Wraca serial, który wciąga jak narkotyk. "Sensualny, estetyczny, wręcz pociągający"

"Euforia" opowiada o grupie licealistów dorastających w świecie pełnym presji, chaosu emocjonalnego i łatwego dostępu do używek. Serial porusza tematy ukazujące złożoność doświadczeń współczesnej młodzieży - to między innymi uzależnienia, trudne relacje rodzinne i rówieśnicze, przemoc seksualna i psychiczna, trauma oraz poszukiwanie własnej tożsamości.

Główną bohaterką i narratorką jest Rue (w tej roli Zendaya), zmagająca się z uzależnieniem od substancji psychoaktywnych. Z jej perspektywy przedstawiane są mechanizmy nałogu, próby radzenia sobie z nim oraz wpływ uzależnienia na codzienne życie, funkcjonowanie i relacje z innymi.

Serial jest mocno osadzony w realiach amerykańskich, jednak opowiadane w nim historie mają charakter uniwersalny. Jak mówi specjalistka psychoterapii uzależnień Paulina Pietras ze Stowarzyszenia Monar, z roku na rok skala problemu młodych ludzi z uzależnieniami rośnie.

- Do naszej poradni z problemem uzależnień od substancji psychoaktywnych, w tym nielegalnych używek, zgłaszają się coraz młodsi pacjenci - wyjaśnia Pietras. Terapeutka zaznacza, że narkotyki to tylko jeden z aspektów zjawiska. Współcześnie coraz większym, choć mniej widocznym problemem, jest nadmierne przyjmowanie leków.

Wstrząsające dane Monar. "Leki postrzegane są jako bezpieczniejsze niż narkotyki" 

Szacuje się, że w Polsce żyje nawet 150 tysięcy osób uzależnionych od leków, a według badań Instytutu Psychiatrii i Neurologii z 2024 roku mniej więcej co piąty siedemnasto- i osiemnastolatek przyjmował leki uspokajające i nasenne bez zalecenia lekarza, a blisko dziewięć procent – leki przeciwbólowe w celu odurzania się.
- W przeciwieństwie do narkotyków leki są postrzegane jako bezpieczniejsze, co często obniża czujność zarówno młodych osób, jak i dorosłych. Wydaje nam się, że skoro coś dostajemy z apteki, to powinno być zdrowe. Niestety jest to dalekie od prawdy - podkreśla w rozmowie z tokfm.pl Paulina Pietras.

Główna bohaterka "Euforii" jako trzynastolatka zaczęła potajemnie przyjmować leki przeciwbólowe swojego ojca, gdy ten przebywał w szpitalu. Po jego śmierci sięgnęła po inne substancje psychoaktywne, które pomagały jej radzić sobie z traumą.
- Uzależnienie jest chorobą emocji. Używki często stanowią objaw, a nie główny problem. W autodestrukcyjny sposób pomagają radzić sobie z trudnymi emocjami, samotnością, lękiem, depresją czy poczuciem odrzucenia - zauważa nasza rozmówczyni.

Na co rodzice powinni zwrócić uwagę? 

Przyjmowanie leków na receptę przerodziło się u Rue w uzależnienie od opioidów, w tym fentanylu, co doprowadziło do przedawkowania i przyjęcia niemal śmiertelnej dawki.
Jak zwraca uwagę Paulina Pietras, ważne jest, aby obserwować dzieci i młodzież, także pod kątem tego, jaki mają stosunek do leków i czy nie sięgają po nie z domowej apteczki. - Młodzież często trzeba namawiać do przyjmowania leków w przypadku przeziębienia. Gdy zaczynają same z siebie po nie sięgać, przyjmują więcej, niż powinny - może to być sygnał ostrzegawczy - dodaje.

Terapeutka wskazuje również na symptomy, które mogą świadczyć o rozwijającym się uzależnieniu. - Każda zmiana zachowania u dziecka, zarówno izolowanie się, jak i nadmierna euforia, wahania nastroju czy utrata zainteresowań i porzucanie dotychczasowych pasji. Sygnałem mogą być także nagłe problemy w szkole, zmiany fizyczne, zaburzenia snu, przewlekłe zmęczenie czy apatia. Do tego dochodzi zaniedbanie wyglądu albo - przeciwnie - przesadna dbałość o niego - wyjaśnia Pietras.

W "Euforii" wyraźnie pokazany jest mechanizm uzależnienia głównej bohaterki - dynamiczny, niestabilny, nasilający się, a momentami słabnący. Widać jej chęć zmiany nawyków i wyjścia z uzależnienia, by za chwilę obserwować powrót do używek ze zdwojoną siłą.

Jak zwraca uwagę terapeutka, często nawrót jest elementem procesu, a nie porażką. - Czym innym jest bycie trzeźwym, a czym innym nieużywanie danej substancji. Używki są objawem i sama abstynencja na dłuższą metę może być niewystarczająca, jeśli nie zostaną przepracowane podstawy uzależnienia - dodaje.

Część krytyków zarzuca serialowi, że estetyzuje i normalizuje używanie substancji psychoaktywnych, przemoc czy autodestrukcję. Paulina Pietras zauważa jednak, że "Euforia" pokazuje dwie strony tego zjawiska.
- Z jednej strony produkcja jest bardzo sensualna, estetyczna, wręcz pociągająca. W końcu musi się sprzedać. Te formy spędzania czasu przez bohaterów i warstwa wizualna mogą być atrakcyjne. Z drugiej strony ostatecznie widzimy konsekwencje różnych zachowań, które są dla bohaterów bardzo bolesne. To rozpad relacji, cierpienie psychiczne, utrata kontroli i samotność - wyjaśnia nasza rozmówczyni. Jak podsumowuje Pietras, "Euforia" jest opowieścią raczej o kosztach niż zachętą do wejścia w podobny świat.

Quiz: Quiz tygodnia TOK FM: ile zapamiętałeś z najważniejszych wydarzeń ostatnich dni?

Ukończ quiz i odbierz nagrodę do -40% na TOK FM Premium!

Zniżka zależy od uzyskanego wyniku.

Poprawnych odpowiedzi Zniżka

100% -40%

81-99% -30%

61-80% -25%

41-60% -20%

0-40% -10%

Promocje nie łączą się.

Progi nagród

1/10 Jaki był - nieoficjalny - powód decyzji Donalda Trumpa o zwolnieniu Pam Bondi ze stanowiska prokuratorki generalnej?

nieradzenie sobie z aferą Epsteina

przyzwolenie na radykalne działania ICE

krytykowanie decyzji Trumpa dotyczących wojny na Bliskim Wschodzie

Dalej

Źródło: tokfm.pl