Energetyczne innowacje w przemyśle. Czy polskie firmy podążają ku efektywności energetycznej?

Marsz ku efektywności energetycznej jeszcze nigdy w historii nie był tak opłacalny ekonomicznie, jak obecnie. Wysokie ceny paliw spowodowały, że po energetyczne innowacje zaczynają sięgać już nie tylko firmy, które w swoją misję mają wpisaną odpowiedzialność społeczną i ekologiczną. Baptiste Calvet, dyrektor inżynierii w firmie Dalkia Polska w tym upatruje szans na coraz bardziej efektywne gospodarowanie energią w polskim przemyśle.

Energetyczne innowacje – co to takiego?

 Mówiąc o energetycznych innowacjach, wymienić należy nie tylko zupełnie nowe technologie takie, jak choćby wykorzystanie wodoru, o którym tak dużo mówi się w ostatnim czasie. Innowacjami są także nieco starsze technologie, które dopiero teraz, z uwagi na odpowiednią dojrzałość technologiczną, kosztową i środowiskową, zaczynają być wdrażane na szeroką skalę.

Jak zauważa Baptiste Calvet, w Polsce klasyczne odnawialne źródła energii takie, jak np. fotowoltaika stały się innowacyjne właśnie dlatego, że dopiero teraz zaczyna się ich szerokie rozpowszechnienie w fabrykach i zakładach przemysłowych. Wcześniej nie było ku temu uzasadnienia technologicznego i ekonomicznego.

Druga rzecz to usprawnienie rozwoju energetyki odnawialnej, czyli innowacja, ale bardziej na poziomie umów, czy przepisów prawa. Calvet jako przykład podaje na nowo zaproponowaną definicję tzw. linii bezpośredniej, czyli zapowiadaną możliwość bezpośredniego połączenia instalacji odnawialnej do odbiorcy z pominięciem sieci. - To także jest forma innowacji, co prawda nie technologicznej, ale takiej, która może dużo rzeczy ułatwić – zauważa.

 Inżynier firmy Dalkia Polska podkreśla także, że w zakresie innowacji prawdopodobnie będziemy mieli powrót biomasy. - Biomasa do wielkiej energetyki wkroczyła jakieś 10 lat temu. Później prawo się zmieniło, szczególnie system wsparcia i wszystko się załamało. W ostatnim czasie Parlament Europejski przegłosował ostateczną treść nowej dyrektywy dotyczącej energii odnawialnej, która musi teraz być przyjęta na poziomie Rady, więc biomasa może znów pojawić się w przyszłości – przewiduje.

 Na zakończenie definiowania innowacji energetycznych ekspert mówi o najważniejszym aspekcie, czyli efektywności energetycznej. - Przy takich cenach energii, jakie mamy, opłacalne stają się projekty, które nie były opłacalne jeszcze rok, czy dwa lata temu. Dlatego sądzę, że będziemy przeżywać pod tym kątem nowe otwarcie – mówi Baptiste Calvet.

 Kogeneracja, sprężone powietrze, trigeneracja i energia z odzysku

 Do rozwiązań, które pozwolą przemysłowi zdobyć większą niezależność energetyczną, zaliczyć można między innymi kogenerację, trigenerację, sprężone powietrze i energię z odzysku. Ekspert wyjaśnia, na czym one polegają.

Kogeneracja i trigeneracja (inaczej wytwarzanie w skojarzeniu) to procesy, w których jednocześnie wytwarzane są dwa lub trzy nośniki energii. Bardzo często kogeneracja dotyczy wytwarzania równocześnie ciepła i energii elektrycznej. W przypadku trigeneracji wytwarzane jest ciepło, energia elektryczna i chłód. - Wiele jest możliwych kombinacji, ale clue jest takie, że jedno urządzenie może mieć większą sprawność, bowiem wytwarza więcej niż jeden nośnik energii – wyjaśnia Calvet.

Sprężone powietrze i energia z odzysku – to powietrze wytwarzane przy użyciu sprężarek, którego ciśnienie jest wyższe niż atmosferyczne. Pełni rolę nośnika energii do zasilania maszyn i urządzeń o napędzie pneumatycznym. - To jest najdroższy znany nośnik energii. Fizyka mówi, że jeśli chcemy sprężyć jakiś gaz, musimy zwiększyć temperaturę. Tę temperaturę trzeba jakoś odprowadzać. Ciepło, które musimy wyciągać z układu, pochodzi wyłącznie z energii elektrycznej, która zasila ten układ. Zastosowanie sprężonego powietrza w przemyśle jest bardzo duże, duże więc są szanse na znalezienie sposobu na wykorzystanie odzyskiwanego ciepła. Na przykład można je wykorzystać do podgrzewania wody dla potrzeb produkcyjnych czy bytowych – wyjaśnia inżynier.

 Innowacje a potrzeby biznesowe przedsiębiorstw

 - Potencjał do wdrażania innowacji jest duży i nie dotyczy już tylko firm, które mają w swój status wpisaną odpowiedzialność społeczną i ekologiczną. Wysokie ceny energii sprawiły, że zachęta jest nie tylko na poziomie etyki, ale i ekonomii – zauważa ekspert Dalkia Polska i zwraca uwagę na to, jak wiele energii, którą obecnie tracimy, można byłoby wykorzystywać. - Kilka lat temu na poziomie europejskim wykonano analizę, ile jest ciepła straconego, które potencjalnie mogłoby być odzyskiwane i wykorzystywane. Rząd wielkości był taki, że to odzyskane ciepło wystarczyłoby do ogrzania wszystkich domostw w Unii Europejskiej.

 Calvet dodaje, że polskie firmy mają dużą świadomość i są na wysokim poziomie technologicznym.

Jego zdaniem potencjał rodzimych przedsiębiorstw jest wysoki, zwłaszcza że obecnie doszedł motywator ekonomiczny, który sprawił, że zamiany w stronę innowacyjności energetycznej stały się opłacalne finansowo.

Jak zauważa, historycznie wdrażaniem innowacji najbardziej zainteresowane były te sektory, w których koszt energii jest stosunkowo duży w cenie produktu, który wytwarzają. Pionierami w wykorzystaniu paliw alternatywnych, odzysku ciepła były cementownie wytwarzające materiały budowlane. Drugi sektor, który wdraża takie innowacje, to sektor spożywczy, a szczególnie mleczarnie, w których proces pasteryzacji obecnie często odbywa się bez jakichkolwiek nakładów energetycznych. Baptiste Calvet podkreśla jednak, że w każdej branży i każdej firmie można zrobić jeszcze więcej. - Trudno znaleźć sektor czy zakład, w których nie ma nic do zrobienia – zauważa.

 Czy w Polsce nastąpi pełna dekarbonizacja?

Zapytany, kiedy możemy się spodziewać tego, że nasz kraj zupełnie zrezygnuje z paliw kopalnych, ekspert firmy Dalkia Polska stwierdził, że jest to kwestia trudna do przewidzenia z uwagi na tempo zmian w sektorze energetyki. Podkreślił jednak, iż istnieje delikatna różnica między dekarbonizacją a neutralnością węglową. - Dekarbonizacja mówi o całkowitej rezygnacji z paliw kopalnych w naszych przedsiębiorstwach. Neutralność zaś zakłada, że można wciąż używać np. paliwa gazowego, ale mieć tak wdrożony program poprawy efektywności energetycznej, że udaje się oszczędzać tyle samo, ile się zużyło – wyjaśnia.

 Zdaniem Baptiste Calvet wiele przedsiębiorstw już wyznaczyło sobie drogę ku neutralności energetycznej i nawet jeśli nie uda im się zrealizować tego planu do wyznaczonego terminu, to kierunek został obrany i nie ma już powrotu do marnotrawstwa energetycznego. Nawet w sytuacji, gdy dostępne będzie źródło taniej energii odnawialnej.

 - Jest wiele dostępnych technologii, wiele rozwiązań oraz woli w polskich zakładach przemysłowych, żeby to zrealizować. Obecnie jest to kwestia być albo nie być, ponieważ energia jest dziś kluczową pozycją kosztową – podsumowuje ekspert.

DOSTĘP PREMIUM

DOSTĘP PREMIUM