Młodzież dla Miasta, Miasto dla Młodzieży!
W realizacji tych działań Lublin sięgał po różnorodne zasoby, w tym wsparcie funduszy zewnętrznych. Jednym z najważniejszych projektów współfinansowanych w ten sposób była inicjatywa bilateralna "Młodzież dla Miasta, Miasto dla Młodzieży – projekty i inicjatywy angażujące i włączające lokalne społeczności". Inicjatywa została zrealizowana we współpracy z Europejskim Centrum Wergelanda z Oslo oraz Fundacją Sempre a Frente z Lublina, przy wsparciu Funduszy EOG i Funduszy Norweskich.
Szkolny Budżet Obywatelski
Idea, jaka przyświeca tej inicjatywnie, to rozwijanie i promowanie samorządności uczniowskiej, wzrost poczucia wpływu uczennic i uczniów na sprawy szkoły oraz współpracę na rzecz współtworzenia przestrzeni edukacji obywatelskiej i przedsiębiorczości. Sam program stwarza możliwość, aby o przeznaczeniu części szkolnego budżetu decydowała cała społeczność szkolna, a nie samorząd uczniowski, kadra pedagogiczna, czy dyrekcja placówki. Proces zgłaszania i wyłaniania zwycięskich projektów w ramach Szkolnych Budżetów Obywatelskich (SBO) pełni funkcje integrujące, edukacyjne i stanowi doświadczenie demokracji w praktyce. Pomaga też kształtować zaangażowanie, aktywność oraz ważne w przyszłości umiejętności, takie jak praca zespołowa, komunikacja, dzielenie się doświadczeniami i inspiracjami oraz tworzenie i realizowanie projektów.
Niemniej ważna jest sama atmosfera budowana wokół tego programu w szkole. Młodzież szkolna i kadra nauczycielska zyskują umiejętności współpracy na innym, niż dotychczasowy poziomie, dzięki temu z sukcesem realizują projekty, biorą odpowiedzialność za ich wdrażanie, uczą się od siebie i wspólnie celebrują sukcesy. Finalnie wszystkie działania w ramach SBO przyczyniają się do chętniejszego udziału w kolejnych inicjatywach. Łącznie – na trzy edycje, została przeznaczona kwota ok. 390 tys. zł ze środków Funduszy EOG i Funduszy Norweskich.
Przestrzenie młodzieżowe
W 2022 roku w Lublinie przy ulicy Peowiaków 11 powstała pierwsza bezpłatna, otwarta, bezpieczna Przestrzeń Młodych „Hej!". To miejsce współtworzone przez Grupę Młodzieżową, która aktywnie uczestniczyła w urządzaniu tego miejsca oraz kształtowaniu programu realizowanych w nim działań. Dzięki współpracy powstało ogólnodostępne i bezpieczne miejsce, gdzie każdy może rozwijać swoje pomysły, otrzymując wsparcie merytoryczne od osób animujących oraz niezbędne materiały. Można tu uczestniczyć w spotkaniach, warsztatach, wykładach, znaleźć spokojne miejsce do nauki albo spotkać się ze znajomymi przy kawie lub herbacie.
Stworzenie „Hej!" okazało się wielkim sukcesem i zainspirowało Miasto Lublin do otwarcia kolejnych miejsc tego typu. W ramach otwartych konkursów powstało 7 kolejnych placówek w różnych dzielnicach miasta. Ich prowadzenie zostało przekazane organizacjom pozarządowym, wyłonionym w otwartych konkursach ofert. Każda z nich jest otwartą, bezpłatną przestrzenią dla młodych, dostępną i włączającą osoby z niepełnosprawnościami. Sieć lubelskich Przestrzeni Młodych jest unikatowym zjawiskiem w skali nie tylko kraju, ale i Europy.
Centrum Informacji i Rozwoju Młodzieży
Funkcjonujące w mieście Centrum Informacji i Rozwoju Młodzieży Fundacji Sempre a Frente wspiera młodzież od 13 roku życia oraz osoby na co dzień pracujące z młodymi. Fundacja prowadzi tam warsztaty rozwojowe, konsultacje, udziela informacji dotyczących ścieżki kariery, zaangażowania społecznego i obywatelskiego, dobrostanu, wolontariatu czy możliwości, które zapewnia UE. Dzięki temu tysiące młodych osób z Lublina oraz całego województwa lubelskiego mają dostęp do wartościowej oferty Centrum.
Spośród najważniejszych inicjatyw zrealizowanych w projekcie przez Centrum Informacji i Rozwoju Młodzieży warto wspomnieć: dwie edycje Festiwalu Aktywności Młodzieży, w których wzięło udział łącznie prawie 300 młodych ludzi - dzięki specjalnie zaprojektowanej grze zespołowej budowali oni relacje i zdobywali nowe edukacyjne doświadczenia; powstanie Szkoły Youth Worku, która wspiera kompetencje osób pracujących z młodzieżą, a także dwie edycje programu Akademia Lokalnego Animatora (ALA), w którym młodzi stają się liderami swoich środowisk, realizując swój pierwszy projekt dla społeczności lokalnej. ALA została wyróżniona jako dobra praktyka w pracy z młodzieżą podczas XIV Ogólnopolskiej Giełdy Projektów „animacja+młodzież".
Współpraca międzynarodowa
Ważną częścią inicjatywy „Młodzież dla Miasta, Miasto dla Młodzieży" jest wyjście poza granice miasta, a nawet kraju. Wymiana doświadczeń na arenie międzynarodowej, to coś, co szczególnie interesuje oraz motywuje do dalszej aktywności młodzież, a także osoby pracujące z młodzieżą. Realizując te założenia, w latach 2022-2023 około 1000 osób z Polski, Ukrainy i Norwegii uczestniczyło w działaniach międzynarodowych, zdobywając wiedzę oraz rozwijając nowe kompetencje. Zorganizowano także wiele wizyt studyjnych skoncentrowanych na tematyce pracy z młodzieżą oraz miejskiej polityce młodzieżowej.
Do sukcesów zaliczyć można bez wątpienia dwie edycje Kongresu Współpracy Transgranicznej, podczas których zorganizowano liczne panele i warsztaty dotyczące tworzenia miast przyjaznych młodzieży, przeciwdziałania dyskryminacji, rynku pracy i wielu innych tematów. W październiku tego roku odbyła się również kolejna edycja Akademii Współpracy Transgranicznej – inicjatywy wspierającej młodych liderów z Polski, Norwegii i Ukrainy. Trzy dni wypełnione były treningami rozwijającymi kompetencje przydatne we współpracy międzynarodowej ze szczególnym uwzględnieniem pracy projektowej, komunikacji w zespole międzykulturowym, wystąpień publicznych i fundraisingu.
Wymiany młodzieżowe
Inną formą udziału młodzieży w międzynarodowych spotkaniach są – organizowane w ramach inicjatywy przez Europejskie Centrum Wergelanda (EWC) – wymiany młodzieżowe. W 2022 i 2023 roku odbyły się takie spotkania w Oslo oraz na wyspie Utøya. Te trzydniowe spotkania zgromadziły około 70 uczestników z Ukrainy, Polski i Norwegii, mając na celu promowanie tolerancji, dialogu i integracji.
W listopadzie 2024 roku EWC we współpracy z organizacją Spillhuset, która promuje demokratyczne i inkluzywne życie online, stworzono serwer Discord oraz interaktywny świat w Minecraft. Do udziału w przedsięwzięciu zaproszono 25 szkół. Zadaniem uczennic i uczniów było nakreślenie i budowa projektów, które odzwierciedlały to, co uważali za potrzebne lub cenne w swoich lokalnych społecznościach. Mimo różnic geograficznych, granic narodowych i językowych, uniwersalny język kreatywności w Minecraft połączył osoby uczestniczące w projekcie.
We współpracy z ukraińską organizacją SavED, w 2024 roku EWC zorganizowało również panel dyskusyjny w Centrum Pokojowej Nagrody Nobla w Oslo, w Norwegii. Podczas tego wydarzenia debatowano, jak młodzi ludzie mogą zachować swoją siłę i zaangażowanie w czasach wojny.
Aby zapewnić uczestnikom trwałe materiały edukacyjne, EWC opracowało – w językach angielskim, polskim i ukraińskim – Podręcznik Demokracji oparty na doświadczeniach z organizowanych warsztatów i seminariów.
Ostatnie lata pokazały w Lublinie, że młodzież stanowi istotną rolę w ciągle zmieniającej się miejskiej rzeczywistości. Przy odpowiednim wsparciu w sposób kreatywny i nieszablonowy wciela w życie nowe pomysły. Zaczynając od tych lokalnych w swoich własnych dzielnicach, poprzez miejskie, aż po te ogólnokrajowe. Młodzi ludzie nie mają również obaw z wyjściem z własnymi ideami na arenę międzynarodową, gdzie bez kompleksów potrafią wymieniać się opiniami z rówieśnikami z innych krajów, wizjami przyszłości i wspólnie tworzyć lepszy świat dla siebie.
Więcej szczegółowych informacji o inicjatywie „Młodzież dla Miasta, Miasto dla Młodzieży" znaleźć można na: www.youthforthecity.lublin.eu, natomiast aktualności dotyczące działań młodzieżowych dostępne są na stronie www.lublin.eu.
