Atopowe zapalenie skóry - jak je rozpoznać i jak z nim postępować?

Atopowe zapalenie skóry to obecnie jedna z najczęściej występujących chorób wieku dziecięcego, ale może dotyczyć również osób dorosłych. W wydaniu specjalnym podcastu Sezon na zdrowie Ewa Podolska pyta dr Elżbietę Szymańską z Centrum Profilaktyki i Terapii w Warszawie o to, czym jest atopowe zapalenie skóry i jak należy pielęgnować skórę dotkniętą atopią.

Na wstępnym etapie atopowe zapalenie skóry objawia się suchością skóry. - Jeśli będziemy właściwie pielęgnować skórę i unikać czynników drażniących, to może się okazać, że inne objawy się nie rozwiną i nie dojdzie do objawów zapalnych takich ja zaczerwienienie, złuszczanie czy pękanie skóry – mówi dr Szymańska, dodając że moment wystąpienia objawów atopowego zapalenia skóry zależy od różnych czynników takich jak właściwa pielęgnacja skóry oraz eliminowania czynników drażniących skórę.

Dr Elżbieta Szymańska w rozmowie z Ewą Podolską tłumaczy, że zapalenie skóry może przyjmować różne formy i być powodowane przez różne czynniki: infekcyjne, alergiczne, immunologiczne. - Ta choroba wtapia się w zespół zwany atopią. Jest to szersze pojęcie, które może obejmować zmiany w układzie oddechowym takie jak katar sienny i astma, atopowe zapalenie spojówek, a także zmiany skórne.

Zobacz wideo

 Ekspertka podkreśla, że najistotniejszym elementem AZS jest defekt w zakresie skóry, a konkretnie samego naskórka. Jest to uzależnione od czynników genetycznych, ale zmiany nie muszą się rozwijać od urodzenia.

- Istnieją przypadki, gdzie pierwsze zmiany skórne pojawiają się po urodzeniu, ale bardzo często obserwujemy zmiany skórne po 4. roku życia, może się też rozwinąć późne AZS u osób dorosłych - mówi dr Szymańska. 

Objawy atopowego zapalenia skóry 

Typowe objawy to wyprysk atopowy, charakterystyczna lokalizacja zmian (w zależności od wieku) i nawrotowość. Atopowe zapalenie skóry wiąże się przede wszystkim z uszkodzoną barierą ochronną skóry, przez co jest narażona na wnikanie m.in. gronkowca złocistego i innych alergenów powodujących zaostrzenie zmian.

Objawy AZS są zależnie od wieku. Jak mówi ekspertka, u niemowląt zmiany pojawiają się na policzkach, na owłosionej części głowy, przypominając ciemieniuchę, mogą też być rozsiane na całym ciele. U starszych dzieci i osób dorosłych zmiany częściej dotyczą zgięć stawowych, skóry wokół oczu i na szyi. Zaawansowane zmiany mogą obejmować nawet całe ciało. Przy ostrym stanie zapalnym skóra może się sączyć i mogą pojawiać się pęcherzyki. 

Posłuchaj całej rozmowy Ewy Podolskiej z dr Elżbietą Szymańską:

A gdyby nie leczyć atopowego zapalenia skóry? 

Lekarka przestrzega przed ignorowaniem atopowego zapalenia skóry, gdyż ta nieleczona choroba może doprowadzić do ciężkich powikłań skórnych i rozprzestrzeniania się zmian. - Pamiętajmy, że uszkodzona skóra łatwo się nadkaża i może to prowadzić do wtórnych infekcji bakteryjnych i grzybiczych - ostrzega dr Szymańska. 

Atopowe zapalenie skóry a alergia

Kolejnym zagrożeniem związanym z atopowym zapaleniem skóry jest uczulanie się na dodatkowe alergeny. - Kiedy mamy nietolerancję alergenów takich jak nabłonki czy sierść zwierząt, ale przebywamy w pomieszczeniu, w którym jest dużo pleśni czy kwiatów, to nasz organizm po jakimś czasie zaczyna się uczyć, że te czynniki też mu nie pasują i zaczyna się uczulać na inną substancję. Może się to objawiać w postaci zaostrzonych zmian skórnych, a także rozszerzeniem objawów atopowych i przejściem w katar sienny lub astmę – mówi ekspertka. 

Jak podkreśla dr Elżbieta Szymańska, alergia jest elementem atopowego zapalenia skóry i może być bardzo złożona: na kurz, na roztocza, na pyłki, na trawy, na białko mleka krowiego, cytrusy, różne substancje chemiczne. Jeśli nie będziemy eliminować tych alergenów, nietolerancja będzie wzrastała. Natomiast jeśli wyeliminujemy ze środowiska substancje uczulające, może się okazać, że organizm „zapomni", że jest na nie uczulony. 

Więcej o atopii w następnych odcinkach Sezonu na zdrowie - wydaniu specjalnym poświęconym atopowemu zapaleniu skóry. Nowe odcinki w listopadzie pojawiają się we wtorki. 

DOSTĘP PREMIUM