Atopowe zapalenie skóry: Jak walczyć z suchą i swędzącą skórą? Czy z AZS można wyrosnąć?

Średnio na świecie problem z atopowym zapaleniem skóry ma od 20 do 30 proc. dzieci. Rzadziej choroba występuje u dorosłych - światowe statystyki mówią o 3-4 proc. chorych. Mimo że polskie statystyki są nieco inne (w populacji dziecięcej do 9 proc., a w populacji osób dorosłych do 2 proc. osób chorych na AZS), zwraca uwagę fakt, że choroba ma tendencję do wyciszania się z wiekiem. Jak podkreśla dermatolożka dr Elżbieta Szymańska warunkiem jest to, że pacjent jest we właściwy posób prowadzony - dobrze leczony oraz we właściwy sposób stosowana jest profilaktyka.

Atopowego zapalenia skóry nie można wyleczyć, można jednak zmniejszyć uciążliwość jego objawów. Okazuje się, że nawet u 80-90 proc. dzieci, które mają AZS, choroba ulega remisji w wieku dorosłym. Pozostaje sucha skóra, ale objawy są wyciszone – mówi rozmówczyni Ewy Podolskiej w podcaście „Sezon na zdrowie – wydanie specjalne" poświęconym zdrowej skórze. 

Zobacz wideo

Czy z atopowego zapalenia skóry się wyrasta?  

Dermatolożka podkreśliła, że postępowanie medyczne odgrywa bardzo ważną rolę w przebiegu atopowego zapalenia skóry. - Pamiętajmy o tym, że atopowe zapalenie skóry jest chorobą, którą nasila wiele czynników środowiskowych i chemicznych. Niekorzystnie na tę chorobę wpływa również stres – mówiła dr Szymańska. Podkreśliła, że w terapii istotna jest nie tylko farmakoterapia, czyli leczenie ogólne, nie tylko pielęgnacja jak przy suchej skórze, ale przede wszystkim eliminowanie zewnętrznych czynników pogłębiających chorobę. 

- Dziecko, które będzie narażone na działanie różnych substancji drażniących, czyli np. niewłaściwych detergentów, będzie rozwijało intensywniejsze zmiany wypryskowe i będzie się uczulało dodatkowo na te substancje. Jeśli dziecko będzie miało w domu zwierzę futerkowe, to jest duże ryzyko rozwoju alergii IgG-zależnej na nabłonki lub sierść zwierząt. Jeśli w domu będzie kurz czy pleśń, to dziecko również może się uczulić – mówiła ekspertka, podkreślając, że podstawą właściwego działania w tej chorobie jest edukacja i nie możemy liczyć na to, że problem zniknie sam. 

Objawy atopii u dzieci i u dorosłych 

Dr Szymańska podkreśliła, że atopowe zapalenie skóry ma bardzo typowy obraz i są to rumieniowo-złuszczające się zmiany, czyli ogniska zaczerwienienia z powierzchownym złuszczaniem na powierzchni. Gdy dochodzi do ostrego stanu zapalnego, zmiany mogą mieć charakter wilgotny i sączenie. W typowych kryteriach choroby jest duży świąd i typowa lokalizacja. Inna u dzieci, inna u dorosłych. U dzieci do 4. roku życia zmiany pojawiają się w obrębie owłosionej skóry głowy, na policzkach czy tułowiu. U dorosłych zmiany pojawiają się głównie w zgięciach stawowych, na rękach i na twarzy. 

AZS: kryteria główne i kryteria mniejsze 

Świąd, przewlekły przebieg, atopia w wywiadzie i typowa lokalizacja to główne kryteria wskazujące na atopię. Są też kryteria tzw. mniejsze (nie są mniej istotne, ale nie zawsze się pojawiają): suchość skóry, zmiany w okolicy powiek, np. fałd w okolicy powieki dolnej, fałd Dennie-Morgana, cienie pod oczami, mogą pojawiać się dodatkowe infekcje wirusowe i bakteryjne, np. mięczakiem zakaźnym lub gronkowcem złocistym. 

Jak walczyć ze świądem przy atopowym zapaleniu skóry?

Swędząca skóra to jeden z najbardziej uciążliwych objawów AZS, na który skarżą się pacjenci. Jak można go uśmierzyć? - Jest to podstawowy objaw obok suchości skóry, który musi być wyeliminowany - potwierdza dr Szymańska i wylicza możliwości, dzięki którym świądu można się pozbyć: są to leki przeciwświądowe, w tym przeciwhistaminowe stosowane przy alergiach, preparaty pielęgnacyjne natłuszczające i nawilżające takie jak emolienty zmniejszające świąd poprzez odbudowę w zakresie płaszcza lipidowego, leki sterydowe stosowane miejscowo. Należy też zwracać uwagę na ubrania, które powinny być jak najbardziej gładkie i miękkie (np. bawełna), z jak najmniejszą liczbą szwów, a także pozbawione metek.

Warto pamiętać, że przy prawidłowym leczeniu i profilaktyce, objawy atopowego zapalenia skóry mogą się wyciszyć, a nawet zaniknąć. Jednak wymaga to prawidłowego leczenia i pielęgnacji stosowanej każdego dnia, nawet kiedy kondycja skóry ulega polepszeniu.

Więcej o atopowym zapaleniu skóry w następnych odcinkach Sezonu na zdrowie - wydaniu specjalnym poświęconym zdrowej skórze. Nowe odcinki w listopadzie pojawiają się we wtorki.

DOSTĘP PREMIUM