Expose Sikorskiego. 5 kwestii, które może poruszyć szef MSZ

• kiedy zaplanowano exposé szefa MSZ Radosława Sikorskiego;
• jakie kwestie zostaną poruszone w exposé;
• jaka jest historia wygłaszania exposé ministra spraw zagranicznych w Polsce.

We czwartek (26 lutego) o godz. 9 wicepremier i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski wygłosi w Sejmie exposé o zadaniach polskiej polityki zagranicznej w 2026 r. Podstawą wystąpienia będzie przyjęty 27 stycznia przez Radę Ministrów dokument pt. "Założenia polskiej polityki zagranicznej i europejskiej na 2026 r.". Sikorski przedstawił go podczas posiedzenia rządu, podkreślając, że stanowi część pakietu strategicznego, uzupełniającą Wieloletnią Strategię Polskiej Polityki Zagranicznej.

Dokument jest tajny, więc jego pełna treść nie jest publicznie dostępna. Wiemy natomiast, że szef polskiej dyplomacji pochyla się w nim nad pięcioma priorytetami dotyczącymi obecnej sytuacji geopolitycznej. Jak możemy się domyślać, najwięcej miejsca Radosław Sikorski poświęci kwestii bezpieczeństwa Polski w obliczu trwającej rosyjskiej agresji na Ukrainę oraz współpracy z naszymi sojusznikami, szczególnie ze Stanami Zjednoczonymi.

Priorytety polskiej polityki zagranicznej i europejskiej na 2026 r.:

1. Polska bezpieczna;
2. Wpływowa Polska w silnej Unii Europejskiej;
3. Polityka zagraniczna w służbie rozwoju gospodarczego;
4. Polska aktywna globalnie i solidarna;
5. Profesjonalna służba zagraniczna jako warunek realizacji priorytetów państwa.

Andrzej Szejna (Nowa Lewica) były wiceminister spraw zagranicznych, na antenie radiowej Jedynki ujawnił nieco więcej konkretów. "Dwa punkty odniesienia to jest zmiana ładu międzynarodowego i nowa polityka bezpieczeństwa oraz obronności Stanów Zjednoczonych (...), a także perspektywa wielu lat w kontekście obecnie dyskutowanego programu SAFE" - przekazał polityk.

Exposé ministra spraw zagranicznych będzie częścią drugiego dnia 52. posiedzenia Sejmu. Punkt ten, łącznie z debatą, ma potrwać 8,5 godziny, od godziny 9.00 do 17.30. Oprócz posłów i senatorów będą przyglądać się mu prezydent RP Karol Nawrocki oraz przedstawiciele korpusu dyplomatycznego w Warszawie.

Pierwotnie Sikorski miał wygłosić swoje sejmowe exposé 11 lutego. Zostało ono jednak przełożone po tym, gdy prezydent zwołał na ten dzień posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego.

Redakcja poleca

Nie tylko mundurowi. Kto ma prawo do wcześniejszej emerytury? [WYJAŚNIAMY]

Czym jest éxpose? Krótka historia

Exposé to przemówienie programowe przedstawiane na forum parlamentu. W Polsce najbardziej kojarzy się ono z powoływaniem nowego premiera, ale szefowie MSZ również dokonują takiego przedstawienia swoich planów. W Polsce taka forma - wzorowana na rozwiązaniach brytyjskich i francuskich - pojawiła się wraz z odzyskaniem przez nasz kraj niepodległości w 1918 roku. "Przedstawienie generalnych założeń polityki, będących planem działania na najbliższe lata miało znaczenie legitymizacyjne dla władzy" - podkreślono na stronie rządowej. 

Pierwsze exposé wygłosił 20 lutego 1919 r. premier i minister spraw zagranicznych Ignacy Jan Paderewski przed połączonymi izbami Sejmu i Senatu. Zmieniło się to po przewrocie majowym - od 1926 roku August Zalewski i Józef Beck przedstawiali założenia polityki zagranicznej przed sejmowymi i senackimi komisjami spraw zagranicznych, spraw wojskowych i budżetu. W okresie II RP éxpose wygłoszono w sumie 26 razy.

Po II wojnie światowej tradycja éxpose zanikła. Powrócono do niej po 1989 r. Pierwsze w III RP exposé szefa MSZ wygłosił 26 kwietnia 1990 r. Krzysztof Skubiszewski.

Czwartkowe exposé będzie dziesiątym tego rodzaju wystąpieniem Radosława Sikorskiego w roli szefa MSZ. Wcześniejsze miały miejsce w latach 2008-2014 oraz w 2025 roku.

Posłuchaj:

Za nami najdłuższe wystąpienie o stanie państwa w wykonaniu Donalda Trumpa.  Amerykański prezydent mówił o nielegalnej migracji, rzekomych nieprawidłowościach wyborczych i "niesamowitej gospodarce". Przemówienie na antenie TOK FM analizował Jarosław Ćwiek-Karpowicz, dyrektor Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

"Rozbieżności są tak ogromne, że nie ma pola do kompromisu" - mówi Michał Potocki z "Dziennika Gazety Prawnej" pytany o negocjacje pokojowe pomiędzy Rosją i Ukrainą.

Źródło: PAP, gov.pl, tokfm.pl, Jedynka Polskie Radio