z morzem [sponsorowane]

Do obchodów stulecia zaślubin Polski z morzem szykuje się w całe województwo. Gotowe jest specjalne logo promujące 100-lecie powrotu Pomorza w granice Rzeczypospolitej i zaślubin Polski z Bałtykiem. Składa się z dwóch symbolicznie złączonych ze sobą obrączek, w które została wpisana w liczba 100.

„Zaślubiny Polski z morzem 10 lutego 1920 roku w Pucku były szczególnym wydarzeniem zarówno w historii Pomorza, jak i całej Polski międzywojennej. Nasz kraj po długim okresie zaborów odzyskał dostęp do swoich historycznych wód, co symbolicznie potwierdził uroczysty akt zaślubin z udziałem generała Józefa Hallera. Zaślubiny przypieczętowały też ostatecznie powrót Pomorza w granice Rzeczypospolitej. Stąd dla mieszkańców naszego regionu to właśnie rok 2020 będzie punktem kulminacyjnym obchodów 100-lecia odzyskania Niepodległości. Już dziś wszystkich mieszkańców Pomorza i przyjaciół naszego regionu serdecznie zapraszam do udziału w tych wydarzeniach” – mówi marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk.

Trochę historii

W momencie odzyskania niepodległości, 11 listopada 1918 roku, granice Polski nie były jeszcze ukształtowane, a Polacy z różnych ziem przez kolejne miesiące i lata zabiegali o ich przyłączenie do odradzającej się Ojczyzny. Wszyscy zdawali sobie sprawę, że warunkiem konicznym istnienia niepodległej Polski jest uzyskanie przez nią wolnego dostępu do morza.

O przynależności państwowej ziem byłego zaboru pruskiego po I wojnie światowej miały zdecydować zwycięskie mocarstwa w trakcie konferencji pokojowej zwołanej do Paryża. W wyniku podpisanego 28 czerwca 1919 roku traktatu wersalskiego Polsce został przyznany m.in. znaczna część Wielkopolski oraz fragment Pomorza wraz z pasem bałtyckiego wybrzeża o długości 140 kilometrów. Jednak obejmowanie tych terenów można było rozpocząć dopiero po wejściu w życie postanowień traktatowych, to znaczy po 10 stycznia 1920 roku.

Zgodnie z planem przejmowanie ziem pomorskich od wycofujących się wojsk niemieckich rozpoczęło się 18 stycznia 1920 roku od wkroczenia do Torunia oddziałów Wojska Polskiego pod dowództwem generała Józefa Hallera. Pomimo kilku incydentów odzyskiwanie Pomorza dla Polski przebiegało bez większych zakłóceń. Zwieńczeniem całej operacji były symboliczne zaślubiny Polski z morzem, zorganizowane w Pucku 10 lutego 1920 roku.

Na pamiątkę tego wydarzenia na brzegu odsłonięto i poświęcono pamiątkowy słup, na którym umieszczono wizerunek Orła Białego oraz napis: „Roku Pańskiego 1920, 10 lutego Wojsko Polskie z generałem Józefem Hallerem na czele objęło na wieczne posiadanie polskie morze”.

Nie tylko oficjalne uroczystości w Pucku

Oficjalne uroczystości nawiązujące do zaślubin z Polski z morzem zostaną zorganizowane tradycyjnie 10 lutego w Pucku, a ich gospodarzami będą burmistrz Pucka Hanna Pruchniewska oraz Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Uroczystości będą miały charakter państwowy ze względu na obecność Prezydenta RP. W puckiej farze zostanie odprawiona msza święta, po której ceremonie rocznicowe przeniosą się do portu. Tego dnia zostanie też odsłonięta tablica upamiętniająca puckiego działacza niepodległościowego Antoniego Miotka.

Wśród gości, którzy przybędą na uroczystości do Pucka zostanie rozdanych 2 tysiące ryngrafów Błękitnej Armii generała Józefa Hallera. W mieście stanie też ławeczka multimedialna, z której będzie można usłyszeć m.in. przemówienie generała, „Hymn do Bałtyku” oraz pieśń „Morze, nasze morze”. Natomiast 8 lutego na Starym Rynku odbędzie się bal w stylu lat 20. XX wieku pod hasłem „100 par na 100-lecie zaślubin Polski z morzem”. Już teraz chętni do udziału w balu mogą podszkolić swoje umiejętności taneczne m.in. w quickstepie, charlestonie czy fokstrocie. Dodatkowo 100 morsów upamiętni rocznicę zaślubin Polski z morzem zimową kąpielą w Bałtyku.

„Powitanie Hallera” w Gdańsku

Przez całe Pomorze do Pucka, 10 lutego przejedzie też specjalny pociąg wiozący generała Hallera i jego żołnierzy. Co ciekawe, w pociągu goście będą podróżować oryginalnymi happeningowymi wagonami. W jednym z nich będzie można spróbować kuchni z poznańską pyrą i kaszubskim śledziem. W innym na mężczyzn będzie czekać szczególna atrakcja. Każdy pan posiadający brodę będzie mógł skorzystać z usług barbera i przystrzyc brodę na taką, jaką nosił generał Haller.

W drodze nad morze pociąg zatrzyma się na kilku stacjach, m.in. na dworcu głównym w Gdańsku. Zaplanowano tam radosny festyn „Powitanie Hallera”, którego uczestnicy, przy akompaniamencie orkiestry dętej, zaśpiewają patriotyczne piosenki. Poza tym będą podziwiać elegancję oficerów ubranych w galowe mundury oraz wytworne damy z Organizacji Panien Wrzeszczańskich. Wszyscy będą świadkami podróży w czasie, gdy generałowi Hallerowi włodarze Gdańska i Pomorza wręczą symboliczne pierścienie, by znów powiózł je do Pucka. Mało kto bowiem pamięta, że przed stu laty to właśnie przedstawiciele Polaków mieszkających w Gdańsku wręczyli generałowi pierścienie, którymi potem w Pucku zaślubił morze Ojczyźnie.

Tego samego dnia zostanie także zorganizowana gra miejska, podczas której młodzi odkrywcy, wykonując różne zadania i rozwiązując zagadki, odwiedzą dwanaście ważnych historycznie polskich miejsc na Starym i Głównym Mieście w Gdańsku. Dotrą m.in. do siedziby „Gazety Gdańskiej” i drukarni polskiej, będą podziwiać piastowskie orły na fontannie Neptuna, wysłuchają carillonowej „Roty” z ratuszowej wieży i nauczą się hymnu Kaszubów. Na koniec gracze trafią na patriotyczny koncert Ignacego Jana Paderewskiego.

Muzyka inspirowana morzem

Wśród atrakcji przygotowywanych na przyszłoroczne obchody znajdzie się specjalny koncert, który odbędzie się 9 lutego w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku, a następnie zostanie powtórzony 11 lutego w Wejherowskim Centrum Kultury – Filharmonii Kaszubskiej. Podczas koncertu zostanie prawykonany utwór gdańszczanina Leszka Możdżera, skomponowany specjalnie na 100-lecie powrotu Pomorza w granice Rzeczypospolitej i zaślubin Polski z Bałtykiem.

Program artystyczny tego wydarzenia dopełnią trzy kompozycje inspirowane morzem. Jedną z nich będzie uwertura koncertowa „Legenda Bałtyku” Feliksa Nowowiejskiego z 1924 r. Następnie orkiestra wykona poemat symfoniczny Claude’a Debussy „La mer” („Morze”), którego poszczególne części noszą tytuły: „Od świtu do południa na morzu”, „Gra fal” i „Rozmowa wiatru z morzem”. Będą one oddawać piękno i podziw autora dla wodnego żywiołu. Natomiast fantazja symfoniczna „Morze” Aleksandra Głazunowa także w sposób emocjonalny i efektowny przedstawi słuchaczom bezkresną morską rzeczywistość.

Ponownie powieje „wiatr od morza”

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Josepha Conrada-Korzeniowskiego w Gdańsku oraz Instytut Kaszubski wspólnie wydadzą książkę „Powrót Pomorza w granice Rzeczypospolitej. W setną rocznicę (1920-2020)” autorstwa prof. Cezarego Obracht-Prondzyńskiego i dr. Krzysztofa Kordy. Celem tej publikacji będzie przedstawienie wydarzeń na Pomorzu w XIX i na początku XX wieku. Przedstawione w niej zostaną: znaczenie polskiego ruchu narodowego na Pomorzu Nadwiślańskim, skutki I wojny światowej oraz procesy kształtowania się powojennych granic, przejmowania Pomorza przez odrodzoną Polskę i powstawanie polskich struktur władzy na Pomorzu w roku 1920. Książka będzie bogato ilustrowana, znajdą się w niej liczne zdjęcia, fragmenty prasy i reprodukcje wybranych dokumentów. Premierę wydawnictwa zaplanowano w Gdańsku – 9 lutego, a w Pucku – 10 lutego.

Ponadto, zostanie wznowiona publikacja zbioru opowiadań Stefana Żeromskiego „Wiatr od morza. W sto lat później”. Dzieło Żeromskiego to niezwykle ważna książka, która w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości obudziło w wielu rodakach miłość do morza i spraw pomorskich.

Wydarzeniu towarzyszyć będzie wystawa prac dwudziestu wybitnych malarzy pomorskich „Wiatr od morza”. Kolekcja powstała dzięki staraniom Muzeum Narodowego w Gdańsku oraz Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku, a stworzyli ją m.in.: Kiejstut Bereźnicki, Jacek Kornacki, Anna Orbaczewska-Niedzielska, Joanna Rusinek, Mariusz Waras i Krzysztof Wróblewski. Wystawę od stycznia będzie można zobaczyć w Pucku, a w marcu trafi do Lęborka.

Nie ladą gratką dla kolekcjonerów będzie też specjalna srebrna moneta o nominale 50 złotych wydana w nakładzie 5 tysięcy egzemplarzy przez Narodowy Bank Polski oraz rocznicowy znaczek wyemitowany przez Pocztę Polską.

Do obchodów przygotowuje się całe Pomorze

Do obchodów stulecia zaślubin Polski z morzem szykuje się w całe województwo. Gotowe jest specjalne logo promujące 100-lecie powrotu Pomorza w granice Rzeczypospolitej i zaślubin Polski z Bałtykiem. Składa się z dwóch symbolicznie złączonych ze sobą obrączek, w które została wpisana w liczba 100. Autorem logotypu jest gdynianin Patryk Hardziej. Z kolei w Pucku na ścianie kamienicy przy ulicy Morskiej pojawił się też nowy mural. Odsłonięte, 8 listopada dzieło przedstawia portret generała Józefa Hallera oraz słupek zaślubinowy na tle Zatoki Puckiej. Jego twórcami są Martyna i Radosław Tarasiewicz z grupy artystycznej Wypiszwymaluj.

Nad przyszłorocznymi uroczystościami pracuje sztab ludzi i instytucji. W wielu miejscowościach odbywać się będą różne spotkania, wystawy, koncerty, konkursy plastyczne i literackie. W przeddzień oficjalnych obchodów, 9 lutego odbędzie się uroczysta sesja Sejmiku Województwa Pomorskiego upamiętniająca zaślubiny Polski z Bałtykiem. Dodatkowo, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie wyda dwie monografie o generale Józefie Hallerze i Antonim Abrahamie oraz zorganizuje 3. Kongres Kaszubów. Natomiast Liga Morska i Rzeczna przygotuje wystawę z okazji 100-lecia Ligii Morskiej i Rzecznej, którą będzie można zobaczyć w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku i Filharmonii Kaszubskiej w Wejherowie. 

Szczegółowy program obchodów będzie aktualizowany na stronie: www.pomorskie.eu

autor: Marcin Szumny

Więcej o:

DOSTĘP PREMIUM