Zdawał maturę z tego języka jako jedyny w Polsce. "Czułem się troszkę w obowiązku'
- Michał Starzyński z Legnicy (woj. dolnośląskie) jako jedyny w Polsce przystąpił w 2025 roku do pisemnej matury z języka łemkowskiego, który jest jego językiem ojczystym;
- Maturzysta aktywnie kultywuje łemkowską kulturę w zespole "Kyczera" oraz przygotowywał się do egzaminu z pomocą emerytowanego nauczyciela, Łukasza Woźniaka, wysiedleńca z Łemkowyny;
- Łemkowie, posługujący się językiem rusińskim, zostali przesiedleni na Dolny Śląsk po akcji "Wisła". Ich społeczność wciąż organizuje wydarzenia kulturalne, jak coroczna watra w Michałowie.
Maturzysta z Legnicy zdawał łemkowski. "To jest nasza kultura"
Maturzysta z II Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Wyspiańskiego w Legnicy Michał Starzyński w rozmowie z PAP zaznaczył, że łemkowski to jego ojczysty język i tym językiem mówi się u niego w domu. - Mamy korzenie łemkowskie, moja babcia została wysiedlona w terenów Łemkowyny. To jest nasza kultura, taką, którą kultywujemy w domu, więc czułem się troszkę w obowiązku zdawać na maturze łemkowski - powiedział.
Stowarzyszenie wznawia działalność po 10 latach. 'To może być śląski game changer'
Maturzysta jest również członkiem zespołu Pieśni i Tańca "Kyczera", który prowadzi jego ojciec. - W zespole kultywowana jest nasza kultura łemkowska, tańczymy, śpiewamy, podróżujemy po świecie, pokazując nasz folklor - wyjaśnił.
Starzyński wybrał temat numer jeden - porównanie dwóch wierszy łemkowskich poetów. Ocenił, że na maturze poszło mu "całkiem nieźle".
W liceum, do którego uczęszczał maturzysta, nie ma lekcji z języka łemkowskiego. Przygotowywał się od matury z emerytowanym nauczycielem języka łemkowskiego Łukaszem Woźniakiem. - On też był wysiedleńcem z terenów Łemkowyny w 1947 r. Przez lata uczył łemkowskiego, a po przejściu na emeryturę nadal poświęcał nam czas - powiedział maturzysta.
Matura 2025. Przecieki i zdjęcia w internecie. Co poszło nie tak?
Język łemkowski w Polsce
Językiem łemkowskim określa się w Polsce język rusiński, zwany też łemkowsko-rusińskim, rusińsko-łemkowskim, karpatorusińskim, baczwańsko-rusnackim. Należy on do słowiańskiej rodziny językowej. Posługują się nim Rusini, zamieszkująca Karpaty grupa etniczna Słowian wschodnich. Język łemkowski ma wiele odmian, różnie nazywanych w różnych regionach. Wśród samych Łemków klasyfikacja ich języka jest kwestią sporną, związaną głównie z polityką i historią.
Łemkowie osiedlili się na Dolnym Śląsku pod koniec lat 40. XX wieku na skutek akcji "Wisła". Było to przymusowe przesiedlenie z rejonu Beskidu Niskiego. W Legnicy i okolicznych wsiach zamieszkało kilka tysięcy rodzin. Społeczność łemkowska od 1979 r. organizuje we wsi Michałów rokrocznie watrę, czyli święto kultury, muzyki i obyczajów łemkowskich.
Posłuchaj: