Rewolucja w Kodeksie Pracy 2022. Ta nowelizacja zmieni sytuację wielu pracowników

Nowelizacja Kodeksu Pracy zakłada wiele korzystnych zmian dla pracowników m.in. bezpieczniejsze warunki przy zatrudnieniu na czas określony, jak również duże wsparcie dla rodziców. Tzw. dyrektywa rodzicielska ma zachęcić rodziców do równego dzielenia się obowiązkami.

Jak powiedziała PAP minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg, resort pracuje nad nowelizacją Kodeksu Pracy, która wprowadzi m.in. obowiązek podania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony. Zapowiedziała też duże zmiany w urlopach rodzicielskich.

Nowelizacja Kodeksu Pracy, nad którą zasiedli pracownicy resortu rodziny i polityki społecznej ma na celu wdrożenie dwóch unijnych dyrektyw: tę w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w UE oraz tzw. dyrektywę rodzicielską. Oba dokumenty Polska musi wdrożyć odpowiednio do 1 i 2 sierpnia 2022 roku.

W nowym Kodeksie Pracy 2022 pracodawca ma więcej obowiązków. Czego one dotyczą?

W dyrektywie dotyczącej przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy zapisano, że pracodawca będzie musiał przekazywać – co do zasady w ciągu 7 dniu od dopuszczenia pracownika do pracy – informację o dodatkowych warunkach związanych z zatrudnieniem. Chodzi m.in. o szkolenia, procedury rozwiązania stosunku pracy, czy informacje o wymiarze przysługującego pracownikowi płatnego urlopu.

Zmiany w przepisach będą też dotyczyć umów na okres próbny, a pracownik, który wykonywał pracę co najmniej pół roku (w tym na podstawie umowy na okres próbny) będzie miał prawo do wystąpienia o formę zatrudnienia z bardziej przewidywalnymi lub bezpieczniejszymi warunkami pracy. Pracodawca będzie miał miesiąc na pisemną odpowiedź wraz z uzasadnieniem – dotychczas nie był zobowiązany, aby się odnieść do takiej prośby.

Jak przekazała minister, nawet przy umowie terminowej pracodawca będzie teraz musiał uzasadnić, dlaczego wypowiada umowę o pracę na czas określony. 

- Pozornie nie wygląda to na wielką zmianę, ale jest to ważne, gdyż umowy na czas określony obecnie są wypowiadane bez podania przyczyny. Tutaj pracodawca będzie musiał umotywować, dlaczego wypowiada umowę pracownikowi – wyjaśniła minister Maląg.

Dyrektywa rodzicielska w nowym Kodeksie Pracy 2022: dłuższy urlop rodzicielski, zmiany w urlopie ojcowskim. Co jeszcze?

Celem tzw. dyrektywy rodzicielskiej jest zachęcenie rodziców do równego dzielenia się obowiązkami opiekuńczymi. Na jakie zmiany mogą liczyć rodzice? 

  • Wydłużony zostanie urlop rodzicielski. Obecnie trwa on 32 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka i 34 tygodnie w przypadku ciąży mnogiej. Po zmianach będzie to odpowiednio 41 i 43 tygodnie. Każdy z rodziców będzie miał też gwarancję 9 tygodni urlopowych bez możliwości przeniesienia ich na drugiego rodzica.

  • Urlopu rodzicielskiego nie trzeba będzie wykorzystywać od razu. Będzie można z niego skorzystać maks. w pięciu częściach do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia. 

  • Będą zmiany w urlopach ojcowskich: obecnie ojcowie mogą wykorzystać dwutygodniowy urlop do 24 miesiąca życia dziecka. Po zmianach będzie to do 12 miesiąca życia dziecka. Zgodnie z prawem urlop ten musi być wykorzystywany w okresie narodzin dziecka i wyraźnie wiązać się z tym wydarzeniem", zaznaczyła minister Maląg.

  • W nowelizacji Kodeksu Pracy przewiduje się również zwiększenie wysokości zasiłku macierzyńskiego za cały okres urlopu rodzicielskiego i ustalenie go na poziomie 70% podstawy wymiaru zasiłku. Do tej pory zasiłek macierzyński wypłacany był w wysokości 100% za pierwsze 6 tyg. urlopu rodzicielskiego i 60% za pozostałą część urlopu – czyli średnio wynosił 67,5% podstawy wymiaru zasiłku.

  • Zmiany zakładają również bardziej elastyczną organizację pracy m.in. dla rodziców dzieci do 8 lat. Jeśli pracodawca odmówi pracownikowi możliwości korzystania z pracy zdalnej, bądź indywidualnego rozłożenia czasu pracy – pracodawca będzie musiał pisemnie poinformować pracownika o przyczynie takiej odmowy lub o innym możliwym terminie zastosowania elastycznej organizacji pracy (dotychczas nie miał takiego obowiązku).

Po zmianie przepisów, pracodawcy nie będą mogli zlecać – bez zgody pracownika – pracy w nocy, delegacji czy pracy w godzinach nadliczbowych, pracownikom opiekującym się dzieckiem do 8. roku życia. Do tej pory tą granicą był 4. rok życia dziecka.

Nowy Kodeks Pracy 2022 oznacza większą elastyczność czasu pracy

Nowe przepisy zakładają dodatkowy urlop opiekuńczy – pięć dni w roku kalendarzowym bezpłatnego urlopu udzielanego na wniosek pracownika, który potrzebuje zapewnić osobistą opiekę dziecku lub innemu członkowi rodziny (np. osobom starszym), który znacznej opieki lub wsparcia ze względów medycznych.

W Kodeksie Pracy ujęte również będzie zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej, przysługujące w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem –  jeżeli niezbędna jest natychmiastowa obecność pracownika. Z takiego zwolnienia będzie można skorzystać w wymiarze dwóch dni (lub 16 godzin) w roku kalendarzowym, a za każdy taki dzień pracownikowi będzie przysługiwać połowa wynagrodzenia.

Jak mówiła szefowa MRiPS, powołując się na badania resortu, elastyczność czasu pracy jest jednym z priorytetów, szczególnie dla młodych rodziców. 

- Dzisiaj często bywa tak, że pracodawca nie chce godzić się na to, by np. kobieta w ciąży pracowała na trzy czwarte etatu i wtedy sporo kobiet przechodzi na zwolnienie lekarskie. A tak naprawdę chętnie mogłyby pracować, tylko w krótszym wymiarze czasu pracy – zauważyła minister Maląg.

Nowy Kodeks Pracy: ISAP i LEX. Tu znajdziesz ważne informacje

Szczegółowe zapisy prawne i informacje dotyczące dyrektyw unijnych odnoszących się do Kodeksu Pracy, które będą obowiązywały w Polsce od sierpnia 2022, można znaleźć na stronie internetowej ISAP – czyli Internetowego Systemu Aktów Prawnych (jest to baza z informacjami o powszechnie obowiązującym w Polsce prawodawstwie, dostępna na stronie Sejmu RP). 

Zmiany w Kodeksie Pracy sprawdzić można także w LEX – czyli w Systemie Informacji Prawnej. Każdy akt prawny, którego tekst był zawarty w programie, posiada w systemie nie tylko aktualną wersję tekstu, ale również wszelkie wersje wcześniejsze.

DOSTĘP PREMIUM