,
Obserwuj
Śląskie

Wstrząsający raport ws. ofiar księży w diecezji sosnowieckiej. "Takich przypadków może być więcej"

3 min. czytania
12.02.2026 17:01

Co najmniej 50 małoletnich zostało skrzywdzonych przez osoby reprezentujące instytucje kościelne w diecezji sosnowieckiej. Komisja "Wyjaśnienie i Naprawa" zidentyfikowała 29 sprawców. Dziś jej członkowie przedstawili pierwszą część raportu, która dotyczy jedynie krzywd wyrządzonych dzieciom. 

Tomasz Krzyżak, przewodniczący  Komisji
Tomasz Krzyżak, przewodniczący Komisji "Wyjaśnienie i Naprawa"
fot. Paweł Wodzyński/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czy i w jaki sposób sprawcy zostali ukarani?
  • Jak do przestępstw podchodziły instytucje kościelne diecezji sosnowieckiej?

Raport składa się z 3 części i liczy 90 stron. Część szczegółowa jest zanonimizowana - przez szacunek dla pokrzywdzonych i świadków. Najdawniejsze zgłoszenie możliwej krzywdy pochodzi z roku 1967, ostatnie zaś z 2025 r. W zdecydowanej większości spraw trudno jest ustalić czas trwania czynów przestępczych. W jednym przypadku ksiądz mógł krzywdzić małoletnich nawet 23 lata, w innym 17.

Z grona ponad 50 pokrzywdzonych osób 66 proc. to dziewczynki. Zdecydowana większość poszkodowanych to osoby poniżej 15. roku życia. - Tylko dwie same w swoim imieniu przyszły do komisji, więc w sprawę trzeba włożyć jeszcze więcej czasu i wysiłku. Przypuszczamy i mamy ku temu powody, że takich przypadków jest więcej - informuje jeden z członków komisji ks. dr Jacek Prusak - teolog, psycholog i psychoterapeuta. Komisja apeluje do pokrzywdzonych i świadków, by się do niej zgłaszali.

Wśród 29 zidentyfikowanych przez komisję osób 23 to duchowni, a 4 to osoby świeckie: animator wspólnoty dla dzieci, organista, katecheta i kleryk, który nie jest formalnie osobą duchowną. W 7 z 29 spraw zarzuty zostały potwierdzone, a sprawca został ukarany. W 4 przypadkach domniemany sprawca nie żyje, w 3 - toczą się procesy w sądach państwowych. 10 spraw jest w trakcie badania, a 5 zostało uznanych za niepotwierdzone.

W jaki sposób sprawcy zostali ukarani? - Różnie. Spośród 19 księży, wobec których potwierdzono popełnienie przestępstwa seksualnego wobec dzieci, ukaranych zostało sześciu. Dwóch zostało wydalonych ze stanu kapłańskiego, jeden otrzymał dożywotni zakaz posługi kapłańskiej i zakaz kontaktu z nieletnimi. Jeden ksiądz otrzymał czasowy zakaz pracy i kontaktu z dziećmi. Inny ukarany ksiądz otrzymał zakaz pojawiania się w parafii i zakaz kontaktu z dziećmi, a kolejny został już ukarany przez organy państwowe, ale trwa jeszcze proces kanoniczny - odpowiada ks. Prusak.

Bagatelizowanie problemów  

Sprawy były badane zarówno na gruncie prawa kanonicznego, jak i przepisów państwowych, w tym Kodeksu Karnego. Komisja prześwietliła całe archiwum diecezji sosnowieckiej i Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Sosnowieckiej. Sprawdzane były teczki personalne księży, akta postępowań kanonicznych, akta policyjne, prokuratorskie i sądowe, a nawet dokumenty IPN.

Członkowie komisji prowadzili też rozmowy ze świadkami, czytali również materiały udostępnione przez inne diecezje.

Komisja przedstawiła także wnioski i zarzuty wobec instytucji kościelnych na terenie diecezji sosnowieckiej. Okazało się, że w wielu przypadkach nie przeanalizowano problemów, bagatelizowano je, w części przypadków nie było powtórnego kontaktu z osobą pokrzywdzoną. - Jedna z osób chciała usłyszeć słowo przepraszam - nie doczekała się żadnej reakcji - stwierdził przewodniczący Komisji "Wyjaśnienie i Naprawa" Spraw Wrażliwych Diecezji Sosnowieckiej, Tomasz Krzyżak.

Kolejne grzechy to odsyłanie księży do innej parafii, czy duży nieład w dokumentacji.

Warto dodać, że od 1992 do 2026 roku w diecezji sosnowieckiej pracowało łącznie 590 księży - w tej grupie są też osoby zmarłe i emerytowane. Komisja "Wyjaśnienie i Naprawa" została powołana przez biskupa sosnowieckiego Artura Ważnego po serii skandali obyczajowych z udziałem duchownych tej diecezji. W tej sprawie raport jeszcze nie powstał, ale komisja nad nim pracuje.

źródło: TOK FM