Jak zadbać o odporność? Co ją wzmacnia, a co osłabia? [PORADNIK]

Sport, właściwe odżywianie, suplementy czy wysypianie się - w dobie koronawirusa powinniśmy szczególnie zadbać o własną odporność. Jak to zrobić? Co ją wzmocni, a co osłabi? Na wszystkie pytania w TOK FM odpowiedział dr Wojciech Feleszko - immunolog, pediatra, specjalista chorób płuc z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
Zobacz wideo

W Polsce liczba potwierdzonych przypadków koronawirusa przekroczyła 100 i na razie nic nie wskazuje na to, by przestała rosnąć. W grupie największego ryzyka są osoby starsze oraz cierpiące na inne choroby - one przechodzą wirusa najciężej. Ale również u osób "w sile wieku" słynny już SARS-CoV-2 jest wykrywany. W jaki sposób - poza myciem rąk i izolacją - można się przed nim bronić? Jak poprawiać swoją odporność i czego nie robić, aby jej nie osłabiać? Zapytaliśmy eksperta.

Czym w ogóle jest odporność organizmu i jak ona powstaje?

Jak wyjaśniał w TOK FM dr Wojciech Feleszko, odporność to bardzo skomplikowany system uzależnień między komórkami naszego ciała. - Są to i komórki, i białka zawieszone w krwi. Układ odpornościowy jest właściwie w każdym naszym narządzie po to, by wychwytywać drobnoustroje - mówił. Przyznał, że jeden konkretny mechanizm, który mógłby wspomóc całą odporność, tak naprawdę na ten moment nie istnieje.

Z pewnym zalążkiem układu odpornościowego przychodzimy już na świat. - Jego najbardziej intensywny rozwój obserwuje się w ciągu pięciu-siedmiu, a niektórzy mówią, że dziewięciu lat życia. Wówczas zwiększa się znacząco liczba komórek, które mają później być strażnikami naszego organizmu. Zwiększa się też liczba przeciwciał, które mają zwalczać drobnoustroje - wyjaśniał rozmówca Michała Janczury. Podkreślił zarazem, że "kontakt z drobnoustrojami jest obecnie postrzegany jako najważniejszy czynnik stymulujący rozwój układu odpornościowego".  Doktor przyznał, że w dobie izolacji przed koronawirusem może to brzmieć dość zaskakująco. Jednak badania pokazują, że kontakt z drobnoustrojami we wczesnym dzieciństwie powoduje, że układ odpornościowy rozwija się w sposób prawidłowy.

Czy można budować odporność będąc dorosłym człowiekiem?

Można. Choć dr Feleszo przyznał, że dorośli ludzie częściej niestety mają tendencje bardziej do niszczenia swojego układu odpornościowego, niż do jego wzmacniania. - Nieświadomie, ale potrafimy sparaliżować naszą odporność wystawiając ją na poważną próbę, na przykład paląc papierosy, nie uprawiając wysiłku fizycznego, nie korzystając ze szczepionek czy nie odżywiając się w sposób racjonalny - wyliczał. - Są to te czynniki, które później doprowadzają do osłabienia układu odpornościowego - dodał.

Czy regeneracja organizmu poprzez sen i wypoczynek wspomaga układ odporności?

Zdecydowanie tak. Wysypianie się. Unikanie sytuacji stresowych czy używek, które mogą zdemolować immunologię naszego organizmu to są właśnie te działania, które - jak mówił ekspert - charakteryzują w zasadzie normalny, higieniczny tryb życia, ale i wzmacniają odporność.

A co ze sportem? Czy intensywny wysiłek fizyczny poprawia naszą odporność, czy wprost przeciwnie?

Jak wyjaśniał dr Feleszko, uważa się, że umiarkowane uprawianie sportu - hobbystycznie, jak robi to większość społeczeństwa jest zdrowe i poprawia funkcjonowanie układu odpornościowego. - Natomiast badacze zajmujący się immunologią sportu mówią, że jeżeli jest to sport zawodniczy, czyli mówiąc wprost: ciężka harówka po kilka godzin dziennie przez siedem dni w tygodniu, to wówczas odbija się to negatywnie na funkcjonowaniu odporności - przestrzegał gość TOK FM.

Zaznaczył jednak, iż "z całą pewnością - uprawianie wysiłku fizycznego pół godziny do godziny dziennie jest czymś co poprawia naszą odporność".

Ekspert wskazał, że obecnie - kiedy staramy się izolować i ograniczać wychodzenie z domu z powodu koronawirusa, nie powinniśmy zaniechać aktywności fizycznej, wprost przeciwnie. - Wyjście na spacer samodzielnie czy z członkami własnej rodziny jest jak najbardziej wskazane - powiedział Felszko. Warto jednak unikać takich miejsc jak place zabaw czy większe zbiorowiska.

Co z jedzeniem? Często mówi się, że są naturalne sposoby budowania odporności, na przykład miód, czosnek czy syrop z cebuli. Czy to ma jakieś racje bytu?

- Od lat ludzkość próbuje w taki sposób wspomagać odporność. Natomiast jeśli wyłożymy karty na stół, powiemy "sprawdzam" i wykonamy dobre badanie (…) to okazuje się, że domowe sposoby nie są aż tak skuteczne, jak się podejrzewa - powiedział gość TOK FM. - Niemniej jednak, chcę podkreślić dość istotną rolę czynników psychicznych. Jeśli ktoś z nas czuje się przeziębiony, napije się tej herbaty z miodem i będzie miał wrażenie, że mu się robi lepiej, to głęboko wierzę, że na zasadzie efektu placebo to poczucie komfortu poprawia funkcje odpornościowe - dodał.

Czy witamina C poprawia odporność?

Jak wskazał dr Feleszko, popularna witamina C w dużej grupie społecznej "niestety nie sprawdziła się". - U wybranych osób, niekiedy, w ciężko pracujących warunkach arktycznych czy u żołnierzy podejmujących wielki wysiłek fizyczne - wyniki były rzeczywiście takie, że zapobiega zakażeniom. Też uważa się, że u niektórych chorych onkologicznie pewne funkcje odpornościowe wspomaga. Ale na szerszą skalę się nie sprawdziła - przyznał.

Na koniec gość Michała Janczury podkreślił, że wszelkie suplementy raczej nie są skuteczne w walce z wirusami. A najskuteczniejsze metody to izolacja oraz częste i dokładne mycie rąk.

W Aplikacji TOK FM posłuchasz na telefonie:

Więcej o:

DOSTĘP PREMIUM