Mobbing w statystykach. Czy szef wywiera presję, żeby utrzymać własną pozycję? Nie tylko [BADANIE]

Mobbing to prześladowanie w miejscu pracy. I choć od czasu do czasu wybucha fala oskarżeń, to ofiary często milczą. Dlatego, trudno jest ustalić prawdziwą skalę mobbingu. Do rozpowszechnienia tematu paradoksalnie przyczyniają się sprawcy i uczestnicy skandali związanych z mobbingiem, jak w ostatnim czasie: Kamil Durczok, uczelnie artystyczne czy Tomasz Lis. Mobbing staje się wówczas tematem publicznych dyskusji, a ofiary coraz odważniej skarżą się na tego typu przemoc. Jak dużo jest ofiar i kto może być mobberem?

Mobbing w pracy. Badania na temat skali mobbingu w Polsce

Ostatnie duże badanie na temat mobbingu było przeprowadzone w 2019 r. Chodzi o Raport Bezpieczeństwo Pracy w Polsce, wydany przez Koalicję Bezpieczni w Pracy. Dane są co najmniej niepokojące. Niemal połowa badanych pracowników biurowych i fizyczno-umysłowych przyznała, że była ofiarą mobbingu w pracy.

  • 46 proc. - było ofiarami mobbingu,
  • 85 proc. - odczuwa stres w pracy,
  • 63 proc. - doświadczyło nieodpowiedniego traktowania przez przełożonego,
  • 53 proc. - doświadczyło w pracy przemocy słownej,
  • 46 proc. - skarży się na wykluczenie ze strony pracowników,
  • 39 proc. - doświadczyło w pracy dyskryminacji,
  • 14 proc. - było ofiarami przemocy fizycznej w pracy.

Mobbing wobec kobiet w pandemii [BADANIE]

Inne świeże dane na temat mobbingu w Polsce pochodzą z badania przeprowadzonego przez UCE RESEARCH i SYNO Poland i dotyczą mobbingu wobec kobiet, w czasie pandemii koronawirusa.

- Podczas pandemii wiele firm starało się jak najszybciej dopasować do nowych warunków rynkowych. To wywoływało ogromną presję wśród osób zarządzających zespołami. Ci, którzy jej nie wytrzymywali, mogli dopuszczać się, nadużyć, łamiąc przy tym prawo. Oczywiście nic tego nie tłumaczy. Świadczy to natomiast o słabości i niekompetencji ludzi stojących na czele takich organizacji. – zauważają eksperci z UCE RESEARCH.

Badanie pokazało, że podczas pandemii 22,6 proc. Polek doświadczyło mobbingu w pracy. Jednocześnie 73,4 proc. nic takiego nie przeżyło, a 4 proc. nie potrafiło tego stwierdzić.

- Praca zdalna częściowo ograniczała ilość agresywnych zachowań. Dlatego można przypuszczać, że statystyki nie odzwierciedlają rzeczywistych zagrożeń — dodał ekspert z UCE RESEARCH.

Kto jest mobberem? Z reguły to szef, ale nie tylko

Mobber — definicja osoby, która wywiera presję, jest prosta: to osoba dopuszczająca się wobec innej mobbingu, czyli przemocy. Według Centrum Antymobbingowego mobbera określa się także często takimi pojęciami jak: kat czy oprawca, a to pokazuje, że sprawę należy traktować poważnie.

Tego typu przemoc nie zawsze pojawia się ze strony szefa. To najczęstszy — pionowy kierunek, z jakiego przychodzi. W tym przypadku mobberem jest bezpośredni przełożony: dyrektor, dowódca, członek zarządu, nauczyciel czy trener.

Mobberem może być też współpracownik, kolega czy koleżanka z pracy, uczelni lub szkoły. Mówi się wówczas o mobbingu poziomym. Tak jak w przypadku innych rodzajów przemocy, kierunek nacisków i presji może być różny. Zdarza się też więc, że jest tzw. ukośny, czyli pochodzi od podwładnego i jest skierowany do przełożonego.

Czy to jest mobbing? Definicja mobbingu

Psychologowie powtarzają, że mobbingu nie wolno bagatelizować. Mówimy o nim wtedy, gdy dotkliwe zdarzenia mają kilka charakterystycznych cech:

  • ciągłość i powtarzalność uciążliwych i poniżających zachowań,
  • negatywne oddziaływanie na psychikę pracownika, który przestaje radzić sobie z problemem sam,
  • brak zrozumienia, jakie intencje kierują osobą, która dopuszcza się mobbingu.

Jedna z definicji mobbingu znajduje się w polskim prawie, a dokładnie w art. 94 § 2 Kodeksu Pracy: "Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika, lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie, lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników".

Mobbing w pracy. Gdzie zgłosić i jak się chronić

To właśnie przytoczony powyżej artykuł prawa jest podstawą ścigania przemocy w miejscu pracy. Nie zawsze jednak sąd jest najlepszym miejscem, do którego należy zgłaszać mobbing w pierwszej kolejności, choć to właśnie sąd ostatecznie stwierdza czy miał miejsce.

Wcześniej zawsze warto zgłosić przemoc przedstawicielowi pracodawcy: np. działowi HR., lub związkom zawodowym, jak to zrobiła Renata Kim w sprawie oskarżeń o mobbing Tomasza Lisa w "Newsweeku".

Wiele polskich przedsiębiorstw, szczególnie tych zatrudniających większe załogi, posiada procedury antymobbingowe oraz ścieżki anonimowego zgłaszania problemu występującego w firmie. Od tego zawsze warto zacząć.

Czy wiesz, że możesz słuchać TOK FM przez internet bez reklam? W Radiu TOK + Muzyka zamiast reklam usłyszysz muzykę. Kup TOK FM Premium w promocyjnej cenie 1 zł za pierwszy miesiąc, później 13,99 zł za każdy kolejny.

Nie czekaj, wypróbuj Radio TOK FM bez reklam!

DOSTĘP PREMIUM