Dwa weta na koniec kadencji. Duda wprost: Nigdy się na to nie zgodzę
Duda powiedział, że w przypadku Akademii Kopernikańskiej mamy do czynienia z próbą likwidacji uczelni, "która powstała na rocznicę kopernikańską i która miała prowadzić współpracę międzynarodową w dziedzinach rozsławiających imię wielkiego polskiego astronoma, naukowca i człowieka, który zmienił świat".
Prezydent przekazał też, że zawetował ustawę dotyczącą Akademia Wymiaru Sprawiedliwości. Jak zaznaczył, w tym przypadku "nie tyle się likwiduje uczelnię (...) tylko w ogromnym stopniu tak naprawdę następuje skok na jej autonomię". "Chodzi tylko o przejęcie kadrowe, to znaczy, żeby wyrzucić obecne władze uczelni i zastąpić je swoimi ludźmi" - podkreślił Duda.
Jak mówił, musiał te dwie ustawy skierować do Sejmu do ponownego rozpatrzenia, ponieważ "nie zgodzi się na to, by uderzano w Polsce w wyższe uczelnie". - Nie wyrażam zgody na to, aby takie ustawy były w systemie prawnym polskim, sprzeciwiam się temu, to jest w moim przekonaniu absolutne naruszenie autonomii uczelni - wyjaśnił powody zawetowania ustaw prezydent.
Czym zajmują się uczelnie, za którymi wstawił się Duda?
Akademia Kopernikańska i Szkoła Główna Mikołaja Kopernika zostały utworzone z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy na mocy ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o Akademii Kopernikańskiej. Inicjatywę promował ówczesny minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek. Instytucje środowiska akademickiego - m.in. Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Polska Akademia Nauk - opowiadały się przeciwko powołaniu tzw. organizacji kopernikańskich. Podnoszono, że będą one dublować zadania istniejących instytucji.
Z kolei zmiany dotyczące Akademii Wymiaru Sprawiedliwości zawarte są w nowelizacji ustawy o Służbie Więziennej oraz ustawy o ustanowieniu "Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2022–2025", o ustanowieniu "Programu modernizacji Służby Więziennej w latach 2022–2025" oraz o zmianie ustawy o Policji.
Ustawa zmieniała nazwę funkcjonującej, w ramach Służby Więziennej, Akademii Wymiaru Sprawiedliwości na: Akademię Służby Więziennej. Miała ona umożliwić skupienie działalności uczelni przede wszystkim na kształceniu kadr na potrzeby tej służby. Zgodnie z informacją Ministerstwa Sprawiedliwości, po zmianach proponowanych w noweli miało nastąpić wprowadzenie nadzoru Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nad realizacją zadań organizacyjnych Akademii, natomiast w pozostałych sprawach - nadzoru Ministra Sprawiedliwości. Miała też zostać wzmocniona rola Dyrektora Generalnego SW w zakresie kierowania uczelnią oraz określania liczby przeszkalanych funkcjonariuszy, zwłaszcza kandydatów na oficerów.
Posłuchaj: