,
Obserwuj
Polska

Komisja ds. pedofilii w Kościele zajrzy do teczek. Także Karola Wojtyły. "Zobaczymy, co tam jest"

4 min. czytania
01.11.2026 09:51

Będziemy sięgać do wszystkich materiałów i nie widzę powodu, aby ze względu na świętość Karola Wojtyły udawać, że my tych materiałów nie widzimy. Zobaczymy, co tam jest - zapowiedział w TOK FM prof. Piotr Franszek, od niedawna przewodniczący Komisji Niezależnych Ekspertów do zbadania Zjawiska Wykorzystywania Seksualnego Osób Małoletnich w Kościele katolickim w Polsce.

Zebranie Plenarne Konferencja Episkopatu Polski (zdjęcie ilustracyjne)
Zebranie Plenarne Konferencja Episkopatu Polski (zdjęcie ilustracyjne)
fot. Henryk Przondziono / Gość Niedzielny / Forum

Z tego artykułu dowiesz się:

  • kto jest przewodniczącym Komisji Niezależnych Ekspertów do zbadania Zjawiska Wykorzystywania Seksualnego Osób Małoletnich w Kościele katolickim w Polsce;
  • jaki okres będzie objęty badaniami Komisji;
  • kiedy ukaże się raport Komisji.

W 2023 roku polscy biskupi zapowiedzieli powołanie Komisji Niezależnych Ekspertów do zbadania Zjawiska Wykorzystywania Seksualnego Osób Małoletnich w Kościele katolickim w Polsce. W marcu br. doszło do formalnego ustanowienia Komisji, a potem w sprawie znów zapadła cisza - to z powodu zakwestionowania statutu przez resort sprawiedliwości. W końcu, w sobotę 24 października br. podczas 406. zebrania plenarnego Konferencji Episkopatu Polski przyjęto poprawioną wersję statutu i ogłoszono nazwisko przewodniczącego Komisji. Został nim prof. Piotr Franaszek, historyk związany z Uniwersytetem Jagiellońskim w Krakowie.

Jak przyznał prof. Franaszek w audycji "OFF Czarek", funkcję szefa organu zaproponował mu Prymas Polski abp Wojciech Polak. - Na pewno był w to zaangażowany także kard. Grzegorz Ryś, jako że zarządza archidiecezją krakowską, w której jestem - dodał gość Cezarego Łasiczki w TOK FM.

Redakcja poleca

Co z niezależnością Komisji?  "Nie ma prawa nam dyktować"

Ks. prof. Andrzej Kobyliński, filozof oraz kierownik Katedry Etyki UKSW w Warszawie, w rozmowie z PAP zwrócił uwagę, że nowy szef Komisji nigdy wcześniej nie zajmował się w sposób naukowy badaniem zjawiska wykorzystywania seksualnego nieletnich czy bezbronnych dorosłych. Prof. Franaszek, komentując tę wypowiedź, potwierdził, że zjawisko pedofilii zna tylko z "przekazów medialnych i rozmów z duchownymi". W jego ocenie nie stanowi to jednak problemu.

- Nie będę badał tego osobiście. Komisja ma być ciałem złożonym z kilkunastu osób, a ja jestem przewodniczącym. Jednym z aspektów, który musi być wzięty pod uwagę, jest aspekt historyczny, i ja - jako historyk - mogę się tu sprawdzić. Druga sprawa to zarządzanie ludźmi, w czym też mam doświadczenie - argumentował gość "OFF Czarka".

Szef Komisji, która zbada nadużycia seksualne duchownych od 1945 roku do dziś, zapewniał o niezależności organu od hierarchów kościelnych. - Ktokolwiek z Kościoła nie ma prawa się mieszać i czegokolwiek narzucać. Nie ma prawa nam dyktować, jak ma wyglądać metodologia działania czy sposób postępowania - zaznaczał.

Kurie mają otworzyć archiwa. "Ma temu służyć pewna umowa"

Jak zapowiedział prof. Piotr Franaszek, członkowie Komisji "sięgną czasów, do których nikt nie sięgał", a w tym celu trzeba zajrzeć do teczek duchownych, które znajdują się w diecezjalnych archiwach. - Kurię poszczególnych diecezji powinny to udostępnić. Takie jest założenie i takie są oczekiwania wobec księży biskupów, ordynariuszy. (...) Ma temu służyć pewna umowa, którą, jak ufam, Komisja zawrze z poszczególnymi decyzjami, księżmi, ordynariuszami, biskupami i na podstawie tej umowy będziemy działać - podkreślił.

Co jeżeli Komisja spotka się z odmową jednego czy drugiego biskupa? - Jeśli ksiądz biskup powie, że nie udostępni, to nikt go do tego nie zmusi. Niemniej w tej chwili presja, również ze strony KEP, jest tak duża, że zobaczymy, czy to się takiemu opornemu biskupowi opłaci. (...) Oczekujemy również, że będziemy mieć wgląd także do tzw. tajnych materiałów, które znajdują się w archiwach poszczególnych kurii - powiedział prof. Franaszek.

Komisja ma zamiar zbadać wnikliwie także zawartość archiwów archidiecezji krakowskiej, na której czele w 1967-1978 stał Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II. - Nie ma powodu, żeby tak nie było. Dziś Karol Wojtyła jest świętym, ale wtedy był kardynałem i szefem diecezji krakowskiej. Powstały materiały, więc to nie jest tak, że te materiały też są święte i nietykalne. Będziemy sięgać do wszystkich materiałów i nie widzę powodu, aby ze względu na świętość Karola Wojtyły udawać, że my tych materiałów nie widzimy. Zobaczymy, co tam jest - zadeklarował gość audycji TOK FM.

Według historyka raportu Komisji Niezależnych Ekspertów do zbadania Zjawiska Wykorzystywania Seksualnego Osób Małoletnich w Kościele katolickim w Polsce możemy spodziewać się do 2030 roku.

- Nie wiem, czy tomy będą dwa czy będzie ich sto, ale w każdym razie pierwszy tom będzie miał charakter analityczny, a więc ujęcie statystyczne, łącznie z różnymi wytycznymi dla hierarchów na końcu. W drugim tomie byłyby opisane konkretne przypadki. Myślę, że dla opinii publicznej nie będzie tam konkretnych nazwisk, bo obowiązuje nas RODO i na to też zwraca uwagę ministerstwo. Zresztą Kościół też ma swój system RODO, bardzo mocno zdefiniowany. Więc z tych względów nazwisk dla prasy, dla radia, dla telewizji nie będzie - podkreślił prof. Piotr Franaszek w rozmowie w TOK FM.

Źródło: TOK FM, PAP