Dzień, w którym wartości stały się punktem wspólnym rozmów

Pierwszy dzień stał się opowieścią o państwie, gospodarce, społeczeństwie, kulturze i technologii, spiętych jednym pytaniem: jak budować przyszłość opartą na wartościach, a nie jedynie na rachunku zysków i strat?

Szczególne znaczenie pierwszego dnia miało wystąpienie prof. Jerzego Hausnera — współtwórcy i głównego architekta OEES — zatytułowane tak samo jak jego jubileuszowa publikacja: „Wartość kontra chciwość”. Połączenie premiery książki z wystąpieniem o identycznym tytule stworzyło silny, jednoznaczny komentarz do kondycji współczesnej gospodarki oraz kierunku, w którym — zdaniem profesora — powinna ona zmierzać. Ze sceny wyjątkowo mocno wybrzmiały słowa:
„Zysk stał się ważniejszy niż sens i odpowiedzialność”.

Publikacja, której fragmenty ideowe Hausner syntetycznie przywołał w wystąpieniu, składa się z rozmowy Zbigniewa Bartusia z profesorem oraz eseju „Od ekonomii chciwości do ekonomii wartości – w poszukiwaniu idei i nadziei”. Autor wyjaśnia w niej, jakie wartości muszą wrócić do centrum debaty publicznej, by możliwe było odzyskanie równowagi społecznej i gospodarczej. Premiera książki i wystąpienie otwierające kongres wzajemnie się uzupełniały, wzmacniając przesłanie, które stało się tonem całego dnia.

Państwo i instytucje: odpowiedzialność jako fundament

Wystąpienia w sesji inauguracyjnej — Prezydenta Krakowa Aleksandra Miszalskiego, Marszałka Małopolski Łukasza Smółki i Swietłany Cichanouskiej — podkreślały znaczenie państwa działającego w imię wspólnego dobra oraz siłę demokracji opartej na zaangażowaniu obywateli. To właśnie odpowiedzialność instytucji publicznych była kluczowym motywem, który zbiegł się z myślą prof. Hausnera o potrzebie odbudowy spójności społecznej.

W rozmowie prof. Antoniego Dudka i prof. Jarosława Flisa analizowano napięcia polityczne i ich wpływ na funkcjonowanie państwa.
Prof. Dudek zauważał:
„Czekają nas dwa bardzo burzliwe lata. (…) Karol Nawrocki dopiero zaczyna zadawać ciosy (…), w tym jest jego interes polityczny, by temu rządowi zaszkodzić”.
Prof. Flis dodawał:
„Wiemy, że takie pojedynki pomiędzy prezydentem a rządem nie kończyły się zwycięstwem prezydenta…”.

Razem tworzyło to obraz państwa, które — aby działać skutecznie — wymaga właśnie tego, o czym mówi ekonomia wartości: instytucjonalnej stabilności, współpracy i odpowiedzialności, nie konfliktu dla konfliktu.

fot.

Społeczeństwo i codzienność: imigracja i mieszkalnictwo

Wątek odpowiedzialnego, opartego na współdziałaniu rozwoju najmocniej wybrzmiał w rozmowach poświęconych społeczeństwu. W panelu o imigracji Wicemarszałkini Senatu Magdalena Biejat podkreślała, że przyszłość gospodarki zależy od ludzi, którzy ją tworzą:
„Trzeba mieć świadomość tego, że potrzebujemy rąk do pracy. Jeśli chcemy rozwijać gospodarkę, to potrzebujemy rąk do pracy, których w tym momencie brakuje”.

Jej słowa otworzyły szersze spojrzenie na warunki życia, które są potrzebne, by społeczeństwo mogło się rozwijać.

Dlatego naturalnym dopełnieniem była rozmowa o mieszkalnictwie i jakości życia w miastach. Dyskutowano o tym, czy miasta są przygotowane nie tylko na bieżące potrzeby mieszkańców, ale też na przyjmowanie nowych grup, co czyni je miejscem realnego współdziałania. Wiceprezydentka Warszawy Aldona Machnowska-Góra podkreślała:
„Edukacja odgrywa dużą rolę w tym, aby zapewnić komfort życia w danym miejscu”.

Połączenie obu wątków — imigracji i mieszkalnictwa — pokazało, że rozwój społeczny wymaga jednocześnie otwartości, odpowiedzialnych instytucji i mądrego planowania.

fot.

Kultura jako przestrzeń spójności

W części poświęconej kulturze dyskutowano o jej roli w budowaniu więzi społecznych, zdolności do dialogu i odporności. Kultura została pokazana jako przestrzeń, w której tworzy się wspólnota — a więc fundament tego, co Hausner nazywa spójnością społeczną. Bez niej nie ma ani odpowiedzialności, ani sensownego rozwoju.

Technologia i przyszłość: kosmos w służbie ludzi

Ostatnie wystąpienia dnia przeniosły dyskusję w kierunku technologii. Naukowcy z AGH pokazywali, jak rozwiązania opracowane na potrzeby eksploracji kosmosu znajdują praktyczne zastosowania w codziennym życiu — od filtracji wody po nowoczesne materiały używane w przemyśle i medycynie.
Dagmara Stasiowska podsumowała to słowami:
„Kosmos daje nam mnóstwo rozwiązań, które usprawniają nasze życie na Ziemi (…) latając w kosmos uczymy się coraz więcej o życiu”.

To przypomnienie, że technologia — podobnie jak państwo, biznes czy kultura — powinna służyć człowiekowi, nie odwrotnie. I że sens innowacji mierzy się realnym wpływem na życie.

Jedno przesłanie dnia: rozwój zaczyna się od wartości

Choć tematy pierwszego dnia OEES były różnorodne — od opowieści o tym jak firmy wytwarzają wartości, przez migrację i mieszkalnictwo, po kulturę i technologie kosmiczne — wszystkie prowadziły do jednej konkluzji: przyszłość, która ma sens, musi być zbudowana na wartościach. To właśnie myśl prof. Jerzego Hausnera stała się kluczem interpretacyjnym całego dnia, wybrzmiewając w każdej dyskusji i w każdym panelu.

18 listopada program toczył się równolegle w ośmiu salach, obejmując ponad 40 punktów programu i gromadząc ponad 150 prelegentek i prelegentów. To tylko fragment jubileuszowej edycji, ale wystarczająco mocny, by pokazać, że ekonomia wartości nie jest hasłem — jest realną praktyką, która łączy ludzi z różnych środowisk, branż i perspektyw.

Poza wspomnianymi wcześniej prelegentkami i prelegentami, pierwszego dnia OEES wystąpili także: Maria Klaman (Zastępczyni Prezydenta Krakowa), Aleksandra Karasińska (dziennikarka), Ireneusz Fąfara (ORLEN), Dariusz Marzec (PGE), Michał Sobolewski (PKO Bank Polski), Rafał Garpiel, (Pełnomocnik Zarządu CPK), Maciej Zieliński (Siemens Polska)— tworząc razem wielogłos, który pokazał, jak ogromnym i różnorodnym ekosystemem jest dziś ekonomia wartości.

Jeśli pierwszy dzień jubileuszowego OEES miał coś udowodnić, to właśnie to: że wartości nie są dodatkiem do dyskusji o gospodarce. One są jej warunkiem.

fot.