Ukraińcy jednak nie stracą 800 plus? "Miał być straszak, ale średnio skuteczny"

Wraz 1 września wszedł w życie obowiązek szkolny dla ukraińskich uczniów. Przedstawiciele rządu informowali, że rodzice, którzy nie wyślą dzieci do polskiej szkoły, nie otrzymają wsparcia z programu "Rodzina 800 plus".

- Byliśmy przekonani, że tych dzieci będzie rzeczywiście więcej, bo nikt nie będzie chciał stracić tego finansowego wsparcia. Ale okazało się, że to wcale nie jest takie jednoznaczne. Gdy zaczęliśmy się wgłębiać w przepisy, ustaliliśmy, że 800 plus będzie zabierane dopiero za rok - mówi nam pani Agata, nauczycielka z jednej z lubelskich podstawówek. W jej ocenie to jeden z powodów, dla których na razie nie ma kolejek do zapisów dzieci ukraińskich do polskiej szkoły. - Te wypowiedzi MEN to miał być chyba pewien straszak, ale na razie średnio skuteczny - dodaje nasza rozmówczyni.

Co mówią przepisy?

- Obowiązek szkolny rzeczywiście wszedł w życie, natomiast jeśli chodzi o świadczenia rodzinne, to zmiana ustawy będzie miała skutki dopiero na przyszłość. Obowiązek szkolny będziemy weryfikować dopiero od nowego okresu wypłaty świadczeń, czyli od czerwca 2025 - mówi rzeczniczka lubelskiego ZUS Małgorzata Korba. I przypomina, że świadczenie 800 plus jest przyznawane na dany okres świadczeniowy, który trwa rok - od czerwca 2024 do maja kolejnego roku. - W ustawie nie ma zapisu, że możemy cofnąć komuś wypłatę świadczenia już teraz - dodaje rzeczniczka w rozmowie z nami.

Burza o 'ukrainizacją polskiej edukacji'. Wiceministra: Jest mi głupio za tych ludzi

W szkołach Lublinie uczy się prawie dwa tysiące uczniów i uczennic z Ukrainy. To mniej więcej tyle, co w poprzednim roku szkolnym. Nie widać szczególnie zwiększonego zainteresowania zapisywaniem dzieci do szkół. Ilu nastolatków pozostaje poza systemem? Tego nie wiadomo i nic nie wskazuje na to, abyśmy szybko mieli poznać odpowiedź na to pytanie. Wiadomo jedynie, że część uczy się on-line w ukraińskiej szkole, inni w ogóle nie biorą udziału w żadnych lekcjach.

Kiedy Ukraińcy dostają 800 plus?

Rzeczniczka oddziału ZUS w Lublinie tłumaczy, że na Lubelszczyźnie świadczenie 800 plus jest wypłacane na blisko 11 tysięcy dzieci z Ukrainy, w skali Polski - jest to ok. 187 tysięcy dzieci. Podstawą wypłaty zasiłku jest legalny pobyt w Polsce danego rodzica i jego dziecka/dzieci.

ZUS może czasowo wstrzymać wypłatę świadczenia, gdy rodzic z dzieckiem wyjedzie do Ukrainy. Rejestry ZUS i Straży Granicznej są połączone, systemy są w stanie to wyłapać i tak się dzieje. Na dziś - w obecnym okresie świadczeniowym, od czerwca - zanotowano blisko 30 tysięcy czasowych wstrzymań. Jeśli dana rodzina wraca do Polski w terminie poniżej 30 dni, wtedy ZUS wznawia wypłatę pieniędzy.

- Natomiast jeżeli uchodźca wyjedzie z Polski na okres powyżej 30 dni, to wtedy skutkuje to utratą prawa do świadczenia 800 plus. Nie przysługuje ono wówczas od miesiąca następującego po miesiącu wyjazdu, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych uchyla wtedy prawo do wypłaty takiego świadczenia. W bieżącym okresie świadczeniowym mieliśmy w kraju 8670 takich uchyleń - tłumaczy Małgorzata Korba.

Jak dodaje, bywają też sytuacje, gdy do ZUS dochodzą sygnały, że ktoś pobiera świadczenie, a danej rodziny w Polsce nie ma. Były przypadki, gdy wyjechała do Ukrainy np. przez Mołdawię. - Gdy dostajemy taki sygnał, wzywamy taką osobę do naszej siedziby. Jeśli się nie stawia, decyzja o przyznaniu świadczenia jest uchylana. Mieliśmy takie sytuacje, choć nie było ich dużo - mówi Korba w rozmowie z TOK FM.