Trudna sytuacja uczniów LGBT. "W polskiej szkole jest strach, by iść za głosem dziecka"

"Marzy mi się świat, w którym szkoła jest miejscem bezpiecznym, wspierającym, dającym dzieciakom skrzydła i wiarę, że nieważne z czym przyszły do szkoły, wyjdą z niej silni, dumni, z poczuciem sprawczości. Ten poradnik ma być praktyczną pomocą dla kadry, która chce taką szkołę stworzyć" - napisała w mediach społecznościowych Ewelina Negowetti, mama transpłciowego syna, jedna z osób pracujących nad poradnikiem dla nauczycieli, który ma pomóc w lepszym rozumieniu społeczności LGBTQ.

Publikacja została stworzona przez warszawską Fundację Psycho-Edukacja - wspólnie z Warszawskim Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń oraz Rzeczniczką Praw Dziecka z Islandii. Jak słyszymy, to właśnie doświadczenia islandzkie były inspiracją dla powstania poradnika dla nauczycieli w Polsce.

Po co taka publikacja? Wystarczy spojrzeć na liczby. Już dwa lata temu Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę alarmowała, że 7 na 10 nastolatków LGBT+ doznaje przemocy na tle homofobicznym lub transfobicznym. Często dzieje się to właśnie w szkole.

Dr Konrad Ambroziak - psychoterapeuta i prezes fundacji - zwraca uwagę, że osoby transpłciowe są stygmatyzowane. - Spotykają się z dyskryminacją i niezrozumieniem. Słyszą, że transpłciowość to kaprys, zachcianka albo widzimisię. (...) Cierpią, a to cierpienie często prowadzi do dramatycznych konsekwencji. Pojawiają się myśli i próby samobójcze - mówi.

Dlatego właśnie powstał projekt "Dziecko transpłciowe - efektywny system wsparcia w szkole" i specjalny poradnik dla nauczycieli. Ma ich wesprzeć we wprowadzaniu w życie języka inkluzywnego, ale nie tylko. Publikacja pokazuje codzienność osób nieheteronormatywnych w polskich szkołach. Analizuje rozwiązania, które można wprowadzić, by dzieci w szkole czuły się bezpieczne i zaopiekowane. Wskazuje też konkretne przepisy, na które można się powoływać, walcząc o prawa dzieci i młodzieży transpłciowej i niebinarnej.

Dr Ambroziak zwraca uwagę, jak ważna jest w tym temacie społeczna akceptacja. Poradnik pokazuje, że może ona objawiać się na wiele sposobów. Chodzi chociażby o zwracanie się do osób transpłciowych tak, jak sobie życzą, a nie tak, jak zostało to określone przy urodzeniu. Tymczasem wielu pedagogów nie kryje, że mówienie do kogoś "Kasia" w sytuacji, gdy w dzienniku widnieje "Jan" uważa za problem i fanaberię ucznia czy uczennicy.

- Nie ma żadnych przeciwwskazań, abyśmy w szkole używali imienia i takich zaimków, jakie dziecko chce. Nie ma też przeciwwskazań, by w dzienniku elektronicznym widniało wybrane przez dziecko imię - podkreśla Ambroziak.

- Na pewno jest tu dużo uprzedzeń wynikających z błędnego przekonania, że jeśli jako nauczyciel będę używał takiego imienia, które jest zgodne z identyfikacją dziecka, to będę się przyczyniać do 'promocji transseksualizmu'. To pogląd absolutnie nieprawdziwy. Wiemy, że orientacja seksualna czy tożsamość płciowa jest kształtowana biologicznie. Nie można się tym zarazić czy tego promować - dodaje.

Jego zdaniem w polskiej szkole jest ogromny strach przed tym, by iść za głosem dziecka. Nauczyciele, jak twierdzi, obawiają się kuratorium, ministra, czasem też rodziców.

Choć znane są na tym polu i dobre przykłady. Na naszym portalu opisywaliśmy II Liceum Ogólnokształcące z Lublina, gdzie nauczyciele szanują prawa swoich transpłciowych uczniów i uczennic.

Spotkało się to jednak ze sprzeciwem Fundacji Kai Godek, która organizowała przed szkołą pikiety z homofobicznymi i transfobicznymi hasłami.

"Wierzymy, że brak działań w środowisku szkolnym bardzo często wynika nie z uprzedzeń i niechęci ale z obaw i niewiedzy. Tę lukę staramy się zapełnić niniejszym poradnikiem" - wskazują autorzy i autorki publikacji. Są nimi: Milena Adamczewska-Stachura, Gabriela Borecka, Damian Jaworek, Dominik Kuc, Ewelina Negowetti, Dorota Piotrowska, Ane Piżl, Izabela Podsiadło-Dacewicz, Michał Pyzik, Dominika Sadowska, Monika Stec, dr Marlena Stradomska i Aleksandra Wardak.

Prezentacja poradnika odbędzie się na konferencji "Dziecko transpłciowe - efektywny system wsparcia w szkole" w Warszawie 24 października. Można się na nią rejestrować TUTAJ i wziąć udział stacjonarnie lub on-line.