"Dwóch kryminalistów i jeden despota". Co przyniesie szczyt w Chinach?
Przywódcy USA, Chin i Rosji będą rozmawiać podczas trójstronnego spotkania w Shenzen. - Spotyka się dwóch kryminalistów i jeden despota. Co ich łączy? Wszyscy zyskują politycznie na łamaniu reguł - mówiła w TOK FM prof. Małgorzata Zachara-Szymańska z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
"Dwóch kryminalistów i jeden despota". Co przyniesie szczyt w Chinach?
To będzie pierwszy taki szczyt w historii. W czwartek w chińskim Shenzhen, gdzie odbywają się obrady Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku, rozmawiać będą przywódcy Chin, Rosji i Stanów Zjednoczonych. Xi Jiping, Władimir Putin i Donald Trump już dziś podali sobie ręce przed zdjęciem grupowym liderów krajów APEC. Wcześniej Xi osobiście przywitał Trumpa na lotnisku.
- Spotyka się dwóch kryminalistów i jeden despota. Co ich łączy? Wszyscy zyskują politycznie na łamaniu reguł. To sposób działania typowy dotychczas dla państw autokratycznych, państw totalitarnych albo tych rządzonych przez tyranów. Zawsze takie państwa były i takie organizacje funkcjonowały, ale raczej na marginesie porządku międzynarodowego. Rosja Putinowska stała się takim państwem i okazało się, że to wcale Putinowi we władzy nie przeszkadza, a nawet pomaga - mówiła w TOK FM prof. Małgorzata Zachara-Szymańska z Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Zastrzegła, że inaczej sprawa ma się w przypadku Chin i Xi Jipinga, dlatego że ten wychodzi poza ramy porządku międzynarodowego. - W ogóle chińscy przywódcy robili to od dziesięcioleci, funkcjonując w szarej strefie, prowokując zmiany faktami dokonanymi albo też szukając rozwiązań, na które prawo międzynarodowe nie ma recepty. Wydaje się, że Trump spoglądał na tych przywódców, którzy budowali swój kapitał polityczny jako liderzy i pomyślał sobie: "Dobrze, skoro oni mogą zarabiać na tym, że łamią reguły, to trzeba sięgać po narzędzie, które jest skuteczne" i sam zaczął to robić - dodała w rozmowie z Anną Piekutowską.
Innymi słowy: prezydent USA - najpotężniejszego państwa na świecie, choć osłabionego - spotyka się z przywódcą Chin, które aspirują do roli lidera i z przywódcą Rosji, czyli państwa, które chce zwrócić na siebie uwagę, ale nie jest ani potęgą gospodarczą, ani potęgą nuklearną. - Putin bardzo jest usatysfakcjonowany. Jest takie określenie, często powtarzane w publicystyce, że na Kremlu korki od szampana strzelają. Kiedy otrzymał zaproszenie, był to dla niego powód do radości, bo tworzy się obraz sytuacji, jak gdyby rzeczywiście tych trzech dżentelmenów rozdawało karty w polityce światowej - podkreśliła.
"Dyplomacja gangsterska"
W ocenie prof. Zachary-Szymańskiej szczyt jest po to, by Xi i Trump mogli utrzymać "chłodną relację, ale jednak współpracującą". - By mogli się dogadać co do tego, na jakie produkty obniżać cła, które wcześniej zostały podwyższone w ramach wojny handlowej. (...) Putin wjeżdża z kolei ze swoją kwestią nieugiętości w sprawie Ukrainy - dopowiedziała w "Zapytam inaczej".
Zdaniem ekspertki spotkanie nie przyniesie jednak przełomu. - Pewnie będzie oświadczenie, że liderzy są gotowi kontynuować rozmowę. W języku dyplomacji znaczy to tyle, że niewiele się wydarzyło - mówiła.
- A Europa jest już w jakimś sensie przegraną, dlatego, że Putin został zaproszony do stołu? - dopytywała prowadząca.
- Chyba niekoniecznie. Pewnie, że lepiej byłoby, gdyby głos europejski wybrzmiewał w sposób pełny, tak się nie dzieje, ale czy aspiracją Europy jest pokazywanie się w spektaklu liderów, którzy nie są wzorcem do naśladowania?! Europa ma swoje miejsce i ciągle trzyma się innego modelu, czyli nie dyplomacji gangsterskiej a dyplomacji opartej na instytucjach - odpowiedziała prof. Zachara-Szymańska.
Na koniec zastrzegła, że choć to, co wydarzy się w Chinach będzie miało swój oddźwięk, to "jak to ostatnio bywa w globalnej polityce nawet jeżeli ta tuba będzie potężna, to dźwięk z niej będzie trwał krótko".
Źródło: TOK FM, PAP