Łódź. Podczas remontu bulwarów odsłoniła się rzeka Łódka i przedwojenna fabryka

Fundamenty starej fabryki, kanał rzeki czy pozostałości zburzonych kamienic - archeologowie pracujący przy remoncie Bulwarów Północnych w Łodzi mają pełne ręce roboty. Co i rusz pod ziemią odkrywane są nowe znaleziska. Niektóre będą musiały zostać na nowo przysypane.
Zobacz wideo

Remont bulwarów pełen jest historycznych niespodzianek. Prace ruszyły już na początku roku i po kilku tygodniach w znacznej mierze zostały wstrzymane. Na plac budowy weszli archeolodzy. - To jedna z ważniejszych łódzkich inwestycji, a przy okazji gratka dla miłośników historii Łodzi i archeologów, którzy dzielnie pracują i wydobywają znaleziska - mówi Małgorzata Loeffler, rzeczniczka Zarządu Inwestycji Miejskich.

- Spacerując parkiem Staromiejskim, często nawet nie zdajemy sobie sprawy, że kiedyś była tam ścisła zabudowa miejska. Po wojnie, po okupacji niemieckiej, wszystko zostało zburzone i powstał park. W tej chwili odsłonił nam się kanał rzeki Łódki oraz zabudowania fabryki braci Cytryn, w której farbowano i uszlachetniano tkaniny - dodaje. Fabryka stała przy ul. Wolborskiej 44, która dochodziła do ul. Północnej.

Bracia Cytryn to Aron, Abram, Józef i Tobiasz. Posiadali dwie fabryki w Łodzi. Poza tą, którą odnaleziono teraz podczas prac budowlanych, drugą mieli w pobliżu ul. Brzezińskiej 50. Niemcy skonfiskowali je podczas II wojny światowej. Wtedy też rodzina Cytrynów trafiła do getta. Zostali zgładzeni w obozie. Przeżyła jedynie wnuczka Józefa - Lucy. Jej brat został zamordowany w obozie w Auschwitz. Zostały po nim opowiadania literackie i poezja.

Płynęła tam rzeka

Z kolei inne cenne znalezisko - odkryty, ceglany kanał rzeki Łódki - jest materialnym dowodem na to, że współczesną ulicę Północną przecinała kiedyś rzeka. - Dla nas to bardzo ciekawe odkrycie - mówi Miłosz Wika, rzecznik Zakładu Wodociągów i Kanalizacji. - Na wysokości ulicy Solnej był drewniany most - dodaje.

Ciekawym odkryciem jest też odnalezienie fragmentów bruku ulicy Wolborskiej. - To jedna z najstarszych ulic w Łodzi. Na jej wysokości zaczynał się staw na Łódce, który kończył się groblą i młynem przy obecnej ulicy Nowomiejskiej - dodaje Miłosz Wika. - Na rzece Łódce przy Wolborskiej był mały mostek, przez który przechodzili kiedyś mieszkańcy wsi Łodzia. Chodzili tamtędy do kościoła - opowiada dalej.

Poza fabryką braci Cytryn i kanałem rzeki Łódki - podczas prac archeologicznych - odkryto również wiele pozostałości zburzonych kamienic, zbiorniki przeciwpożarowe i szczeliny przeciwlotnicze.

Remont Bulwarów Północnych w ŁodziRemont Bulwarów Północnych w Łodzi Urząd Miasta Łodzi

Co dalej?

Nie wszystkie odkrycia da się wykopać, wyczyścić i zachować. Dlatego część z nich, jak fabrykę, sfotografowano. - Trzeba będzie ją ponownie zasypać, aby ruszyć dalej z remontem - informuje Małgorzata Loeffler z ZIM. - To są bardzo ciekawe odkrycia, ale jednak archeolodzy będą musieli zejść z placu budowy i znów będziemy kontynuować intensywne prace. Trwa remont w jednej z najstarszej części miasta. Liczymy się z tym, że takich odkryć będzie więcej. Tym razem udało się odnaleźć coś, o czym nie wszyscy wiedzieliśmy - mówi.

Podczas remontów prowadzonych na ulicach Łodzi archeolodzy z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego co i rusz odnajdują różne rzeczy, ciekawostki czy drobiazgi typu: pierścionki, sprzączki, obudowy studni. To wszystko trafia do Instytutu Archeologicznego. Na koniec ze znalezisk spod łódzkiej ziemi zostanie przygotowana wystawa. - Łódź ma burzliwą historię i inwestycje miejskie to pokazują. Archeolodzy pracują teraz również na placu Wolności, ale tam jeszcze dotąd nic nie znaleziono - dodaje rzecznika.

Jak zmienią się bulwary?

Bulwary Północne - po remoncie - mają się zmienić w miejsce przyjazne mieszkańcom. Powstanie jezdnia, układ torowy, przystanki komunikacji miejskiej i sygnalizacja świetlna. Do tego zostanie zbudowana droga dla rowerów i nowe chodniki. Pojawi się też nowe oświetlenie. Ma być zielono, więc potrzebny będzie również system nawadniania zieleni. To wszystko dopełnią elementy małej architektury, takie jak ławki (których będzie 40) czy kosze na śmieci. Poza tym ma stanąć siedem wiat przystankowych, 60 stojaków rowerowych, 250 metrów pergoli oraz siłownia plenerowa. Koniec prac zaplanowano na 2023 rok.

DOSTĘP PREMIUM