Europejskie Dni Dziedzictwa 2025: Architektura w centrum uwagi
Już w połowie września odkryjemy architektoniczne skarby. 33. edycja Europejskich Dni Dziedzictwa przebiegnie pod hasłem „W stronę architektury. Młode dziedzictwo”, otwierając drzwi zarówno do historycznych zabytków, jak i współczesnych obiektów architektonicznych. Bo kto powiedział, że zabytki to tylko zamki, kościoły i ruiny?
Europejskie Dni Dziedzictwa to coroczne wydarzenie kulturalne, które od ponad trzech dekad zachęca do odkrywania bogactwa europejskiego dziedzictwa. Inicjatywa, która pierwotnie funkcjonowała jako „Dni Otwartych Zabytków”, dziś stanowi największe przedsięwzięcie kulturalne w Europie. W Polsce impreza odbywa się już po raz 33., umożliwiając zwiedzającym wstęp do obiektów, także tych na co dzień niedostępnych dla publiczności.
W tym roku młoda architektura na pierwszym planie
Hasło „W stronę architektury. Młode dziedzictwo” nawiązuje do 40-lecia zapoczątkowania idei Europejskich Dni Dziedzictwa oraz jubileuszu 50-lecia przyjęcia „Europejskiej Karty Dziedzictwa Architektonicznego” przez Komitet Ministrów Rady Europy. Podtytuł „Młode dziedzictwo” zwraca uwagę na współczesne obiekty architektoniczne, często niedoceniane w powszechnej świadomości. Temat „Heritage and Architecture” został również przyjęty przez Radę Europy jako oficjalne hasło EDD 2025, podkreślając uniwersalny charakter architektury jako fundamentu europejskiej tożsamości.
Gdzie i co zwiedzać?
Serdecznie zapraszamy wszystkich miłośników architektury, historii i kultury do udziału w Europejskich Dniach Dziedzictwa 2025. To wyjątkowa okazja, by bezpłatnie lub za symboliczną opłatą zwiedzić obiekty zwykle niedostępne dla publiczności, spotkać się z ekspertami i odkryć nieznane dotąd miejsca w swoim najbliższym otoczeniu. Każdy znajdzie coś dla siebie – od rodzin z dziećmi po pasjonatów architektury i studentów. Wydarzenia oferują różnorodne formy uczestnictwa: od zwiedzania z przewodnikiem, przez warsztaty i wykłady, po interaktywne spotkania z konserwatorami zabytków.
Europejskie Dni Dziedzictwa 2025 odbędą się w dwóch weekendach: 13-14 oraz 20-21 września. Pełna lista wszystkich wydarzeń wraz ze szczegółowymi informacjami, godzinami i zasadami uczestnictwa dostępna jest na oficjalnej stronie: https://edd.nid.pl/wydarzenia/
Oto jedynie kilka przykładów tego, co będzie się działo:
Skarżysko-Kamienna: podróż w czasie do lat 20. i 30. XX wieku
W Miejskim Centrum Kultury odbędzie się wyjątkowa wystawa unikalnych fotografii z prywatnej kolekcji Wojciecha Knapczyka. Ekspozycja ukaże rozwój miasta, modernistyczną architekturę, osiedla robotnicze i budynki publiczne powstałe wraz z fabryką amunicji. Towarzyszyć jej będą zajęcia edukacyjne promujące lokalne dziedzictwo.
Województwo lubuskie: inauguracja z sesją naukową
Oficjalne otwarcie EDD 2025 w województwie lubuskim to sesja naukowa „Młode dziedzictwo – interpretacja i ochrona architektury i sztuki XX w.”. Wydarzenie rozpocznie uroczyste wręczenie odznak „Za opiekę nad zabytkami” oraz nagród „Lubuskie Konserwacje”. Prelegenci zaprezentują badania nad powojenną architekturą, rzeźbą plenerową i ceramicznymi mozaikami z czasów PRL-u.
Gdańsk: architektura powojennej odbudowy
W Zespole Przedbramia ulicy Długiej (Katownia i Wieża Więzienna) odbędzie się kuratorskie oprowadzanie po dwóch wystawach poświęconych gdańskiej architekturze po 1945 roku. „Gdańsk piękniejszy niż kiedykolwiek” opowie o odbudowie zniszczonego miasta, a „Architektura jak autobiografia” przybliży twórczość prof. Wacława Tomaszewskiego.
W historycznej Zielonej Bramie można oglądać wystawę współczesnego polskiego malarstwa z kolekcji mBank, gdzie sztuka młodego pokolenia spotyka się z architektoniczną ikoną Gdańska. W dniach EDD wstęp za symboliczne 1 zł.
Darłowo: kulisy konserwacji zabytków
Biblioteka zaprasza na spotkanie z konserwatorką zabytków Magdą Caban, która przybliży kulisy prac konserwatorskich w kaplicy grobowej kościoła Mariackiego, miejscu spoczynku trzech książąt pomorskich.
Oryginalne inicjatywy: od metalowych ogrodzeń po warsztaty partycypacyjne
Stowarzyszenie z okolic Czyżewa przygotowało niezwykły projekt – zbieranie zdjęć metalowych bram i ogrodzeń z drugiej połowy XX wieku do specjalnego folderu. To dowód, że architektura to nie tylko monumentalne budowle, ale także drobne elementy kształtujące przestrzeń.
W jednym z liceów odbędą się warsztaty „PRZYJAZNE MIASTO-OGRÓD” – aktywizacyjne spotkania z mapami, makietami i prototypami, gdzie młodzież będzie rozwijać pomysły na przyjazną przestrzeń miejską.
Zachęcamy do aktywnego udziału!
To wyjątkowa okazja, by spojrzeć na architekturę jako żywy organizm łączący przeszłość z przyszłością i docenić „młode dziedzictwo", które jutro stanie się klasyką.