Sejm podzielony w sprawie kryptoaktywów. O co chodzi w tej ustawie? [WYJAŚNIAMY]

Kryptoaktywa a kryptowaluty - jaka jest różnica?

Zacznijmy od podstawowej kwestii, czyli od odpowiedzi na pytanie czym są kryptowaluty, a czym są kryptoaktywa.

Kryptowaluty to cyfrowe pieniądze, które działają na podstawie technologii blockchain (cyfrowej księgi rachunkowej, która przechowuje informacje o transakcjach) i kryptografii (szyfrowania informacji). Kryptowaluty nie są emitowane przez bank centralny ani rząd, tylko tworzone i zarządzane przez sieć komputerów, a ich transakcje zapisywane są w udostępnianym, trudnym do zmiany rejestrze.

Kryptoaktywa to szersze pojęcie: obejmują nie tylko same kryptowaluty, ale też inne cyfrowe aktywa wyrażone w formie tokenów (czyli cyfrowych kluczy dostępu), np. tokeny reprezentujące akcje, nieruchomości, prawa własności czy unikalne cyfrowe przedmioty (takie jak NFT). W praktyce: każda kryptowaluta jest kryptoaktywem, ale nie każdy kryptoaktyw jest kryptowalutą.

Jak wynika z opublikowanego w pierwszej połowie 2025 roku raportu pt. "Jak Polacy inwestują w kryptowaluty?" autorstwa UCE RESEARCH i Ari10, w kryptowaluty inwestuje 18,4 proc. badanych Polaków - są to głównie osoby w wieku 25-34 lata zarabiające 7-9 tys. zł netto i pochodzące z największych miast.

Redakcja poleca

Grozi nam paraliż ZUS? Pracownicy domagają się podwyżek. "Wieloletnie zaniedbania"

Unijna dyrektywa o rynku kryptoaktywów

Przygotowany przez polski rząd projekt ustawy o rynku kryptoaktywów ma na celu wdrożenie dyrektywy Unii Europejskiej. Co zakłada ta dyrektywa?

Dyrektywa UE o rynku kryptoaktywów w praktyce oznacza wdrożenie rozporządzenia MiCA (Markets in Crypto-Assets, tłum. Rynki Kryptoaktywów), które zakłada ujednolicenie warunków emisji i obrotu kryptoaktywów w całej Unii Europejskiej.

Rozporządzene MiCA :

• wprowadza jasne zasady dla emitentów kryptoaktywów (np. obligacji, akcji, stablecoinów czy tokenów użytkowych) oraz dla dostawców usług związanych z kryptoaktywami, takich jak giełdy, kantory online czy brokerzy krypto;
• wymaga od emitentów kryptoaktywów publikowania "whitepaper" (informacyjnego dokumentu) z klarownym opisem projektu, zasad funkcjonowania, ryzyk i zabezpieczenia, co ma zwiększyć przejrzystość i ochronę inwestorów, szczególnie detalicznych;
• wprowadza też konieczność rejestracji dostawców usług kryptoaktywów (tzw. CASP) oraz ich nadzór, ustala minimalne wymogi kapitałowe, obowiązki informacyjne, sposób przechowywania środków klientów oraz zasady zapobiegania nadużyciom i praniu brudnych pieniędzy;

Podsumowując, rozporządzenie MiCA ma zapewnić, że kryptoaktywa mogą funkcjonować w UE legalnie, jednocześnie ograniczając ryzyko związane z nieprzejrzystymi projektami, a także tworząc wspólny tzw. paszport regulacyjny, który pozwala firmom krypto działać w całej Unii na podstawie jednej licencji. Mechanizm paszportu regulacyjnego zacznie w pełni funkcjonować od 1 lipca 2026 roku (po zakończeniu okresów przejściowych).

Polska ustawa o rynku kryptpoaktywów. Jakie są jej założenia?

Polscy autorzy projektu ustawy o rynku kryptoaktywów próbowali wdrożyć rozporządzenie MiCA do polskiego prawa, zrobili to jednak w sposób bardziej surowy i szczegółowy niż zakłada to dyrektywa unijna.

Ustawa o rynku kryptoaktywów:

• wprowadza jasne przepisy dla emitentów kryptoaktywów (w tym stablecoinów, tokenów użytkowych i innych aktywów cyfrowych) oraz dla dostawców usług związanych z krypto, takich jak giełdy krypto, internetowe kantory czy brokerzy krypto działający w Polsce;
• wymaga od emitentów opublikowania szczegółowego dokumentu informacyjnego (odpowiednika "whitepaper"), z precyzyjnym opisem projektu, zasad działania, ryzyk oraz zabezpieczeń, co ma zwiększyć przejrzystość i ochronę inwestorów, zwłaszcza osób prywatnych;
• wprowadza obowiązek rejestracji dostawców usług kryptoaktywów (CASP) w Komisji Nadzoru Finansowego oraz nakłada na nie ścisły nadzór, wyższe wymogi kapitałowe niż w typowych przypadkach w UE, rozbudowane obowiązki informacyjne, szczegółowe zasady przechowywania środków klientów oraz zaostrzone mechanizmy zapobiegania nadużyciom, praniu brudnych pieniędzy i przechodzeniu niezgodnych projektów na rynek.

Podsumowując, ustawa o rynku kryptoaktywów ma zapewnić, że mogą one funkcjonować w Polsce w sposób zgodny z unijnymi zasadami MiCA, ale jednocześnie zwiększa restrykcje i narzędzia nadzoru, co - według krytyków - uczyniłoby rynek krypto w Polsce jednym z bardziej regulowanych w Unii.

Ustawa o rynku kryptoaktywów w Sejmie

Pierwsza wersja ustawy o rynku kryptoaktywów została uchwalona przez Sejm 7 listopada 2025 r. 1 grudnia prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę. Jak tłumaczył tę decyzję rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz, rozwiązania dotyczące blokowania domen są nieprecyzyjne i stwarzają pole do nadużyć. Według Nawrockiego regulacje dawałyby rządowi możliwość wyłączania stron internetowych podmiotów działających w branży kryptoaktywów "jednym kliknięciem".

"Jeśli rząd odetnie stronę, obywatele z dnia na dzień tracą dostęp do swoich cyfrowych środków. Na takie ryzyko nie można się zgodzić" - napisał Leśkiewicz na portalu X.

"W tle wielkie pieniądze, afery i śledztwa, tajemnicze zaginięcie "króla kryptowalut", wspieranie kampanii radykalnej prawicy z udziałem prezydentów Dudy i Nawrockiego. Źle to wygląda" - skomentował wtedy weto prezydenta Donald Tusk.

Premier pisząc o "królu kryptowalut" miał na myśli zaginionego w 2022 roku Sylwestra Suszka, twórcę polskiej giełdy BitBay (która potem zmieniła nazwę na Zondacrypto). Natomiast "Kampania radykalnej prawicy" to Konferencja CPAC, która odbyła się 26–27 maja 2025 roku w Jasionce k. Rzeszowa. Ówczesna sekretarz bezpieczeństwa wewnętrznego USA Kristi Noem udzieliła wówczas oficjalnego wsparcia kandydatowi PiS na prezydenta Karolowi Nawrockiemu.

W innej wypowiedzi Tusk przypomniał słowa szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego i bliskiego współpracownika prezydenta, Sławomira Cenckiewicza, który powiedział, że "Rosja wykorzystuje kryptowaluty jako metodę płatności, by finansować sabotażystów organizujących ataki na terenie państw Unii Europejskiej".

5 grudnia Sejm głosował nad obaleniem weta, jednak bezskutecznie. Za odrzuceniem weta były 243 głosy, a przeciw - 192.

Po tym rząd postanowił przygotować nową wersję ustawy. Nie różniła się ona od pierwszej, poza jedną niewielką zmianą zgłoszoną przez Polskę 2050, dotyczącą zmniejszenia maksymalnej opłaty za nadzór nad emisją tokenów z 0,5 proc. do 0,1 proc. wartości zobowiązań emitenta. Ustawa została uchwalona przez Sejm 17 grudnia, a Karol Nawrocki zawetował ją 11 lutego. "Nie podpiszę złego prawa tylko dlatego, że zostało przegłosowane ponownie przez parlamentarną większość" - powiedział wówczas.

Polityczne tło

Temat kryptoaktywów powrócił 6 kwietna wraz z publikacją wspólnych ustaleń Money.pl i Wirtualnej Polski na temat problemów, z jakimi zmaga się założona w Polsce, ale zarejestrowana w Estonii giełda Zondacypto. Analiza, do której dotarły oba portale ujawniała spadek rezerw bitcoinów giełdy Zondacrypto o 99 proc. Jak poinformowano, użytkownicy zgłaszają zaś problemy z wypłatą środków, a przynajmniej część klubów sportowych sponsorowanych przez giełdę od miesięcy nie otrzymuje należnych płatności. Serwis wskazał, że w tym samym czasie z "Zondy" wypłacono do innej giełdy ponad 76 mln zł.

8 kwietnia Prokuratura Krajowa przekazała, że z inicjatywy Prokuratora Generalnego Waldemara Żurka prokuratorzy zbadają pojawiające się w mediach informacje dotyczące nieprawidłowości w Zondacrypto, a tego samego dnia Donald Tusk ponownie nawiązał do powiązań Zondacrypto z CPAC, tym razem ujawniając więcej szczegółów.

Z informacji przekazanych premierowi przez ABW wynika, że na przełomie października i listopada 2025 r., miesiąc przed głosowaniem w Sejmie weta prezydenta w sprawie regulacji rynku kryptowalut, prezes zarządu Zondacrypto Przemysław Kral dokonał wpłat na rzecz dwóch fundacji. Było to m.in. 450 tys. zł wpłaconych fundacji Instytut Polski Suwerennej Zbigniewa Ziobry (PiS). Szef rządu dodał, że część z tych środków przeznaczono na prawników i obrońców Dariusza Mateckiego i księdza Michała Olszewskiego.

Tusk dodał, że inna spółka związana z Zondacrypto i Kralem, zrealizowała transakcję na rzecz fundacji posła Przemysława Wiplera (Konfederacja) "Dobry Rząd" w wysokości 70 tys. euro. - Zondacrypto była też głównym sponsorem imprezy CPAC, imprezy prawicowych działaczy w trakcie kampanii prezydenckiej - powiedział szef rządu.

Jak wskazał w "Sabacie Symetrystów" Galopujący Major, Tusk ujawnił te informacje w konkretnym celu. - To, co może ugrać strona rządowa i co, moim zdaniem, chce ugrać, to zmuszenie do przegłosowania weta prezydenckiego. To jest sprytne. Dlatego Tusk z tym wyszedł. (...) I to jest dobre zagranie - ocenił bloger i publicysta w podcaście tokfm.pl.

Redakcja poleca

Nie udało się odrzucić weta ws. kryptowalut. Tusk zwrócił uwagę na zachowanie Kaczyńskiego i Błaszczaka

Druga wersja ustawy o rynku kryptowalut. Sejm zdecydował ws. weta Nawrockiego

To się jednak nie udało. W piątek (17 kwietnia) Sejm głosował nad ponownym uchwaleniem ustawy o rynku kryptoaktywów. "Za" głosowało 243 posłów, przeciwko 191, trzech wstrzymało się od głosu. Do uchwalenia ustawy - i tym samym do odrzucenia prezydenckiego weta - potrzebne były 263 głosy poparcia. Oznacza to, że Sejm nie zgodził się na odrzucenie weta.

Co dalej?

Jak zapowiadali rządzący jeszcze przed piątkowym głosowaniem, jeśli Sejm po raz drugi nie odrzuci prezydenckiego weta do ustawy o kryptoaktywach, prawdopodobnie dojdzie do złożenia kolejnego projektu.

Posłuchaj:

O ustawie 2.0 dotyczącej kryptoaktywów rozmawialiśmy w TOK FM z Adamem Gomołą, posłem Polski 2050.

O danych z chińskiej gospodarki rozmawialiśmy z Piotr Bujakiem, Głównym Ekonomistą i Dyrektorem Departamentu Analiz Ekonomicznych PKO Banku Polskiego.

Źródło: TOK FM, tokfm.pl, PAP, Money.pl, Wirtualna Polska, Dziennik Gazeta Prawna