Molestowanie, orgie, zgony. Przypominamy grzechy diecezji sosnowieckiej
We czwartek poznamy pierwsze ustalenia Komisji "Wyjaśnienie i Naprawa" zajmującej się badaniem skandali w diecezji sosnowieckiej. W ostatnich latach stała się ona centrum serii skandali obyczajowych, pedofilskich oraz kryminalnych, które wstrząsnęły Kościołem katolickim w Polsce.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym dokładnie zajmuje się Komisja "Wyjaśnienie i Naprawa"?
- Co wiadomo o skandalach z udziałem duchownych z diecezji sosnowieckiej?
W czwartek 12 lutego o godz. 12:00 w Auli Wyższej Szkoły Biznesu w Dąbrowie Górniczej odbędzie się prezentacja części raportu Komisji "Wyjaśnienie i Naprawa" spraw wrażliwych Diecezji Sosnowieckiej (woj. śląskie). Miała ona zbadać m.in. przypadki wykorzystywania seksualnego przez osoby reprezentujące instytucje kościelne.
Diecezja sosnowiecka od ponad dekady zmaga się z licznymi skandalami obyczajowymi, obejmującymi pedofilię, dewiacje seksualne a nawet zabójstwa. Poniżej chronologiczny przegląd kluczowych wydarzeń na podstawie dostępnych doniesień medialnych i śledczych.
2013 r. Ks. Mariusz T.
Jak informował w październiku 2024 roku biskup sosnowiecki Artur Ważny, który powołał Komisję "Wyjaśnienie i Naprawa", jednym z badanych wątków będzie sprawa byłego rektora Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Sosnowieckiej w Krakowie, księdza Mariusza T. Duchowny miał regularnie bywać w klubach LGBT, a podczas jednej z wizyt miał wdać się w bójkę.
Sprawa trafiła do Watykanu. W czerwcu 2013 roku Radio Kraków poinformowało o planach zlikwidowania istniejącego od 1992 roku seminarium, które kształciło wówczas ok. 80 kleryków. Jako oficjalny powód podano spadek powołań. Budynek trafił pod zarządzanie krakowskiego Uniwersytetu Papieskiego im. Jana Pawła II, a kadra, administracja i seminarzyści - do Częstochowy - tam Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Sosnowieckiej działa do dzisiaj.
Według ustaleń "Faktu" ks. Mariusz T. nie poniósł żadnych konsekwencji.
"Dla mnie jest to tajemnicza sprawa, nie do końca wyjaśniona. Nie mamy wniosków. On nie został ukarany. Dlaczego seminarium zostało przeniesione?" - dopytywał bp Ważny cytowany przez Interię.
Marzec 2023. Morderstwo diakona w Sosnowcu
7 marca 2023 r. 40-letni ksiądz Robert Sz. zabił 26-letniego diakona Mateusza B., oddając do niego sześć strzałów z rewolweru, a następnie zadając mu rany nożem. Motywem zbrodni miała być zazdrość o pozycję. Po zbrodni ksiądz rzucił się pod pociąg. Obaj duchowni pełnili posługę w bazylice katedralnej pw. Wniebowzięcia NMP w Sosnowcu.
Prokuratura wszczęła dwa odrębne śledztwa - jedno w sprawie zabójstwa, a drugie w związku z informacją, że tego samego dnia doszło do śmiertelnego potrącenia przez pociąg innego mężczyzny. Jak powiedział PAP jej rzecznik Waldemar Łubniewski, zbrodnia popełniona przez ks. Roberta Sz. była zaplanowana. Dwa dni wcześniej duchowny zmienił swój testament.
W drugiej połowie marca 2024 roku oba śledztwa zostały umorzone.
Sierpień 2023. Orgia na plebanii w Dąbrowie Górniczej
W nocy z 30 na 31 sierpnia 2023 roku w mieszkaniu ks. Tomasza Z. na terenie parafii w Dąbrowie Górniczej odbyła się orgia seksualna z udziałem trzech osób - samego duchownego, sexworkera oraz trzeciego mężczyzny. Na plebanii zażywali narkotyki oraz leki na potencję. W pewnym momencie jeden z uczestników spotkania stracił przytomność, a inny wezwał pogotowie, jednak ratowników nie chciano wpuścić do środka. Ostatecznie na miejsce wezwano policję, a po jej interwencji ratownicy mogli zająć się nieprzytomnym.
9 kwietnia 2024 roku Sąd Rejonowy w Dąbrowie Górniczej skazał ks. Tomasza Z. na półtora roku więzienia. Wyrok obejmował nieudzielenie pomocy, przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz udzielanie narkotyków. Poza karą więzienia sąd zobowiązał Tomasza Z. do wypłaty 15 tys. zł zadośćuczynienia pokrzywdzonemu i do wpłaty kilku tysięcy złotych na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Jak przekazała diecezja sosnowiecka, w styczniu 2025 roku ks. Tomasz Z. został decyzją Stolicy Apostolskiej karnie przeniesiony do stanu świeckiego.
Marzec 2024. Ks. Krystian K. i śmierć młodego mężczyzny na plebanii w Sosnowcu
20 marca 2024 r. służby otrzymały wezwanie do mieszkania zajmowanego przez księdza Krystiana K. z parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Sosnowcu. W lokalu był niedający oznak życia młody mężczyzna, osoba świecka. Jego życia nie udało się uratować. Krótko po tej tragedii księdzu K. przedstawiono jeden zarzut, z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - znaleziono przy nim 3,55 grama mefedronu. Badania wykazały, że duchowny był pod wpływem tego środka. Podejrzany nie przyznał się wówczas do winy i odmówił złożenia wyjaśnień. Prokuratura zastosowała wobec niego dozór policji, zakazała mu opuszczać kraj i zatrzymała paszport. Decyzją diecezji sosnowieckiej ks. Krystian K. został zawieszony w obowiązkach.
W styczniu 2025 roku postawiono mu rozszerzone zarzuty: nieumyślne spowodowanie śmierci, posiadanie znacznej ilości narkotyków oraz przestępstwo seksualne. Prokuratura wnioskowała o areszt, ale sąd odmówił. - Sąd uznał, że zastosowane już wcześniej środki wolnościowe będą wystarczające w tej sprawie - przekazała prokuratura. W lutym 2025 roku Sąd Okręgowy w Sosnowcu podtrzymał decyzję o niezastosowaniu aresztu.
26 marca 2025 roku prokuratura skierowała do Sądu Rejonowego w Sosnowcu akt oskarżenia, a 16 września rozpoczął się proces z wyłączeniem jawności. Prokuratura zmieniła ponadto zarzut narkotykowy na posiadanie substancji psychoaktywnych i nieudzielenie pomocy.
Październik 2024. Zatrzymania księży z diecezji sosnowieckiej
1 października 2024 roku ks. Jacek K. i Dariusz L., wraz z byłym księdzem zostali zatrzymani na polecenie Prokuratury Okręgowej w Sosnowcu. Prokuratura dwóm z nich zarzuciła przestępstwa o charakterze seksualnym na szkodę dzieci, a jednemu - oszustwa.
Ks. Jacek K. trafił do aresztu. Początkowo duchownemu zarzucono dwa przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Przeprowadzone w śledztwie czynności pozwoliły na ustalenie kolejnych ofiar. Do przestępstw zarzucanych duchownemu miało dochodzić w latach 2008-24 w miejscach, w których pełnił posługę kapłańską i uczył religii. Zgodnie z informacjami ze śledztwa, miał on molestować małoletnich, często wyzyskując ich bezradność czy trudną sytuację życiową. W części z tych sytuacji ksiądz miał nadużywać łączącego go z ofiarami stosunku zależności. W jednym przypadku prokuratura zakwalifikowała jego zachowanie jako przemoc na tle seksualnym. W grudniu 2025 roku ks. Jacek K. został objęty aktem oskarżenia. Grozi mu do 30 lat więzienia.
Ksiądz Dariusz L. z diecezji sosnowieckiej został oskarżony o dziewięć przestępstw seksualnych wobec dzieci, do których miało dochodzić w dwóch szkołach podstawowych w latach 2016-2021, gdzie pracował. W kwietniu 2025 roku został oskarżony o popełnienie dziewięciu przestępstw o charakterze seksualnym na szkodę dzieci. Miało dochodzić do nich w dwóch szkołach podstawowych w latach 2016-2021, gdzie pracował. Duchowny jest pod dozorem policji i objęty zakazem kontaktu z ofiarami. Grozi mu od 2 do 12 lat więzienia, a jego mienie o wartości ponad 100 tys. zł zostało zabezpieczone na poczet kar i zadośćuczynienia.
Śledztwo w tej sprawie zostało wszczęte na podstawie informacji z postępowania w sprawie zabójstwa diakona Mateusza B. Sprawca zbrodni - ks. Robert Sz. zostawił po sobie notes, w którym zapisał nazwiska duchownych wraz z opisem skandali seksualnych z ich udziałem. W ten sposób sosnowieccy prokuratorzy trafili na trop ks. Jacka K.
Konsekwencje - rezygnacja bpa Kaszaka i powstanie Komisji "Wyjaśnienie i Naprawa"
Bp Grzegorz Kaszak, który pełnił funkcję biskupa sosnowieckiego od 2009 roku, w październiku 2023 roku złożył rezygnację. W kwietniu 2024 roku nowym biskupem sosnowieckim został mianowany bp. Artur Ważny.
26 października 2024 roku bp Ważny powołał Komisję "Wyjaśnienie i Naprawa", której głównym celem jest zbadanie szeregu skandali obyczajowych, które w ostatnich latach dotknęły diecezję sosnowiecką. Pierwszą przewodniczącą Komisji była prokurator Prokuratury Regionalnej w Katowicach w stanie spoczynku Violetta Guia. Po jej rezygnacji przewodniczącym komisji został prawnik-kanonista Tomasz Krzyżak.
Posłuchaj:
Jak wyglądają procedury dotyczące cudów, świętości i relikwi? O tym mówił historyk i watykanista prof. Arkadiusz Stempin w rozmowie z autorką podcastu "Tajemnice Kościoła" Martą Zdanowską:
O majątku Kościoła w dawnej Polsce opowiadał Kamil Janicki w podcaście Anny Sobańdy "Półka z książkami":
Źródło: Radio Kraków, "Fakt", Interia, PAP, tokfm.pl