Najgorsze wyniki w historii pomiarów. Dlaczego wciąż przegrywamy ze smogiem?

• Smogowy kryzys trwa; normy szkodliwych pyłów w wielu miastach w Polsce przekroczone są wielokrotnie
• Program "Czyste Powietrze" - zdaniem aktywistów z Polskiego Alarmu Smogowego - nie spełnia oczekiwań, liczba wniosków do programu spada;
• Nadal używamy 2,5 mln "kopciuchów" i to głównie one odpowiadają za fatalną jakość powietrza;
• Smog jest tematem weekendu w TOK FM.

W Rzeszowie w ubiegłym tygodniu odnotowano średniogodzinowe stężenie pyłu PM10 w wysokości 304 mikrogramy na metr sześcienny (ug/m3) - najwyższe w tym sezonie grzewczym. Średniodobowy poziom zanieczyszczenia był tu najwyższy od pięciu lat - to dane z Polskiego Alarmu Smogowego. W innych miastach nie było lepiej. 

W Łomży dobowe stężenie pyłu PM10 wyniosło 293 µg/m³ - 600 procent dopuszczalnej normy. Był to najgorszy wynik w historii pomiarów w tym mieście. Źle było również na Mazurach i Podlasiu. Obwarzanek Krakowa też oddychał smogiem. W Zabierzowie w Małopolsce z powodu fatalnego powietrza, tydzień temu, zamknięto nawet lokalne lodowisko, aby nie narażać dzieci na niebezpieczeństwo. Smog dotarł też do Gdańska - miasta uchodzącego dotychczas za bardzo czyste. 

Redakcja poleca

Smog i komunikacja miejska. Dlaczego jednego dnia jest za darmo, a kolejnego już nie?

- Zapanowała prawdziwa zima. Oprócz mrozu mamy bezwietrzną pogodę, a to murowany przepis na smog - mówi TOK FM Emil Nagalewski, koordynator Polskiego Alarmu Smogowego w województwie śląskim.

PAS zwraca uwagę, że choć w ciągu ostatnich 10 lat w Polsce wymieniono około miliona starych urządzeń grzewczych, to wciąż 2,5 mln "kopciuchów" funkcjonuje w polskich domach. To głównie one odpowiadają za tak fatalną jakość powietrza. Organizacja oskarża rząd, że bagatelizuje problem.

Sprawdź, czy wiesz, co ważnego wydarzyło się w ostatnich dniach. Tylko najbardziej zorientowani udzielą więcej niż 8 dobrych odpowiedzi...

- Powietrze poważnie zagraża zdrowiu i życiu ludzi, a stężenia pyłów zawieszonych wzrosły do wartości niewidzianych od wielu lat. Smog wisi nad całym krajem, a oprócz komunikatów Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, które niestety nie podkreślają należycie powagi sytuacji, brakuje jakichkolwiek działań rządu mających na celu rozwiązanie tego problemu - twierdzi Piotr Siergiej z Polskiego Alarmu Smogowego. - Bez sprawnie funkcjonującego programu i systemu kontroli wdrażania przepisów antysmogowych wciąż będziemy borykać się z poważnym problemem smogu. Najwyższa pora, aby rządzący potraktowali tę sprawę poważnie. Rozwiązania leżą na stole, wystarczy tylko odrobina woli politycznej, aby je wdrożyć - dodaje.

"Czyste Powietrza" nie działa?

Działacze PAS przekonują też, że program "Czyste Powietrze", który miał wspierać termomodernizację domów oraz wymianę starych pieców, nie działa, a liczba składanych w jego ramach wniosków drastycznie spada. "W pierwszym tygodniu stycznia 2026 roku do Programu złożono zaledwie 704 wnioski. W 2024 roku średnia tygodniowa liczba wniosków przekraczała 5200 sztuk" - wyliczają.

- Jako Polski Alarm Smogowy dosyć krytycznie oceniamy wszystkie zmiany, które miały miejsce w tym programie. Do jego zawieszenia - półtora roku temu - złożono 1 mln wniosków. Natomiast gdy teraz pytałem o dane w rybnickim magistracie, okazało się, że wniosków jest czterokrotnie mniej [niż przed zawieszeniem] - wylicza Nagalewski ze śląskiego PAS. 

Jego zdaniem samorządy również nieskutecznie egzekwują zapisy uchwał antysmogowych, a prowadzone kontrole są nieskuteczne. "Niestety Ministerstwo Klimatu zupełnie tego problemu nie dostrzega a podległa mu inspekcja ochrony środowiska w większości województw nie sprawdza wykonania uchwał antysmogowych" - twierdzi PAS. 

Sprawdź, czy wiesz, co ważnego wydarzyło się w ostatnich dniach. Tylko najbardziej zorientowani udzielą więcej niż 8 dobrych odpowiedzi...

Źródło: TOK FM, Polski Alarm Smogowy