Czyste powietrze to lepsze życie [materiał promocyjny]
Sezon jesienno-zimowy to ponownie czas, kiedy powracają pytania o jakość powietrza, którym oddychamy. I choć ostatnimi laty zwiększyła się świadomość społeczna problemu, a państwowe programy umożliwiły modernizację wielu budynków, to nadal mamy – zarówno władza, jak i obywatele – sporo do zrobienia. W tym kontekście dobrą wiadomością jest najnowsza odsłona rządowego programu „Czyste powietrze”.
W Polsce nadal ponad 3 miliony domów jednorodzinnych posiada piece na paliwa stałe, z czego około 2,5 miliona stanowią piece kopciuchy. Choć dzięki dotychczasowym programom modernizacyjnym udało się wymienić ponad 500 tysięcy pieców, to walka o nasze zdrowie trwa nadal. Zanieczyszczone powietrze osłabia odporność, nasila choroby układu oddechowego i krążenia, a w dłuższej perspektywie zwiększa liczbę hospitalizacji. To nie tylko problem zdrowotny, ale też społeczny, bowiem leczenie skutków smogu generuje ogromne koszty dla całego systemu. Troska o stan powietrza stanowi więc inwestycję w przyszłość i nie stać nas na to, aby dalej ją odkładać.
Adobe Stock
Modernizujmy, ale z głową.
Rządowy program „Czyste powietrze” pozwala uzyskać środki finansowe na kompleksową modernizację naszego domu – w tym ocieplenie budynku, wymianę okien i drzwi czy wymianę pieca na ekologiczne źródło ciepła. Nowością w obecnej edycji programu jest wymóg oceny stanu energetycznego budynku. Jak wyjaśnia Robert Gajda, zastępca prezesa zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – Najważniejszą sprawą w tej chwili jest rozpoczęcie od audytu. Wtedy wiemy, jakiej jakości mamy budynek, bo budynek budynkowi nie jest równy. Audyt pokazuje nam, co musimy zrobić, żeby doprowadzić dom do odpowiedniej funkcjonalności, żeby spełniać wszystkie normy. Czy trzeba ocieplić tylko ściany? Czy wymienić okna? Czy ocieplić dach? Dopiero kolejnym elementem ma być wybór źródła ciepła. To spowoduje, że w tym wypadku to źródło będzie najbardziej optymalnie wykorzystane.
Sam audyt energetyczny budynku również może być dofinansowany z programu. Jego wymóg ma na celu uniknięcie pojawiających się w minionych latach tak zwanych „rachunków grozy”, kiedy to nieprofesjonalni wykonawcy instalowali w nieprzystosowanych do tego budynkach źle dobrane pompy ciepła, które okazywały się nieefektywne i generowały wysokie koszty.
Dla kogo pieniądze?
W najnowszej odsłonie programu „Czyste Powietrze” o dofinansowanie mogą ubiegać się osoby fizyczne, które są właścicielami, współwłaścicielami budynku jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku (pod warunkiem, że prawo własności utrzymują przynajmniej od trzech lat). Wsparcie przyznawane jest na trzech poziomach uzależnionych od dochodu gospodarstwa domowego: podstawowy (dotacja do 40%), podwyższony (do 70%) oraz najwyższy (do 100%) dla osób ubogich.
Dodatkowo, aby ubiegać się o najwyższy poziom wsparcia, budynek musi spełniać wymóg odpowiedniego zapotrzebowania na energię użytkową. To określi nam właśnie audyt energetyczny wykonany przed inwestycją, a po jej zakończeniu zobligowani będziemy do przygotowania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku po jego modernizacji.
Co więcej, część beneficjentów – tych na wyższych poziomach dotacji – może skorzystać z pomocy operatora programu, który pomaga w wypełnieniu wniosku i prowadzi cały proces inwestycji. Mamy tzw. aniołów stróżów, którzy zajmują się wsparciem takich beneficjentów: od złożenia wniosku, poprzez przeprowadzenie przez całą inwestycję, po jej rozliczenie. Pamiętajmy o tym, że my – jako Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska – kupujemy na końcu efekt ekologiczny i zależy nam, żeby on był osiągnięty jak najniższym kosztem – dodaje Robert Gajda z NFOŚiGW.
Od czego zacząć?
Jeśli rozważamy skorzystanie z programu „Czyste powietrze”, ważną rzeczą jest świadomość tego, że to my będziemy jego beneficjentem i spoczywa na nas pełna odpowiedzialność za rozliczenie się z dofinansowania. – Więc po pierwsze, nie należy podpisywać umów pod presją. Jeżeli przyjdzie do nas akwizytor, który mówi, że musimy dzisiaj podjąć decyzję, dzięki temu dostaniemy maksymalne dofinansowanie, to jest to nieprawda. Warto, zanim się podpisze umowę, sprawdzić danego wykonawcę, który do nas przyjeżdża – czy firma istnieje, jak długo działa na rynku, czy ma doświadczenie. Sprawdźmy jej referencje! – radzi Robert Gajda.
Należy też zwrócić uwagę na to, że w związku z wymogami Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), który jest jednym ze źródeł finansowania programu, podatek VAT musi być opłacony przez beneficjenta, a dofinansowanie dotyczy kwoty netto. Wymóg ten pomoże także ograniczyć nieuczciwe praktyki z poprzedniej odsłony programu.
Przede wszystkim, przed przystąpieniem do programu, na pewno warto sięgnąć po rzetelną wiedzę na jego temat. Czy to w specjalnym punkcie informacyjnym w gminie, która przystąpiła do programu „Czyste powietrze”, czy samodzielnie w internecie. Zapraszam na świetnie prowadzoną stronę www.czystepowietrze.gov.pl. Jest to podstawowe źródło informacji na temat programu. Tutaj Państwo mogą znaleźć dokumenty, wskazówki, gminy-operatorów, banki i listy partnerów programu – zaprasza Robert Gajda, zastępca prezesa zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Dbanie o jakość powietrza to inwestycja w nasze zdrowie, ale też realna korzyść dla całego społeczeństwa. Dzięki programowi „Czyste powietrze” szybciej i łatwiej możemy zmodernizować dom pod kątem jego energetycznej efektywności. To szansa nie tylko na większy komfort, lecz przede wszystkim lepsze środowisko do życia dla nas i przyszłych pokoleń. Warto zrobić ten krok już teraz korzystając z dofinansowania!
Więcej o programie „Czyste powietrze” posłuchasz w rozmowie Jerzego Telesińskiego z Robertem Gajdą, zastępcą prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej >>
